J. Italiaander
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 45
J. Italiaander was een marktkoopman actief op de Ten Katestraat en de Waterloopleinmarkt. Hij verkocht levensmiddelen, koek, chocolade en gloeilampen. In 1939 kreeg hij meerdere waarschuwingen voor overtredingen van de marktreglementen (gebruik van zeilen, te veel ruimte innemen). In 1942 kreeg hij toestemming voor assistentie door I. Polak. In 1943 stond hij vast op de Waterlooplein. De specifieke oorzaak van zijn verdwijning uit de archieven is niet expliciet vermeld in de beschikbare data.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Bron-evidence
den Heer J. Italiaander, Dijkstraat 41 II, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wijk 1.
plaats van J. Italiaander
den Heer J. Italiaander, Dijkstraat 41 II, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wijk 1.
den Heer J. Italiaander, Dijkstraat 41 II, Amsterdam-Centrum. Wijk 1.
Deze gebeurtenissen staan op documenten die aan deze persoon gekoppeld zijn, maar zijn nog niet als hard persoonsfeit bevestigd.
M.i. kan worden toegestaan dat in plaats S. van Praag, voortaan L. Kuhlman den dienstpl. plv. J. Italiaander vervangt.
In mijn advies 27/112/1 d.d. 24-10-'39 heb ik opgemerkt dat m.i. moet worden bepaald dat de plv. S. van Praag, ter wille van de consequentie, niet de beschikking krijgt over twee plaatsen.
Archiefdocumenten
Officiële brief/waarschuwingsbrief (doorslag of kopie voor archief).
Deze brief is een officiële waarschuwing gericht aan een marktkoopman, de heer J. Italiaander. De aanleiding is een overtreding van het 'Reglement op de Markten' die plaatsvond op de Ten Katemarkt in Amsterdam op 13 oktober 1939. De overtreding bestond uit het ongeoorloofd gebruik van een zeil achter de marktkraam (stal). De toon van de brief is formeel en dreigend ("Ik waarschuw U hierbij ernstig"). De directeur van de betreffende dienst stelt duidelijk dat bij een volgende overtreding een straf zal volgen. Het document bevat administratieve annotaties die aangeven dat de brief op 19 oktober is verzonden en dat er een kopie naar een zekere "hr. de Boer" is gegaan.
Formele waarschuwing (officiële brief)
Dit document is een officiële schriftelijke berisping aan een marktkoopman, de heer J. Italiaander. De kern van de zaak is een overtreding van het 'Reglement op de Markten'. De heer Italiaander heeft op 13 oktober 1939 op zijn staanplaats aan de Ten Katemarkt een zeil achter zijn kraam ('stal') geplaatst, wat blijkbaar tegen de toenmalige regels was. De brief heeft een dwingend karakter: het is een 'ernstige waarschuwing' waarbij expliciet wordt gedreigd met strafmaatregelen bij herhaling. Het document bevat geen handtekening, wat erop wijst dat dit een archiefkopie of doorslag is van de oorspronkelijk verzonden brief.
Administratief bijblad / dossierstuk betreffende een marktplaatsvergunning.
Het document is een ambtelijke notitie met betrekking tot de vervanging op een marktplaats aan de Ten Katestraat in Amsterdam. De kern van de zaak is een verzoek van E.S. van Praag om hulp (assistentie) voor zijn vader, S. van Praag. Er wordt voorgesteld om de plek van de heer J. Italiaander (waarschijnlijk de officiële vergunninghouder) tijdelijk te laten innemen door twee personen: 1. **S. van Praag:** voor de dagen dinsdag tot en met vrijdag. 2. **R. Kleijnkamer:** de verloofde van Italiaander, voor de zaterdag (omdat zij de rest van de week elders werkt). Onderaan de pagina wordt geconcludeerd dat er "geen bezwaar" is tegen deze regeling. Verschillende data in de kantlijn en onderaan tonen de administratieve voortgang van het verzoek gedurende de maand september 1939.
Officiële brief (strafbeschikking/waarschuwing).
