F. Sixma

Zakelijke correspondentie (brief)

In deze brief beklaagt de firma C.H. Heerding & Zoon N.V. zich over een juridische en financiële kwestie betreffende de restitutie van invoerrechten. De kern van het geschil is dat de toenmalige wetgeving (de Tariefwet) wel voorzag in "vrijdom" (vrijstelling vooraf), maar niet expliciet in "restitutie" (teruggave achteraf) van reeds betaalde invoerrechten op verkochte goederen. De schrijver voert aan dat dit voor andere belastingen, zoals de omzetbelasting en monopolie-heffingen (gekoppeld aan de crisismaatregelen van de jaren '30), wél mogelijk was via boekenonderzoek door de Rijks-accountantsdienst. Hij verzoekt de Dienst voor het Marktwezen om bemiddeling of een speciale vergunning om eenzelfde werkwijze voor invoerrechten toe te passen. Het postscriptum in de kantlijn is opmerkelijk: de schrijver vraagt om discretie om te voorkomen dat het "euvel" (waarschijnlijk de administratieve/financiële complicatie of de onzekerheid over de prijzen) bekend wordt bij zijn klantenkring, wat de reputatie of de handelspositie van het bedrijf zou kunnen schaden.

Envelop (poststuk).

De envelop is vervaardigd uit blauwgroen papier en vertoont een handgeschreven adressering in een elegant, negentiende-eeuws aandoend cursief schrift. De adressering bevat de beleefdheidsvorm "Den WelEd Heer" (Den WelEdelen Heer). Opmerkelijk zijn de met pen of potlood getrokken kaders rondom de adresregels, wat kan duiden op een latere ordening in een archief of verzameling. De toevoeging "(Z)" achter de plaatsnaam verwijst naar het stadsdeel Amsterdam-Zuid. De Stadionweg was in 1921 een relatief nieuwe straat, onderdeel van het 'Plan Zuid' van Berlage. Het reclamestempel "Voor het Kind" is interessant omdat het een vroege vorm van charitatieve oproepen via de post laat zien; de bekende jaarlijkse kinderpostzegels met toeslag zouden pas in 1924 officieel van start gaan.

Officieel overzicht/ledenlijst.

Dit document biedt een gedetailleerd overzicht van de bestuurlijke structuur van de Amsterdamse Levensmiddelenraad aan het begin van de Tweede Wereldoorlog. De raad was een cruciaal orgaan voor het beheer van de voedselvoorziening en openbare hygiëne (wasserijen, badhuizen) in de stad. Opvallend is de brede vertegenwoordiging: 1. **Politiek:** Voorzitter F. van Meurs en plaatsvervanger G. Kropman waren beiden wethouders. 2. **Maatschappelijk:** Mevrouwen Hudig-Rotgans en Zegger-Tucker vertegenwoordigden de gezamenlijke vrouwenorganisaties, wat wijst op het belang van de stem van de consument/huisvrouw in het voedselbeleid. 3. **Technisch/Operationeel:** De directeuren van de belangrijkste uitvoerende diensten (Marktwezen, Centrale Levensmiddelenvoorziening, Veemarkt/Abattoir) hadden zitting in de raad om de logistieke keten direct aan te sturen. De indeling met postcodes (Z, W, C) refereert naar de toenmalige Amsterdamse stadsdelen (Zuid, West, Centrum). ---

Inhoudingsverklaring (formulier) ten bate van Winterhulp Nederland.

Dit document is een officiële verklaring waarin een werknemer (C.F. Sixma) toestemming geeft voor een looninhouding van 0,5% ten behoeve van de organisatie 'Winterhulp Nederland'. De tekst is voorgedrukt, waarbij de gebruiker keuzes moest maken (wekelijks/maandelijks en haar/zijn) door het doorhalen van de niet-relevante opties. In dit geval is gekozen voor een maandelijkse inhouding op het loon van een mannelijke werknemer voor een periode van drie maanden. De handgeschreven datum '14 Febr. 1941' plaatst dit document in de eerste winter van de Duitse bezetting waarin de organisatie actief was.

Getypte brief met handgeschreven toevoegingen en een stempel.

