A. de Munk

Inventarisatielijst/Register van ondernemingen.

* **Taal en Spelling:** Het document hanteert de oude spelling (vóór 1947), herkenbaar aan woorden als "visch", "versche" en "visscherij". * **Annotaties:** De rode kruisen (X) voor de namen en de rode strepen suggereren een controleproces. Veel bedrijven zijn gemarkeerd als "opgeheven". Bij de ondersteuning ("thans steun") bij D. Hammelburg valt op dat dit wijst op de verpaupering of het stopzetten van de nering. * **Terminologie:** * *Vischhal/Vischkelder:* Typerende Amsterdamse bedrijfsruimten voor de visverkoop, vaak in souterrains of speciale markthallen. * *Zuurwaren:* De combinatie van vis (haring) en zuurwaren (augurken, uien) was en is typerend voor de Amsterdamse eetcultuur. * *Dichte loods:* Verwijst naar opslag zonder publieke winkelverkoop. ---

Getypte officiële kennisgeving op blauwgrijs papier.

Deze brief is een formele strafmaatregel tegen een Amsterdamse vishandelaar tijdens de Duitse bezetting. De heer De Munk, werkzaam op de markt aan de Lindengracht, wordt ervan beschuldigd de hem toegewezen vis niet volgens de regels te hebben verkocht. In plaats van de hele week vis aan te bieden, deed hij dit slechts op één dag (27 mei). De juridische basis voor de straf is het *Visscherijbesluit 1941*. De sanctie is zwaar: uitsluiting "voor onbepaalden tijd" van de visafslag. Dit betekende in feite een beroepsverbod, aangezien er buiten de officiële afslag om nauwelijks legaal aan handelwaar te komen was. Het grote handgeschreven woord **"Vervallen"** over de onderste helft van het document is cruciaal. Het geeft aan dat de beslissing later is ingetrokken, mogelijk na een bezwaarschrift of omdat de handelaar alsnog aan de voorwaarden voldeed.

Administratief registerblad of logboeknotitie.

* **Handschrift:** Het document is geschreven in een zakelijk cursieverend handschrift uit het begin van de 20e eeuw. Het is met pen geschreven, met latere toevoegingen en correcties in rood en blauw potlood. * **Terminologie:** * *Toewijzing:* Het recht om op een bepaalde plek of op een bepaald moment goederen (vis) te verkopen. * *Uitsluiten:* Een tuchtrechtelijke maatregel waarbij de handelaar voor een bepaalde periode of een aantal 'beurten' (marktdagen) de toegang tot de markt wordt ontzegd. * *hgt.:* Mogelijk een afkorting voor 'hoogte' (locatie op de markt) of een specifieke handelsnaam. * **Context van de sancties:** De personen worden gestraft omdat ze hun 'toewijzing' niet hebben nagekomen (niet op de markt verschenen of niet verkocht op de toegewezen plek). Dit wijst op een streng gereguleerd marktsysteem, essentieel voor de economie van een vissersplaats als Huizen.

Registerpagina (mogelijk uit een bevolkingsregister, lidmatenlijst of personeelsdossier).

* **Ordening:** Het document is alfabetisch geordend op de eerste letter van de achternaam (begint bij J, eindigt bij M). * **Schrift:** Een verzorgd Nederlands kantoorschrift uit de periode rond 1900. * **Inhoudelijke structuur:** De linkerkolom bevat de hoofdinzendingen met bijbehorende data. De rechterkolom lijkt toevoegingen te bevatten, mogelijk echtgenoten, opvolgers of gerelateerde personen binnen hetzelfde dossier. * **Correcties:** Diverse namen zijn doorgehaald, wat duidt op een administratieve handeling (bijv. uitschrijving of overlijden). De rode vinkjes suggereren een verificatieronde door een beheerder. * **Toponiemen/Referenties:** Vermeldingen zoals "v. Wonth. 227" en "Halli" duiden waarschijnlijk op adressen of herkomstplaatsen.

Handgeschreven zakelijke brief.

De brief is geschreven in een duidelijk zakelijk cursief handschrift uit de vroege jaren '40. De auteur (ondertekenend met de initialen D.D.) kaart een administratieve onvolkomenheid aan: vijf visdetailhandelaren uit Amsterdam staan niet op de officiële lijst van erkende palingrokers, hoewel zij dit werk naar eigen zeggen al jaren doen. De kernvraag is of zij hun toegewezen quotum ("toewijzing") verse aal zelf mogen blijven verwerken. Opvallend is de nauwkeurige registratie van geboortedata en adressen, wat typisch is voor de strikte administratie tijdens de bezettingsjaren. De genoemde locaties (Gelerderstraat, Lindengracht, Elandsgracht, Goudsbloemstraat en Korte Leidschedwarsstraat) situeren de handelaren in de Amsterdamse volksbuurten.

