Getypt proces-verbaal/rapport van de politie. R A P P O R T.

Naar aanleiding van een rapport No 46 c/ 15/ 1 M 1944 is door mij rapporteur een nader onderzoek ingesteld.
Uit het onderzoek is mij het volgende gebleken:
Op Zaterdag 13 Mei 1944 is door twee ambtenaren van Politie(afd Ecenomische dienst) genaamd P de Lange en H.J.Kiers een partij schol (soort 2) welke bij een karrenverhuurder, recht tegenover de vischafslag aan de de Ruyterkade te Amsterdam inbeslag genomen. Deze visch bevond zich in drie kisten en één mand en behoorde, wat later is gebleken van de kleinhandelaar P.Schilder uit Volendam. Deze visch was bestemd om op de dagmarkt de Ten Katestraat aan het publiek te worden verkocht. De ambtenaren verklaarde als volgt: "Wij waren met controle belast op de naleving van het 17e uitvoeringsbesluit van het visserijbesluit 1941.
Bij een karrenverhuurder tegenover de vischhal aan de de Ruyterkade troffen wij een partij visch aan, bestaande uit drie kisten en één mand. Niemand wist van wien deze visch was. Wij hebben nog eenigen tijd staan wachten en toen er niemand kwam om de visch te halen hebben wij ze inbeslag genomen en oplast van onze chef later afgeleverd aan het Juliana van Stdhberg ziekenhuis alhier. In totaal is er 73½ Kilogram schol aan voornoemde inrichting afgeleverd. Later is ons gebleken dat deze visch (schol 2) hoorde van de vischhandelaar P.Schilder uit Volendam. Wij hebben een proces verbaal tegen Schilder opgemaakt (overtreding artikel 5-6. van het 17e uitvoeringsbesluit van het visscherijbesluit 1941".

Daarna hoorde ik de ambtenaren van het Marktwezen C.G. de Vries en Kuiper, deze verklaarde als volgt: "Wij waren belast met controle op de hulpmarkt het Surinameplein te Amsterdam W. Het eerst verscheen de kleinhandelaar C.Schilder, (zoon van P.Schilder) met zijn visch. Volgens de gegevens was zijn toewijzing in orde, 40 kg schol en 40 kg wijting. Schilder vroeg ons het eerst geholpen te mogen worden omdat hij de visch van zijn Vader (P.Schilder) welke hij, bij de karrenverhuurder op de de Ruyterkade had neergezet, voor hem moest halen en naar de dagmarkt de ten Katestraat moest brengen."

Daarna hoorde ik rapporteur de Marktopzichter den Heer Wolf, deze verklaarde als volgt: "Op Zaterdag 13 Mei 1944 kwam de mij bekende kleinhandelaar in visch, P.Schilder naar mij toe, en deelde mij mede dat zijn toewijzing visch (100 Kg schol 2) later zou komen, omdat hij zelf niet met een kar of driewieler mag rijden. Zooals mij bekend is heeft Schilder kort geleden een nierbloeding gehad en nu zou zijn zoon nadat hij zijn visch op het Surinameplein had afgeleverd de visch voor zijn vader in de ten Katestraat bezorgen. Toen de visch niet verscheen, vroeg ik aan Schilder waar de visch bleef, en deelde hij mij later mede, dat hij vernomen had, dat de visch door twee ambtenaren van de Ecenomische dienst inbeslag genomen waren."

Daarna hoorde ik rapporteur de kleinhandelaar in visch, genaamd C Schilder, hij verklaarde als volgt: "Op Zaterdag 13 Mei 1944 had ik, zoowel mijn Vader ieder een toewijzing voor visch. Aangezien ik met mijn visch naar het Surinameplein moest, en de visch van mijn vader naar de Ten Katestraat, heb ik eerst de visch van mijn vader zoolang bij de karrenverhuurder neergezet, en ben daarna met mijn toewijzing naar het Surinameplein gegaan. Ik kon onmogelijk alles tegelijk op mijn driewieler mede nemen. Toen ik later bij de karrenverhuurder kwam, om de visch van mijn vader te halen, vernam ik, dat deze visch door twee ambtenaren van de Ecenomische dienst inbeslag genomen was. Ik heb hier onverwijld mijn vader in kennis gesteld en deze heeft het aan den Heer Wolf medegedeeld." * Context van het incident: Het document beschrijft een inbeslagname van een aanzienlijke partij vis (73,5 kg schol) op 13 mei 1944. De kern van de zaak is een logistiek probleem: de zoon (C. Schilder) moest zowel zijn eigen vis als die van zijn vader vervoeren, maar kon dit door de hoeveelheid niet in één keer op zijn driewieler laden. Hij liet de vis van zijn vader tijdelijk onbeheerd achter bij een karrenverhuurder.
* Strikte regelgeving: De Economische Dienst trad zeer streng op. Omdat de vis onbeheerd werd aangetroffen, werd deze direct geconfisqueerd als zijnde een overtreding van het Visserijbesluit 1941.
* Sociale aspecten: Uit de getuigenissen blijkt een verzachtende omstandigheid: de vader (P. Schilder) leed aan een nierbloeding en kon fysiek de vis niet zelf vervoeren. Er was geen sprake van illegale handel, maar van een noodoplossing voor transport.
* Taal en spelling: Opvallend zijn de spelfouten in het origineel, zoals "Ecenomische" (i.p.v. Economische) en "Stdhberg" (bedoeld wordt het Juliana van Stolbergziekenhuis). Ook het archaïsche gebruik van "visch" en "Zaterdag" (met hoofdletter) is kenmerkend voor de periode. Dit document stamt uit de late periode van de Duitse bezetting van Nederland (mei 1944). In deze tijd was de voedselvoorziening strikt gereguleerd via distributiesystemen en toewijzingen om de zwarte markt tegen te gaan. De "Economische Dienst" van de politie hield streng toezicht op de handel en het transport van goederen. Het "Visserijbesluit 1941" was een door de bezetter opgelegde maatregel om de visserijsector volledig onder controle te krijgen. De inbeslaggenomen vis werd direct herbestemd voor een publieke instelling (het ziekenhuis), wat gebruikelijk was bij geconfisqueerde levensmiddelen. Het document illustreert de bureaucratische en harde realiteit van die tijd, waarin een fysieke beperking (de ziekte van de vader) en een transportprobleem direct leidden tot het verlies van handelswaar en een officieel proces-verbaal. C. Schilder C.G. de Vries H.J. Kiers P. Schilder P. de Lange W. Het Marktwezen Politie