* **Inhoud:** De brief is een beleefde bedanking van de heer Van Stuijvenberg aan de directeur van het Amsterdamse Marktwezen voor informatie over de aanvoer van kersen op de Amsterdamse markt. De afzender verwijst naar een schrijven van de vorige dag (11 december) en kondigt een nader contact aan. * **Taalgebruik:** Formeel, zakelijk Nederlands, kenmerkend voor correspondentie uit die tijd (bijv. "Den Weled. Heer", "bij dezen", "11en dezer"). Opvallend is de typefout "gegevenn" in de tekst. * **Administratieve sporen:** Het stempel onderaan met het nummer 1/93/3 M.1941 en de handgeschreven datum 15/12 wijst op de archivering door de ontvangende instantie (het Marktwezen) drie dagen na verzending.

Getypte zakelijke brief op briefpapier van Ir. J. Straub.

In deze brief informeert Ir. J. Straub de leden van de Coördinatie Commissie T.N.O. Voeding over een voorstel van Prof. Dr. B.C.P. Jansen. Jansen stelt voor om specifiek onderzoek naar aardappelen op te nemen in de werkzaamheden van de commissie. De brief fungeert als een herinnering en opvolging van een eerder rondschrijven van 4 juli 1941 (verzonden door Ir. De Mooy), waarin de leden gevraagd werd om gebieden voor onderzoek, keuring en voorlichting met betrekking tot land- en tuinbouwproducten aan te wijzen die momenteel onderbelicht zijn. Straub verzoekt de leden die nog niet hebben gereageerd dit alsnog te doen en hun antwoord direct naar zijn adres aan de Leonardostraat in Amsterdam te sturen.

Zakelijke brief / correspondentie.

De brief is een formeel verzoek van de Stichting "Tuindersdorp" aan de directeur van het Marktwezen in Amsterdam. De kern van de boodschap is een verzoek tot bespoediging ("voortgang met de zaak") van een lopende kwestie. Deze kwestie houdt verband met een rapportage over de bedrijfsresultaten ("opgave van uitkomsten") van 25 tuindersbedrijven. Opvallend is het briefpapier: de oorspronkelijke naam "Tuinders Veiling Vereeniging voor Amsterdam & Omstreken" is overtypt met "De Gecombineerde Tuinbouw Organisaties". Dit duidt op een reorganisatie of fusie van belangenorganisaties in de sector. De ondertekenaar, N.J. Dinkgreve, treedt hier op als voorzitter van de Commissie Stichting "Tuindersdorp", maar vermeldt ook zijn privéadres en telefoonnummer, wat wijst op een nauwe persoonlijke betrokkenheid bij de leiding van de organisatie.

Officiële uitnodiging (getypt op briefpapier met voorgedrukte kop).

* **Doel:** Het beleggen van een gecoördineerd overleg tussen de centrale voedselautoriteit (de Contact-Commissaris), de verschillende private voedselsectoren en de relevante gemeentelijke diensten. * **Administratieve sporen:** De brief is rijk aan archivistische kenmerken. De rode aantekening bovenin is een instructie voor dossierregistratie. De paarse stempels en het handgeschreven "no. 108" duiden op een strikte administratieve verwerking binnen de organisatie van het Marktwezen of het Rijksbureau. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de destijds gebruikelijke formele, ambtelijke spelling (zoals 'vleesch', 'visch', 'noodigen') en een zeer beleefde toon ("heb ik de eer U uit te noodigen"), wat contrasteert met de harde realiteit van de oorlogstijd. * **Structuur:** De brief toont de hiërarchische en sectorale aanpak van de voedseldistributie, waarbij alle essentiële levensmiddelenbranches vertegenwoordigd moesten zijn.

Document

De brief is een formele ambtelijke uitnodiging van de Contact-Commissaris voor de Voedselvoorziening in Amsterdam aan de directeur van het Gemeentelijk Marktwezen. Het document is getypt op voorgedrukt briefpapier van het Rijksbureau Voedselvoorziening in Oorlogstijd. Enkele specifieke kenmerken: * **Formulering**: Het taalgebruik is uiterst formeel ("heb ik de eer U uit te noodi-gen") en hanteert de destijds gangbare ambtelijke spelling (zoals "stadhuize" en "ondergeteekende"). * **Adressering**: De geadresseerde, C.F. Sixma, zetelt aan de Jan van Galenstraat 14, het adres van de Centrale Markthallen in Amsterdam. * **Kenmerken**: De brief bevat diverse administratieve kenmerken, waaronder een dossiernummer voor de Contact-Commissaris (No. 63 C.C. 1942) en een paarse registratiestempel die waarschijnlijk door de ontvangende instantie is gezet. * **Ondertekening**: De handtekening is van Johannes Feitsma, de toenmalige Contact-Commissaris.