Deze brief is een formeel bericht van de Directeur van het Amsterdamse Marktwezen aan marktkoopman J. Italiaander. De aanleiding is een overtreding van de marktreglementen: Italiaander had op 21 november 1939 te veel ruimte ingenomen met zijn kraam op de Ten Katemarkt. Omdat de man een maand eerder (19 oktober) al een schriftelijke waarschuwing had ontvangen, wordt er nu een sanctie opgelegd. De straf is een ontzegging van het recht om één dag op de Amsterdamse markten te staan. Deze straf wordt echter **voorwaardelijk** opgelegd met een proeftijd van één jaar. De brief dient als een ernstige waarschuwing: bij een volgende overtreding binnen een jaar zal de eendaagse schorsing daadwerkelijk worden uitgevoerd, bovenop de sanctie voor het nieuwe vergrijp.
Getypte officiële brief (doorslag).
* **Inhoud:** De brief betreft een officiële berisping en een voorwaardelijke straf voor een marktkoopman, de heer J. Italiaander. De overtreding was het innemen van te veel ruimte op de Ten Katemarkt op 21 november 1939. * **Juridische grondslag:** Er wordt verwezen naar artikel 39 lid 1 van het "Reglement op de Markten". * **Strafmaat:** Een voorwaardelijke ontzegging van de markttoegang voor de duur van één dag, met een proeftijd van één jaar. De brief refereert tevens aan een eerdere waarschuwing of brief van 19 oktober van datzelfde jaar, wat duidt op een dossieropbouw van eerdere (kleine) overtredingen. * **Taalgebruik:** Formeel-ambtelijk Nederlands ("jl." voor jongstleden, "dato dezes", "laakbare handeling").
Administratieve notitie / Advies met betrekking tot personele bezetting.
Dit handgeschreven document is een ambtelijke of militaire notitie betreffende een personele wijziging tijdens de mobilisatieperiode. De tekst is geschreven in een formele, adviserende toon met gebruik van standaard administratieve afkortingen uit die tijd, zoals 'm.i.' (mijns inziens), 'dienstpl.' (dienstplichtige), 'plv.' (plaatsvervanger) en 'd.d.' (de dato). De essentie van de notitie is een besluit over vervanging: L. Kuhlman zal voortaan de taken van de dienstplichtig plaatsvervanger J. Italiaander overnemen, een taak die blijkbaar eerder voor S. van Praag was voorzien. De auteur herhaalt een eerder standpunt uit oktober 1939: omwille van de consistentie ('ter wille van de consequentie') mag S. van Praag niet over twee verschillende posities of aanstellingen tegelijk beschikken.
Registerblad / Marktlijst van vaste plaatshouders.
* **Demografie:** Er is een opvallende aanwezigheid van namen die historisch geassocieerd worden met de Joodse gemeenschap in Amsterdam (zoals Italiaander, v.d. Kar, Haringman, Moskou, Noach). Dit suggereert dat de lijst betrekking heeft op een markt als het Waterlooplein of de Amstelveldmarkt. * **Handelswaar:** De lijst toont een grote diversiteit aan goederen: van verse levensmiddelen (fruit, groenten, haring, versche visch) tot textiel (lingerie, wolwaren, kousen) en huishoudelijke artikelen (kramerijen, el. lampen, schoonmaakartikelen). * **Specialisaties:** Verschillende kooplieden worden aangeduid als 'grossier' (groothandelaar) of 'fabrikant', wat aangeeft dat de markt niet alleen voor particuliere verkoop diende, maar ook een distributiefunctie had. * **Administratieve details:** De kolom 'Opmerkingen' geeft inzicht in de nevenactiviteiten van de standhouders, zoals "werkzaam op abattoir" of "reparatie". De kolommen voor de dagen (M t/m Z) tonen aan dat veel standhouders 6 dagen per week aanwezig waren. ---
Administratief bijblad/notitie van de Marktinspectie Amsterdam.
Dit document betreft een ambtelijk advies over een verzoek van de marktkoopman Isaac Italiaander. Hij verzoekt om zijn standplaats op de Albert Cuypmarkt gedurende zes weken niet te hoeven bezetten. De reden hiervoor is seizoensgebonden: hij verkoopt uitsluitend gloeilampen, een product waarvoor in de zomermaanden (juli) vrijwel geen markt is. De marktambtenaren (waaronder de heer De Boer en Theodore van Meerkerken) adviseren positief over dit verzoek, op voorwaarde dat Italiaander het wekelijkse marktgeld gewoon blijft doorbetalen om zijn rechten op de standplaats te behouden.
