Getypte brief / intern communiqué. 30 november 1944. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten of een aanverwante gemeentelijke afdeling). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam ("Alhier"). 20/7/22M. [handgeschreven paraaf] 30 November 1944. SV.

Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,

A l h i e r.

Ten vervolge op mijn brief d.d. 21
November 1944 no. 20/7/21M., heb ik de eer U
beleefd te verzoeken wel te willen bevorderen,
dat het navolgende communique deze week in
de pers wordt opgenomen.
"De Burgemeester van Amsterdam brengt
ter openbare kennis van marktbezoekers en
marktkooplieden, dat de markten hier ter
stede, in verband met de verduisteringsmaat-
regelen, uiterlijk een half uur vóór zons-
ondergang door de marktkooplieden moeten zijn
ontruimd.
Derhalve moeten de markten in de
week van 3 tot en met 9 December 1944 om
16.00 uur zijn ontruimd".

De Directeur, * Kernboodschap: De brief bevat een verzoek om een officieel bericht van de Burgemeester van Amsterdam te publiceren in de kranten. Dit bericht stelt dat markten in Amsterdam uiterlijk een half uur voor zonsondergang leeg moeten zijn.
* Specifieke maatregel: Voor de week van 3 tot en met 9 december 1944 wordt het exacte tijdstip van ontruiming vastgesteld op 16.00 uur.
* Aanleiding: De geldende verduisteringsmaatregelen tijdens de bezetting.
* Toon: Formeel-ambtelijk ("heb ik de eer U beleefd te verzoeken").
* Bestuurlijke context: De brief illustreert de communicatie tussen verschillende gemeentelijke geledingen (Directeur naar Wethouder) over de handhaving van de openbare orde en logistiek onder oorlogsomstandigheden. Dit document stamt uit een zeer kritieke fase van de Tweede Wereldoorlog in Nederland: eind november 1944. West-Nederland, waaronder Amsterdam, was nog steeds bezet door Nazi-Duitsland en bevond zich in het begin van de Hongerwinter.

1. Verduistering: De "verduisteringsmaatregelen" waarnaar verwezen wordt, waren strikte regels opgelegd door de bezetter. Alle lichtbronnen moesten 's avonds en 's nachts volledig worden afgeschermd om te voorkomen dat geallieerde piloten steden als navigatiepunt konden gebruiken. Omdat de dagen in december erg kort zijn, betekende "een half uur vóór zonsondergang" in de praktijk dat het openbare leven al heel vroeg (om 16.00 uur) tot stilstand moest komen.
2. Voedselschaarste: De brief is gericht aan de Wethouder voor de Levensmiddelen. In deze periode was de voedselvoorziening in Amsterdam nagenoeg ingestort door de spoorwegstaking en de blokkades door de bezetter. Markten waren essentieel, maar er was nauwelijks nog handelswaar beschikbaar. De noodzaak om markten vroegtijdig te ontruimen had niet alleen te maken met licht, maar ook met de veiligheid en de geldende spertijd (avondklok).
3. Bureaucratie in oorlogstijd: Ondanks de enorme honger en chaos bleef de gemeentelijke bureaucratie functioneren. Er werden nog steeds officiële brieven getikt, kenmerken toegekend en procedures gevolgd voor publicaties in de (gecontroleerde) pers. De Burgemeester van Amsterdam in die tijd was de pro-Duitse Edward Voûte.