Brief/Uitnodiging voor een bespreking.

* **Vorm en Opbouw:** Het betreft een officieel voorgedrukt formulier van het Rijksbureau Voedselvoorziening. De specifieke gegevens (datum, adres, geadresseerde, tijdstip) zijn met een typemachine ingevuld. De toon is uiterst formeel ("heb ik de eer U uit te noodigen"). * **Inhoud:** De brief is een uitnodiging voor een overleg tussen de Contact-Commissaris van de Voedselvoorziening en de directeur van het Amsterdamse Marktwezen. Het onderwerp wordt kort aangeduid met een dossiernummer (No. 44 C.C. 1942). * **Annotaties:** De rode handgeschreven notitie "wordt 21 Aug" duidt erop dat de afspraak is verzet of dat er een vervolgafspraak is gepland. Het paarse stempel linksboven is een registratiestempel van de ontvangende of verzendende administratie. * **Adressen:** De Jan van Galenstraat 14 was het adres van de Centrale Markthallen in Amsterdam, de werkplek van de heer Sixma. De Oudezijds Achterburgwal 213 was indertijd een kantoorgebouw dat door diverse overheidsinstanties werd gebruikt (nabij het toenmalige stadhuis aan de O.Z. Voorburgwal).

Zakelijke correspondentie (brief).

De brief is een formele ontvangstbevestiging. J. Nikerk, de directeur van de V.V.V. Amsterdam, bedankt C.F. Sixma, directeur van het Marktwezen, voor het toezenden van bijlagen en gegevens op 18 december 1942. Deze gegevens zijn vervolgens door de V.V.V. verwerkt in hun documentatie. De brief bevat diverse administratieve kenmerken: - **Registratiestempel:** Het paarse stempel onderaan ("Nº 1/86/3 M.1942") is waarschijnlijk een dossiernummer van de ontvangende instantie (het Marktwezen). - **Interne notitie:** De rode handgeschreven tekst rechtsonder is een archiefinstructie of korte samenvatting van de inhoud voor de dossiervorming. - **Drukkerkenmerk:** De code linksonder ("K 280 2000-11-5-42") geeft aan dat het briefpapier in mei 1942 is gedrukt in een oplage van 2000 stuks.

Zakelijke brief op officieel briefpapier.

In deze brief beklaagt de directie van het gerenommeerde Amsterdamse restaurant Dikker & Thijs zich bij de Directeur Marktwezen over de stokkende levering van garnalen. Tot voor kort kon het restaurant de garnalen rechtstreeks uit Zeeland (Yerseke) betrekken, maar door nieuwe regelgeving is men nu aangewezen op de centrale Vischmarkt aan de De Ruyterkade. De kern van de klacht is dat, hoewel het restaurant over de juiste papieren beschikt en dagelijks een medewerker stuurt, zij telkens met lege handen terugkeren. De afzender beroept zich op het feit dat de verdeling gebaseerd zou moeten zijn op historisch verbruik. Gezien de algehele schaarste aan producten tijdens de bezettingstijd, stelt het restaurant dat zij de handel in garnalen niet kunnen missen voor hun bedrijfsvoering. De brief is een dringende oproep tot opheldering en bemiddeling.

Administratieve lijst (salarislijst).