Getypte verzendlijst op de achterzijde van een brief of circulaire.
* **Adressen:** De lijst bevat uitsluitend Amsterdamse adressen. Opvallend is de concentratie in de Transvaalbuurt (Danie Theronstraat, Pres. Brandstraat, Afrikanerplein, Hormeyrstraat [sic], Retiefstraat) en de oude Jodenbuurt (Jodenbreestraat, Dijkstraat, Gelderschekade). * **Namen:** Veel van de vermelde achternamen (zoals Italiaander, Polak, Vischjager, Waterman, Winnik) zijn kenmerkend voor de Joodse bevolking van Amsterdam in die tijd. * **Typografie:** De tekst is geproduceerd op een schrijfmachine. "Hormeyrstraat" is waarschijnlijk een typefout voor de Hofmeyrstraat in Amsterdam-Oost. * **Fysieke staat:** De verticale tekst in het midden is de spiegelbeeldige doorschijn van de voorzijde. Woordflarden zoals "... op de markt ..." en de ondertekening "De Directie," zijn herkenbaar. Dit duidt erop dat deze lijst de distributielijst was voor de brief op de voorzijde.
Getypte brief (doorslag).
De brief betreft een officiële toestemming voor een tijdelijke ontheffing van de aanwezigheidsplicht op de markt. De heer Barend Italiaander, een marktkoopman die op de Albert Cuypmarkt stond, krijgt van de directeur van de marktdienst een verlof van maximaal zes weken. Hieraan is de voorwaarde verbonden dat het wekelijkse marktgeld (stageld) wel doorbetaald dient te worden aan de dienstdoende ambtenaar. De toon is formeel en administratief van aard. De referentie naar "Wijk 2" duidt op de indeling van de stad of de marktdienst in die periode.
Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.
* **Categorisering:** De kolommen K, KR en KP duiden waarschijnlijk op verschillende rollen of statussen (bijv. Koper, Relatie, Personeel). De aantekening "Personeel" in de kantlijn bevestigt dit. * **Financiële gegevens:** Er is sprake van een vastgesteld tarief (bedrag). Groepen van twee personen betalen veelal 12 gulden, een groep van drie betaalt 14 gulden en een groep van vijf personen betaalt 18 gulden. Dit duidt op administratieve kosten per bedrijf of huishouden. * **Geografie:** De genoemde straten bevinden zich voornamelijk in Amsterdam, specifiek in buurten met een historisch grote Joodse populatie zoals de Jodenbuurt (Rapenburgerstraat), de Transvaalbuurt en de Rivierenbuurt (Merwedeplein). * **Administratief gebruik:** Het document bevat handgeschreven toevoegingen (zoals "Bedrag" en "Kaart nr" boven de kolommen) en doorhalingen, wat aangeeft dat dit een werkdocument was voor dagelijks gebruik door de betreffende instantie.
Administratieve lijst van marktkooplieden.
* **Structuur:** Het document is een getypte tabel met vier kolommen: Naam, Geboortedatum, Adres en Artikel (verkochte waar). * **Terminologie:** * *Nw.* staat voor Nieuwe; *Krt.* voor Korte; *Gov.* voor Govert. * De Romeinse cijfers (I, II, III) achter de adressen duiden op de verdieping. * *hs* betekent huis/begane grond. * De term *ongeregeld* duidt op een assortiment van diverse goederen (ongeregelde goederen/waren). * **Opvallende kenmerken:** De spelling is conform de toenmalige tijd (bijv. *zyde* in plaats van zijde, *porceylijn*). De lijst bevat veel namen die typisch zijn voor de Portugees- en Hoogduitse Joodse gemeenschap in Amsterdam (bijv. Agsteribbe, da Costa da Fonseca, Italiaander, Lopes Dias).
Officiële brief/beschikking.
Dit document is een formele toestemming van de gemeente Amsterdam aan een marktkoopman, de heer J. Italiaander, om zich te laten bijstaan door een assistent op de markt op het Waterlooplein. **Belangrijke elementen:** * **Beperking:** De toestemming is strikt geformuleerd: de assistent (de heer J. Polak) mag Italiaander slechts "bijstaan" en uitdrukkelijk "niet vervangen". Dit wijst op een streng toezicht op de bezetting van marktplaatsen. * **Termijn:** De vergunning is "tot wederopzegging", wat de ontvanger in een onzekere rechtspositie laat. * **Personen:** De namen Italiaander en Polak zijn veelvoorkomende namen binnen de Joodse gemeenschap in Amsterdam. Gezien de locatie (Waterlooplein) en de datum, is het nagenoeg zeker dat het hier om Joodse burgers gaat. * **Administratie:** De vermelding van geboortedatum en adres van de assistent onderstreept de administratieve controle in deze periode.