Handgeschreven brief met administratieve aantekeningen.

* **De kern van het verzoek:** A. de Munk Sr., een ervaren visboer uit de Amsterdamse Jordaan (2e Leliedwarsstraat), vraagt om een verhoging van zijn wekelijkse rantsoen aal (paling). Hij onderbouwt zijn verzoek door te wijzen op zijn 35-jarige staat van dienst en het feit dat hij voorheen veel grotere hoeveelheden inkocht bij bekende leveranciers. * **Bedrijfsvoering:** De schrijver geeft aan dat hij zowel een fysieke winkel als een "ventwijk" (verkoop langs de deur) heeft, en dat hij voorheen zelf vis rookte. Dit verklaart zijn behoefte aan zowel rauwe als gerookte aal. * **Resultaat:** Onderaan het document staat de ambtelijke beslissing in rode inkt. Ondanks zijn anciënniteit en argumenten is het verzoek na behandeling in een commissie afgewezen. Dit was de definitieve beslissing op 15 juni 1942.

Getypte brief (doorslag).

Deze korte, zakelijke brief betreft een afwijzing van een verzoek. De geadresseerde, de heer A. de Munk Sr. uit Amsterdam, had op 9 juni 1942 een verzoek ingediend bij de Visscherijcentrale. Een speciale commissie binnen deze organisatie heeft het verzoek beoordeeld en besloten er niet op in te gaan. De aard van het verzoek wordt in deze doorslag niet gespecificeerd, maar gezien de afzender zal het betrekking hebben gehad op visserij-gerelateerde zaken (zoals vergunningen of toewijzingen).

Handgeschreven verzoekschrift.

In dit schrijven verzoekt de heer A. de Munk Jr. om een verhoging van zijn toewijzing voor verse aal (paling). Hij vraagt om een "dubbele toewijzing van 50 pond per beurt". De kern van zijn argument is dat hij benadeeld wordt door de huidige distributieregeling. Omdat hij in 1939 en 1940 gemobiliseerd was voor militaire dienst, zijn er in die jaren weinig transacties van hem geregistreerd bij de visgrossiers (commissionairs). Destijds werden rantsoenen en toewijzingen vaak gebaseerd op historische inkoopcijfers uit de vooroorlogse jaren. De afzender voelt zich achtergesteld ten opzichte van andere visventers die wel een volledige toewijzing krijgen voor zowel verse als gerookte aal. Onderaan het document staat een handgeschreven besluit of advies (mogelijk door een ambtenaar van het Marktwezen): "Met een toewijzing van 40 pond aal per...". Dit suggereert dat zijn verzoek gedeeltelijk is ingewilligd, maar niet voor het gevraagde volume van 50 of 100 pond.

Adreslijst / Bedrijvengids (onderdeel van een groter register).

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op plaatsnaam. Per plaats worden één of meerdere contactpersonen of bedrijven genoemd. * **Inhoudelijke focus:** Er is een duidelijke oververtegenwoordiging van de groenten- en fruithandel (zie o.a. Groningen: "Directeur Vrije groenten- en fruitveiling"; Rotterdam: "Frutasa"). Ook maritieme toelevering ("Deutsche Schiffsausrüstung" in Rotterdam) en algemene levensmiddelen komen voor. * **Datering:** Hoewel een exact jaar ontbreekt, wijzen de spelling (bijv. "veiling vereeniging") en de korte telefoonnummers (dikwijls slechts 2 of 3 cijfers voor kleinere plaatsen) op de periode 1930-1950. * **Geografie:** De lijst beslaat heel Nederland, van Groningen in het noorden tot Maastricht in het zuiden en diverse Waddeneilanden (Texel, Ameland).

Ambtsbrief (doorslag of concept).

