Typoscript (getypte brief/memorandum) 16 november 1944 De Directeur (vermoedelijk van de Markthallen of een gerelateerde gemeentelijke dienst) Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam 20/7/20M. 16 November 1944. SV.

                                   Den Heer Wethouder
                                   voor de Levensmiddelen,

                                   A l h i e r .
                                   =============


             Ten vervolge op mijn brief d.d. 8 Novem-

ber 1944 no.20/7/19M., heb ik de eer U beleefd
te verzoeken wel te willen bevorderen, dat het
navolgende communique deze week in de pers
wordt opgenomen.
"De Burgemeester van Amsterdam brengt
ter openbare kennis van marktbezoekers en markt-
kooplieden, dat de markten hier ter stede, in
verband met de verduisteringsmaatregelen, uiter-
lijk een half uur vóór zonsondergang door de
marktkooplieden moeten zijn ontruimd.
Derhalve moetden de markten in de
week van 20 tot en met 25 November 1944 om 16.05
uur zijn ontruimd".

                                   De Directeur, Dit document is een ambtelijk schrijven waarin wordt verzocht om een officieel bericht (communiqué) in de kranten te plaatsen. De kern van de boodschap is een wijziging of herinnering aan de sluitingstijden van de Amsterdamse markten. Vanwege de geldende verduisteringsvoorschriften moesten alle markten een half uur voor zonsondergang volledig ontruimd zijn door de kooplieden. Voor de specifieke week van 20 tot 25 november 1944 werd dit tijdstip vastgesteld op 16.05 uur.

Opvallend is de typefout in de laatste alinea ("moetden" in plaats van "moeten"), wat vaker voorkwam in haastig getypte oorlogsdocumentatie. De toon is formeel ("heb ik de eer U beleefd te verzoeken"). De datum, 16 november 1944, plaatst dit document midden in de Tweede Wereldoorlog en aan het begin van de beruchte Hongerwinter in het bezette westen van Nederland. Amsterdam kampte in deze periode met extreme tekorten aan voedsel en brandstof.

De verduisteringsmaatregelen (verplicht door de Duitse bezetter) waren bedoeld om geallieerde piloten het navigeren en het identificeren van doelen onmogelijk te maken. Omdat er in de winter van 1944 vrijwel geen openbare verlichting of vervoer meer was, en de veiligheidssituatie na zonsondergang precair was, werd de bewegingsvrijheid strikt beperkt.

De "Wethouder voor de Levensmiddelen" was in deze periode een cruciale functie, aangezien de gemeente Amsterdam probeerde de schaarse voedselvoorziening via markten en centrale keukens zo goed mogelijk te reguleren. Dat de markten al om 16.05 uur leeg moesten zijn, illustreert hoe kort de effectieve handelsdag was in een stad zonder kunstlicht.