Handgeschreven verzoekschrift/notitie op een kaart.
* **Inhoud:** De schrijver, J. Rens, verzoekt de inspecteur om assistentie (politietoezicht) te verlenen bij de marktkraam van J. Italiaander. De reden voor dit verzoek is dat er veelvuldig diefstal plaatsvindt bij deze specifieke kraam (nummer 101), die snoepgoed verkoopt. * **Handschrift:** Het betreft een verzorgd, cursief handschrift, kenmerkend voor de vroege 20e eeuw. * **Terminologie:** "Stal" wordt hier gebruikt in de betekenis van een marktkraam of verkoopplaats. "Assistentie" duidt op de inzet van ordehandhavers. * **Identificatie:** De naam J. Italiaander verwijst naar een bekende familie van markthandelaren in de Amsterdamse Joodse buurt.
Archieflijst-vermeldingen
Registerblad / Marktlijst van vaste plaatshouders.
| 317 | J. Italiaander | el. lampen | |
Administratieve lijst - Waterlooplein
| J.Italiaander | 28-6-16 | Dijkstraat 41 | U. 63 | koek |
Getypte namenlijst met handgeschreven annotaties (kruisjes, doorstrepingen en correcties).
| J.Italiaander + | 28- 6-1916 | Dykstraat 41 II | koek, chocolade, enz |
Administratieve lijst van marktkooplieden.
| J. Italiaander | 28- 6-1916 | Dykstraat 41 II | koek, chocolade, enz |
Koopliedenlijsten
Uilenburg
Uilenburg — standplaats U
Uilenburg — standplaats koek, chocolade, enz
Uilenburg — standplaats koek, chocolade, enz
Waterlooplein — standplaats aterloopl
Waterlooplein — standplaats aterloopl
Waterlooplein — standplaats aterlooplein 21-12-'42 levensmiddelen
Relevante Archieffragmenten
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven verzoekschrift. * **Datum:** 4 augustus 1941. * **Locatie:** Amsterdam. * **Afzender:** C. Italiaander, Rapenburgerstraat 126 huis, Amsterdam (C). * **Ontvanger:** Onbekend, geadresseerd als "Wel Edd Heer" (waarschijnlijk een marktmeester of gemeentelijke instantie). * **Registratienummer:** Nº 25/100 / M. 1941 6/8.
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambtelijk verslag / Dienstbrief. * **Datum:** 3 juli 1940. * **Locatie:** Amsterdam. * **Betrokken personen:** De heer Italiaander (marktkoopman), J.F. Molhuysen (ondertekenaar/inspecteur). * **Onderwerp:** Advies over het verzoek van Italiaander om intrekking van zijn marktvergunning ongedaan te maken.
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambtelijk advies/memorandum betreffende marktplaatsbeheer. * **Datum:** Betreft gebeurtenissen tussen 6 januari 1940 en 15 april 1940. * **Afzender/Dienst:** Onbekend (waarschijnlijk een commies of afdelingshoofd), gericht aan de Inspecteur van het Marktwezen te Amsterdam. * **Betrokkene:** A. Italiaander (vermoedelijk Abraham Italiaander), marktkoopman...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (doorslag). * **Datum:** 17 april 1941. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten in Amsterdam). * **Geadresseerde:** Den Heer B. Italiaander, Rapenburgerstraat 126 hs, Amsterdam-Centrum. * **Referentienummer:** 25/36/2 M. * **Kenmerken:** Blauwe handgeschreven notitie "extra" bovenaan; initialen "HG." recht...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief (verzoekschrift). * **Datering:** 28 februari 1940. * **Locatie:** Amsterdam. * **Afzender:** W. Italiaander (Dijkstraat 41, Amsterdam). * **Ontvanger:** Den Wel. Ed. Heer Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. * **Kenmerk (stempel):** № 90/14/1 M. 1940 2/3.