* **Handschrift:** Een verzorgd en geoefend kantoorschrift (lopend cursiéf). De cijfers zijn consistent en duidelijk genoteerd voor boekhoudkundige doeleinden. * **Structuur:** Het document is strikt alfabetisch geordend op achternaam, verdeeld over twee kolommen. De 'r' achter sommige bedragen duidt waarschijnlijk op een controle-teken (revisie). * **Inhoudelijke details:** * De salarissen variëren sterk, van f 386,26 (A.H. Drukker) tot f 6352,11 (C.F. Sixma), wat duidt op een grote diversiteit in functieniveaus binnen de organisatie. * Er is sprake van specifieke inhoudingen (inkoop pensioen) en toeslagen (gebruik eigen rijwiel). De rijwieltoelage van 12 gulden per jaar is een kenmerkend tijdsbeeld. * De opmerking over "Dr. A. v/d Laan" suggereert dat deze persoon niet in het reguliere kaartsysteem (de stamkaarten) voorkwam, mogelijk vanwege een tijdelijke aanstelling of een afwijkende status.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

In deze brief verzoekt P. Vos om een herhaald ("nogmaals") persoonlijk gesprek met de heer Sixma. Vos is werkzaam als kramenzetter op de Dapperstraatmarkt in Amsterdam-Oost. Hij geeft aan dat hij "belemmerd" wordt in de uitoefening van zijn beroep. De toon is formeel en beleefd, conform de gangbare etiquette van die tijd. De ambtelijke aantekening in rood potlood ("m: Insp spoed") wijst erop dat het verzoek door de ontvangende instantie als urgent is aangemerkt en waarschijnlijk is doorgeleid naar een inspecteur. Het stempel uit 1942 suggereert dat het document deel uitmaakte van een lopend dossier of later is gearchiveerd in een verzamelmap van dat jaar.

Jaarverslag of beleidsnota (pagina 1).

Dit document is een ambtelijk verslag van de Amsterdamse marktmeester aan de burgemeester over het jaar 1941. De tekst is verdeeld in twee hoofdstukken: 1. **Reglementen:** Hierin worden technische wijzigingen in de marktverordeningen beschreven. Het betreft met name de toewijzing van standplaatsen, de definitie van 'geregeld marktbezoek' (minimaal 3 dagen per week met voldoende voorraad) en beperkingen op het aantal standplaatsen per gezin. Ook worden belastingreducties voor de vishandel en regels voor venten op zondag genoemd. 2. **Personeel:** Dit deel is historisch zeer relevant. Het meldt de aanstelling van een nieuwe directeur en secretaris, maar bevat ook de kille administratieve vastlegging van het ontslag van Joodse ambtenaren. Daarnaast wordt de inzet van extra personeel genoemd voor de distributie van aardappelen.

Financieel jaaroverzicht en statistische tabel van een gemeentelijke marktdienst.

Het document is een gecombineerd administratief rapport. Het bovenste deel richt zich op de kwantitatieve statistiek van marktvergunningen, onderverdeeld naar productgroepen. Het onderste deel is een gedetailleerde financiële balans. Er is een significant verschil zichtbaar tussen de 'geraamde' inkomsten en de 'ontvangen' bedragen, wat wijst op een economisch minder gunstig jaar of een overschatting van de marktactiviteit (met name bij de 'Automarkt'). De vele handgeschreven cijfers en doorstreepten bedragen suggereren dat dit een werkdocument is geweest voor een accountant of de hoofdadministrateur ter voorbereiding op het definitieve jaarverslag.

Zakelijke brief.

Deze brief van de Nederlandsche Middenstandsbank (NMB) aan de directeur van de Centrale Markthallen in Amsterdam dateert uit de bezettingstijd (april 1942). De kern van de correspondentie is de administratieve afhandeling van zogenaamde "B-credieten" voor individuele tuinders/kweekers. De bank bevestigt een telefoongesprek waarin is afgesproken dat kweeker L. G. Castelijn uit de Zuiderakerweg op de lijst voor dit krediet wordt geplaatst. Daarnaast wordt gemeld dat ook J. Th. J. Mulder uit Osdorp een dergelijk krediet heeft ontvangen, hoewel hij (nog) niet op de officiële lijst stond, wat volgens een zekere heer Steenbeek kwam door een verlate aanmelding. De toon is uiterst formeel ("Weledelgeboren Heer", "zijn fiat heeft gehecht"). De aanwezigheid van archiefstempels en handgeschreven parafen duidt op een strikte bureaucratische verwerking van financiële steunmaatregelen in die periode.

Zakelijke correspondentie (brief).