* **Inhoud:** De brief dient als antwoord op een verzoek van de Nederlandse Visserijcentrale betreffende een zekere 'A. de Munck'. Deze persoon is opgenomen in de visverdeling voor een eenmalige toewijzing. De kern van de brief is echter een afwijzing van onmiddellijke verdere actie: vanwege een besluit van het gemeentebestuur zijn de verdeellijsten 'bevroren' tot 1 april 1943. * **Administratieve context:** De brief illustreert de bureaucratische afhandeling van voedselvoorziening en distributie. De handgeschreven aantekening onderaan ("1 afschr. gezonden") duidt op de interne dossiervorming, waarbij een kopie naar een andere instantie (mogelijk de Visserijschool) is gestuurd. * **Tijdsbeeld:** De brief dateert uit de Tweede Wereldoorlog (januari 1943). In deze periode was er sprake van schaarste en een streng gereguleerd distributiesysteem voor primaire levensmiddelen zoals vis.

Administratieve correspondentie / Interne notitie.

Dit document is een ambtelijk verslag betreffende de distributie van levensmiddelen (in dit geval vis) tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De "Verdeelingscommissie Amsterdam" heeft het verzoek van een handelaar, A. de Munk, getoetst. Opvallende elementen: * **Toewijzingen:** Er worden specifieke hoeveelheden genoemd voor kwaliteitsvis, aal (paling), zeevis en garnalen. * **Basisjaren:** Om fraude of zwarte handel te voorkomen, werden toewijzingen gebaseerd op de omzet uit de 'basisjaren' (meestal de jaren vlak voor de oorlog, 1938/1939). * **Eenheden:** Er wordt afwisselend gesproken over "kg" en "pond", wat typerend is voor die periode waarin het metriek stelsel leidend was, maar de term pond (500 gram) nog volop in de volksmond en handel werd gebruikt.

Getypte brief (doorslag of kopie).

Deze brief is een formeel besluit over de toewijzing van visquota aan een individuele handelaar, A. de Munck Sr., tijdens de Duitse bezetting. De kern van het schrijven is de afwijzing van een verzoek (waarschijnlijk om verhoging van de quota). De Verdeelingscommissie Amsterdam stelt dat de huidige toewijzing (gespecificeerd in kilo’s zoetwatervis, aal, zeevis en garnalen) precies overeenkomt met de omzet van De Munck in de jaren vóór de oorlog. De commissie gebruikt informatie van een accountantskantoor om aan te tonen dat de handelaar niet tekort wordt gedaan. Sterker nog, er wordt op gewezen dat hij zich in een "gunstige omstandigheid" bevindt vergeleken met andere "bonafide" handelaren die veel grotere verliezen in volume moeten incasseren.

Document

Dit document is een getypte lijst met persoonsnamen en bijbehorende kwantitatieve gegevens, verdeeld over twee kolommen per zijde. De koppen luiden "Aantal aal" en "kg. Zw." (waarschijnlijk 'zware aal', een sortering in de vishandel). De lijst is alfabetisch geordend (G tot en met O op deze pagina). Er zijn enkele handgeschreven toevoegingen en adressen tussen haakjes vermeld (bijv. Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). Getallen zoals (14-11-84) verwijzen vermoedelijk naar geboortedata, wat gebruikelijk was in administratieve lijsten uit die tijd. ---

Document

* **Administratieve systematiek:** De lijst is genummerd van 267 t/m 444. Achter elke naam staat een bedrag, meestal 3000 eenheden (mogelijk guldens). Er zijn diverse aantekeningen gemaakt om personen met dezelfde naam te onderscheiden, zoals bijnamen (Schilder "Tekel", "Kippie", "Fik"), jaartallen ('85, '17) of patroniemen (Jobz, Jz, Sz). * **Symboliek:** De vinkjes ("v") suggereren dat de posten gecontroleerd of voldaan zijn. De "x" markeringen kunnen duiden op een afwijkende status of een specifieke betalingswijze. * **Bijzondere vermelding:** Bij nummer 346 (W. M. Ros) staat de handgeschreven toevoeging "i.d. gevangenis" met een bedrag van 2100, wat een specifiek juridisch of sociaal aspect aan deze administratie toevoegt. * **Namenmateriaal:** De grote hoeveelheid namen zoals "Schilder" en "Tol" wijst zeer sterk op de regio Volendam/Waterland.

Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.

* **Inhoud:** Het document betreft een distributielijst voor "aal" (paling). De kolommen "Aantal aal" en "kg. Zw." (mogelijk 'kg Zwaar' of een andere gewichtsaanduiding) suggereren een logistieke administratie van voedseldistributie. * **Doelgroep:** De namen op de lijst zijn overwegend Joodse namen (bijv. Goudsketting, Groenteman, Locher, de Hond). Er staan ook specifieke adressen bij in Amsterdamse wijken die historisch een grote Joodse populatie kenden (Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). * **Annotaties:** De toevoeging "afvoeren" bij M.A. Helsloot en "afv." (afgevoerd/afwezig) bij J. Lustig wijst op een administratie die tijdens een periode van gedwongen vertrek of deportatie werd bijgehouden. De handgeschreven getallen (vaak verhogingen van 50 naar 80) kunnen duiden op gewijzigde rantsoenen of samenvoeging van huishoudens. * **Rekenwerk:** De totalen onderaan duiden op een controle van de uitgegeven hoeveelheden vis of gewicht.

