Archief 745
Inventaris 745-377
Pagina 73
Jaar 1942
Stadsarchief

Getypte lijst/tabel, waarschijnlijk een pagina uit een register of rapportage.

Vermeldt einddata van overeenkomsten op 31-12-1942.

Origineel

Getypte lijst/tabel, waarschijnlijk een pagina uit een register of rapportage. Vermeldt einddata van overeenkomsten op 31-12-1942. -2-

Naam grossier Woonadres te Amsterdam Gehuurd object einde overeenkomst Verwalter of Treuhänder-liquidateur
L.Polak Zanddwarsstraat 9 I Hal 40 plaats 31-12-1942
M.P.Presser Marnixstraat 202 Hal 46 " 31-12-1942
J.Posener Uiterwaardenstraat 21 Hal 31 " 31-12-1942 J.H.Ter Punt, Amsterdam
B.v.Thijn Wielingenstraat 18 Hal 26 " 31-12-1942
Fa.M.Walg & Zoon Vechtstraat 119 Hal 43 " 31-12-1942 Gebr.F.J.Beugel, Amsterdam
Ph.Witteboon Weesperstraat 17 Hal 33 " 31-12-1942 [Handgeschreven:] L. Boers, Geestbrugweg 22, Rijswijk (Z.H.)
W.Cosman Th.Schwartzeplein 27 Buiten 10 " 31-12-1942 Gebr.F.J.Beugel, Amsterdam
L.Smeer Blasiusstraat 18, Buiten 17 " 31-12-1942
* Terminologie: De termen 'Verwalter' (beheerder) en 'Treuhänder-liquidateur' (bewindvoerder-vereffenaar) wijzen direct op de nationaalsocialistische politiek van 'arisering'. Joodse ondernemers werden gedwongen hun bedrijf over te dragen aan door de bezetter aangestelde beheerders, die de zaken vaak liquideerden.
* Personen: De namen op de lijst (Polak, Presser, Posener, Van Thijn, Walg, Witteboon, Cosman, Smeer) zijn veelvoorkomende Joodse achternamen in Amsterdam.
* Tijdstip: De datum 31 december 1942 is saillant; tegen die tijd waren de grootschalige deportaties van Joden uit Nederland al in volle gang, wat de opzegging van huurcontracten en de aanstelling van bewindvoerders verklaart.
* Handgeschreven toevoeging: Bij Ph. Witteboon is handmatig een bewindvoerder in Rijswijk toegevoegd, wat duidt op een mutatie in de administratie nadat de lijst was getypt. Dit document vormt een administratief bewijsstuk van de systematische beroving en uitsluiting van Joodse burgers uit het economische leven in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In Amsterdam waren veel Joodse handelaren actief op de markten en in de groothandel. Door middel van verordeningen (zoals VO 189/1940 en VO 48/1941) kregen de bezettingsautoriteiten grip op Joodse bedrijven. Instanties zoals de Omnia Treuhandgesellschaft speelden een centrale rol bij het aanstellen van de hier genoemde 'Verwalters'. De lijst is waarschijnlijk afkomstig uit het archief van een gemeentelijke dienst (zoals het Marktwezen) of een instantie die belast was met de afwikkeling van Joodse bezittingen (zoals de Lippmann, Rosenthal & Co. bank aan de Sarphatistraat, hoewel de vorm meer doet denken aan een toezichthoudende overheidsinstantie). L. Boers Marktwezen Omnia

Samenvatting

  • Inhoud: Het document is een overzicht van Amsterdamse grossiers (groothandelaren), hun woonadressen, de door hen gehuurde locaties (mogelijk in de Centrale Markthal of op een marktterrein, aangeduid met 'Hal' of 'Buiten'), en de einddatum van hun huurcontracten.
  • Terminologie: De termen 'Verwalter' (beheerder) en 'Treuhänder-liquidateur' (bewindvoerder-vereffenaar) wijzen direct op de nationaalsocialistische politiek van 'arisering'. Joodse ondernemers werden gedwongen hun bedrijf over te dragen aan door de bezetter aangestelde beheerders, die de zaken vaak liquideerden.
  • Personen: De namen op de lijst (Polak, Presser, Posener, Van Thijn, Walg, Witteboon, Cosman, Smeer) zijn veelvoorkomende Joodse achternamen in Amsterdam.
  • Tijdstip: De datum 31 december 1942 is saillant; tegen die tijd waren de grootschalige deportaties van Joden uit Nederland al in volle gang, wat de opzegging van huurcontracten en de aanstelling van bewindvoerders verklaart.
  • Handgeschreven toevoeging: Bij Ph. Witteboon is handmatig een bewindvoerder in Rijswijk toegevoegd, wat duidt op een mutatie in de administratie nadat de lijst was getypt.

Historische Context

Dit document vormt een administratief bewijsstuk van de systematische beroving en uitsluiting van Joodse burgers uit het economische leven in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In Amsterdam waren veel Joodse handelaren actief op de markten en in de groothandel. Door middel van verordeningen (zoals VO 189/1940 en VO 48/1941) kregen de bezettingsautoriteiten grip op Joodse bedrijven. Instanties zoals de Omnia Treuhandgesellschaft speelden een centrale rol bij het aanstellen van de hier genoemde 'Verwalters'. De lijst is waarschijnlijk afkomstig uit het archief van een gemeentelijke dienst (zoals het Marktwezen) of een instantie die belast was met de afwikkeling van Joodse bezittingen (zoals de Lippmann, Rosenthal & Co. bank aan de Sarphatistraat, hoewel de vorm meer doet denken aan een toezichthoudende overheidsinstantie).

Genoemde Personen 1

Locaties

Centrale Markt

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Zand A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Olie Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Marktwezen Omnia

Kooplieden in dit dossier 100

A.A.J. Ruha Waterlooplein 180
Abraham Cosman Waterlooplein Gebr. F.J. Beugel, Amsterdam
A. Cosman Waterlooplein Gebr.F.J.Beugel, Amsterdam
A.B. Kroes Waterlooplein 100
A. Rustenburg Waterlooplein H 27 zol.
A. Slijkoord Waterlooplein 330
A. Slinger Waterlooplein -
A. Slinger Waterlooplein 90.
A. Teunings Waterlooplein idem
A. Tas Waterlooplein zie v.d. Vlugt
A. van Velzen Uilenburg Gebr. F.J. Beugel, Amsterdam
A.v. Velzen Uilenburg Gebr.F.J.Beugel, Amsterdam
A. Wijnschenk J.J. Griffioen, Bilderdijkkade 31, Amsterdam
A. Wijnschenk Waterlooplein J.J.Griffioen, Bilderdijkkade 31, Amsterdam
A.W.M. Muhel Waterlooplein 180
B. Hoornhout Waterlooplein 100
B. Moffie Uilenburg id.
B. Moffie Uilenburg id.
Barend Polak Waterlooplein L.H. Buys, Monsterscheweg 22, Monster
B. Polak. Waterlooplein L.H.Buuijs, Monsterscheweg 22, Monster
B. van Thijn Waterlooplein
C.G. Mulder Waterlooplein 180
C.W. van Weerdenburg Waterlooplein 180
C.Kooy Pzn. Waterlooplein
C. Ooms Waterlooplein
D. Appelboom Gebr. F.J. Beugel, Amsterdam
D. Appelboom Waterlooplein Gebr.F.J.Beugel, Amsterdam
D. Hendrikse Waterlooplein zie v.d. Vlugt
D.J. Kost Waterlooplein
D. van Dijk Waterlooplein 200?
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6