* **Taal en spelling:** De brief is geschreven in het Nederlands met de toen gangbare spelling ("deelen", "mede", "onderteekend", "crediet"). * **Inhoud:** De bank informeert de heer Sixma dat twee specifieke tuindersbedrijven (Noorman uit Badhoevedorp en Van Veen uit Amsterdam) akkoord zijn gegaan met een kredietvoorstel en de documenten hebben getekend. * **Administratieve sporen:** De grote blauwe stempel "M. 1942" en de handgeschreven nummers wijzen op een systematische archivering bij de ontvangende instantie. De rode aantekening in de marge is een verwerkingsnotitie van de ontvanger, gedateerd op 10 juni 1942.

Zakelijke correspondentie (brief)

Deze brief van de Nederlandsche Middenstandsbank (NMB) aan de heer C.F. Sixma dient als een administratieve bevestiging. De bank informeert Sixma dat twee specifieke personen, Mevrouw de Weduwe M. Sol-Koning en de heer C. G. Mulder, gebruik hebben gemaakt van een eerder (op 15 april 1942) aangeboden kredietfaciliteit. De bank bevestigt tevens dat de benodigde documenten ("credietstukken") door deze personen zijn ondertekend. De brief is formeel van toon ("Weledelgeboren Heer") en zakelijk efficiënt. De handgeschreven namen en parafen rechtsboven wijzen op interne verwerking bij de ontvangende partij (mogelijk de administratie van de Centrale Markthallen waar Sixma werkzaam was). De grote paarse stempel onderaan met het jaar 1942 en een handgeschreven datum (20/5) suggereert dat dit document onderdeel was van een groter archiefsysteem, waarschijnlijk voor registratie of facturatie.

Zakelijke correspondentie (brief)

* **Inhoud:** De brief is een bevestiging van een telefoongesprek betreffende kredietaanvragen. Drie individuen (Van Veen, Schreurs en Ruhe) hebben gebruikgemaakt van een aangeboden kredietfaciliteit en de bijbehorende documenten ondertekend. * **Administratieve sporen:** Het document bevat diverse verwerkingssporen. Het grote paarse stempel rechtsboven geeft aan dat de brief op 31 maart 1942 is gearchiveerd of verwerkt onder nummer 371/9. De vinkjes bij de namen en adressen suggereren een controle van de gegevens door de ontvanger. De handgeschreven notitie "n. i. Dir." (vermoedelijk "naar instructie directie") en de handtekening van "Th. Broese" wijzen op interne doorgeleiding binnen de Centrale Markthallen. * **Taalgebruik:** Formeel en zakelijk Nederlands ("Weledelgeboren Heer", "deelen wij U mede"), kenmerkend voor de eerste helft van de 20e eeuw.

Zakelijke brief (geleidende brief).

Deze korte brief dient als begeleidend schrijven voor een kopie van een andere brief die naar het Gemeentebestuur van Amsterdam is gestuurd. Het onderwerp is de noodzaak voor opslagruimte voor aardappelen. Opmerkelijk is dat er op het briefpapier correcties zijn aangebracht in het adres en het telefoonnummer, wat duidt op een verhuizing of wijziging in de organisatie van het lokale verkoopkantoor naar de Centrale Markt. Onderaan de brief staat een handgeschreven notitie: *"Copie is er niet bij"*. Dit wijst erop dat de genoemde bijlage (de brief aan het gemeentebestuur) waarschijnlijk ontbrak op het moment dat de archivaris of de ontvanger het document verwerkte.

Pagina uit een jaarverslag van een gemeentelijke dienst (Marktwezen).

De tekst geeft een kwantitatief overzicht van de marktactiviteiten in Amsterdam gedurende het tweede oorlogsjaar (1941). Enkele opvallende observaties: 1. **Economische teruggang:** Bijna alle categorieën vertonen een daling. De totale bezetting van dagplaatsen op weekmarkten daalde van 51.395 naar 38.752. Ook de opbrengsten uit marktgeld en ventgelden liepen terug. 2. **Impact van de bezetting:** De Uilenburgmarkt, gelegen in de Joodse buurt, werd per 2 maart 1941 gestaakt "als gevolg van de reeds genoemde maatregelen". Dit refereert direct aan de anti-Joodse maatregelen die de bezetter na de Februaristaking instelde. 3. **Verschuivingen in goederen:** Er is een opvallende daling te zien in vergunningen voor brandstoffen (van 91 naar 39) en opkopersvergunningen (van 479 naar 289), wat wijst op de toenemende schaarste en distributiebeperkingen.