Document

- **Doel van het document:** Het betreft een administratieve registratie van de vishandel tijdens de overgang van vrede (1939) naar oorlogstijd (1940). De nauwkeurige vastlegging suggereert een toezichthoudende rol van de overheid op de voedselvoorziening. - **Handgeschreven tekens:** De vinkjes, kruisjes en streepjes duiden op een proces van verificatie of selectie. Handelaren met een '+' lijken vaker geconcentreerd in Volendam, terwijl Amsterdammers vaker met een '/' of 'vinkje' zijn gemerkt. - **Oorlogsinvloed:** Bij L. Meents staat "geen boekhouding - militair", wat erop wijst dat de eigenaar was opgeroepen voor het leger. Bij andere handelaren zie je de omzet in 1940 sterk dalen (bijv. Th. Otto) of juist stijgen (bijv. P. Hogenbirk), wat duidt op verschuivingen in de markt door de bezetting. - **Joodse namen:** Namen als Hammelburg, de Hond, Korper, Meents en Piller-Moffie, evenals adressen in de Jodenbuurt (Jodenhouttuinen, Uilenburgerstraat), wijzen erop dat dit overzicht ook Joodse handelaren bevat die kort na deze periode te maken kregen met anti-Joodse maatregelen en onteigening.

Briefkaart (voorzijde met adreszijde).

* **Geadresseerde:** De kaart is gericht aan de heer A. de Munck Junior. De letters "MW." (mevrouw) op de kaart zijn doorgehaald om de correcte aanhef aan te geven. * **Locatie:** Het adres betreft de Derde Egelantiersdwarsstraat in de Amsterdamse wijk de Jordaan. De Romeinse 'I' achter de straatnaam duidt op de woning op de eerste verdieping (1-hoog). * **Postale markering:** De stempel "Frankeering in afrekening Amsterdam" is een cruciaal historisch kenmerk. Dit type frankering werd gebruikt wanneer er een tekort was aan fysieke postzegels. De afzender (vaak een bedrijf of instantie) rekende de portokosten dan contant of via een verzamelrekening af met het postkantoor. * **Wijkindeling:** "Wijk 7" verwijst naar de destijds geldende postale wijkindeling van Amsterdam, die hielp bij de sortering van de post voordat de moderne postcode werd ingevoerd.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven verzoekschrift. * **Datum:** 3 juli 1942. * **Locatie:** Amsterdam. * **Afzender:** A. de Munk Jr. * **Ontvanger:** Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. * **Referentienummers:** Nº 46ª/340/3 en M. 1942 27/7.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven:] Verzonden 30/6 HB. den Heer N. de Munk Jr., 3e Egelanti dwarsstraat 1 I, Amsterdam-Centrum. Wijk 7. 46A/342/4 M. 30 Juni 1942. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 13 Juni j.l. deel ik U mede, dat na behandeling van Uw verzoek in de door de Visscherij- centrale ingestelde Commissie is gebleken, dat er geen aanleiding bestaat aan Uw verzoek te voldoen. De Direct...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven:] verzonden 24/6 [Getypt:] HB. den Heer A. de Munk Sr, 2e Leliedwarsstraat 6 huis, Amsterdam-Centrum. Wijk 7. 46A/340/2 M. 24 Juni 1942. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 9 Juni j.l. deel ik U mede, dat na behandeling van Uw verzoek in de door de Visscherij- centrale ingestelde Commissie is gebleken, dat er geen aanleiding be...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven verzoekschrift/brief. * **Datum:** 11 juni 1942. * **Locatie:** Amsterdam. * **Afzender:** N. de Munk. * **Kenmerken:** Bevat archiefstempels, handgeschreven aantekeningen in rood potlood en een doorgehaald adres.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief (slotfragment/verzoekschrift). * **Datering:** Onbekend (vermoedelijk eind 19e of begin 20e eeuw op basis van taalgebruik en handschrift). * **Locatie:** Amsterdam (Jordaan). * **Auteur:** N. de Munk jr. * **Taal:** Nederlands.