Document

* **Kern van het geschil:** De heer A. Bijl protesteert tegen het feit dat hij momenteel slechts over één loods beschikt op de Centrale Markt, terwijl hij een contract heeft voor twee loodsen. * **Bedrijfsvoering:** Het betreft een geconsolideerd bedrijf van drie zaken, waarbij de handel in fruit een centrale rol speelt. De beperkte ruimte belemmert de dagelijkse werkzaamheden. * **Juridische toon:** De toon van de brief verschuift van een verzoek naar een formele eis. Bijl beroept zich expliciet op zijn contractuele rechten als huurder. * **Collaboratie/Hulp:** De zinsnede "Ik heb my destyds bereid getoond anderen te helpen" suggereert dat Bijl eerder (vrijwillig of onder lichte druk) een deel van zijn ruimte heeft afgestaan ten behoeve van derden of de algemene marktvoorziening, maar dat hij deze coulance nu intrekt vanwege eigen bedrijfsschade. * **Status document:** De brief is onvolledig; de tekst breekt af na de woorden "Aangezien er", wat duidt op een ontbrekend tweede blad.

Officiële brief/uitnodiging.

* **Doel van de correspondentie:** Een formele uitnodiging voor een overleg tussen de lokale voedselvoorzieningsautoriteit en de directeur van het Amsterdamse marktwezen. * **Toon:** Zeer formeel en ambtelijk ("heb ik de eer U uit te noodigen"). * **Administratieve sporen:** Het document vertoont diverse kenmerken van een actieve administratie: het doorhalen van de voorgedrukte plaatsnaam om deze specifiek in te typen, het gebruik van een uniek volgnummer (4 C.C. 1943) en de latere toevoeging van een archiefstempel met datum van ontvangst of verwerking (22 januari). * **Locatie:** De bespreking vindt plaats in het toenmalige stadhuis van Amsterdam (het Prinsenhof aan de Oudezijds Voorburgwal). Opvallend is dat het kantoor van de Contact-Commissaris (O.Z. Achterburgwal 213) zich direct achter het stadhuis bevond.

Officiële brief / Uitnodiging voor een bespreking.

* **Toon en taalgebruik:** De brief is geschreven in de formele, ambtelijke stijl van die tijd ("Hierbij heb ik de eer U uit te noodigen", "ondergeteekende"). De spelling is deels verouderd (Visscherij, stadhuize). * **Administratieve controle:** De veelheid aan nummers (No. 57 C.C.'43, een groot paars stempel met volgnummer 110/2/1) getuigt van de strikte bureaucratische controle die het Rijksbureau hanteerde tijdens de oorlogsjaren. * **Functionarissen:** De ontvanger, C.F. Sixma, was als directeur van het Marktwezen (gevestigd aan de Jan van Galenstraat, de Centrale Markthallen) een sleutelfiguur in de logistiek en distributie van voedsel in Amsterdam. De Contact-Commissaris fungeerde als schakel tussen het centrale Rijksbureau en het lokale gemeentebestuur. * **Locatie:** De bespreking vindt plaats in het "stadhuize" (het toenmalige stadhuis aan de O.Z. Voorburgwal / Prinsenhof), wat de officiële status van het overleg benadrukt.

# TRANSCRIPTIE Sixma, Christian Frederik, geb. 26.5.1886 te Utrecht adres: Stadionweg 106 belét. A’dam - Zuid.

# TRANSCRIPTIE AFSCHRIFT, bestemd voor: den heer C.F. Sixma, Hoofdambtenaar van het Marktwezen, Titiaanstraat 40, A M S T E R D A M (Zuid). ========================

**VI.**

[Midden] **COPIE** Datum : **6 Maart 1940** Naam en voorletters: **C.F. Sixma** Functie en No.: **Hoofdambtenaar** No. **34** Adres: **Stadionweg 106 belet.**

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven handgeschreven:] Ph. Sixma vdL/HG. 10/50/1 M. 1 4 November 1939. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r .