Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en een groot archiefstempel.
Origineel
Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en een groot archiefstempel. 30 juli 1942. De waarnemend Directeur (naam niet gespecificeerd, ondertekend met "wnd."). [Handgeschreven aantekening bovenin:] Mu[...] 30/7 42 [onleesbaar paraaf]
[Handgeschreven rechtsboven:] In. Sieburgh [?]
[Stempel linksboven:] Nº 37/6/56 M. 1942
[Referentie rechtsboven:] Sb/HB
den Heer A.Gombault,
Wirtschaftsreferent Bureau Beauftragte
voor de Stad Amsterdam,
Museumplein 19,
Amsterdam-Zuid.
30 Juli 1942.
Naar aanleiding van een onderhoud, dat ik gisteren met den Heer Maassen van de Arische Commissie, had met den Gemachtigde van de Prijzen in den Haag, deel ik U het volgende mede.
De Heer Hinloopen van genoemd Bureau meende, dat het juister geweest ware, indien de Arische Commissie de beschikking had gekregen over de punten van de geliquideerde Joodsche grossiers, of wel, dat in de eerste plaats de betreffende Treuhänder hadden moeten voorzien in de behoefte van de Joodsche bevolking en de daaraan verbonden werkzaamheden op zich hadden genomen.
De Heer Hinloopen zou zich hieromtrent nog nader verstaan met de Nederlandsche Groenten-en Fruitcentrale en den Heer Schuster.
De Directeur,
wnd. Deze brief is een illustratie van de bureaucratische afwikkeling van de roof van Joods bezit tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De kernpunten zijn:
- Arisering: De term "Arische Commissie" en de verwijzing naar "geliquideerde Joodsche grossiers" duiden op het proces van arisering, waarbij Joodse ondernemers uit het economische leven werden verstoten en hun bezittingen (en in dit geval distributiepunten) werden afgepakt.
- Distributiesysteem: De "punten" waarover gesproken wordt, hebben betrekking op het distributiesysteem tijdens de oorlog. Het ging hier specifiek om de toewijzing van handelshquota die voorheen in handen waren van Joodse groothandelaren.
- Treuhänder: Er wordt gesproken over de rol van de Treuhänder (beheerders aangesteld door de bezetter). Er is blijkbaar onenigheid over wie verantwoordelijk is voor de bevoorrading van de Joodse bevolking: de nieuwe "Arische" eigenaren of de beheerders van de geliquideerde zaken.
- Organisaties: De brief noemt diverse instanties die betrokken waren bij de economische gelijkschakeling en distributie, zoals het Bureau Beauftragte, de Gemachtigde van de Prijzen en de Nederlandse Groenten- en Fruitcentrale. In juli 1942 was de uitsluiting van Joden in Nederland nagenoeg voltooid en waren de grootschalige deportaties naar de vernietigingskampen net begonnen (het eerste transport uit Westerbork vertrok op 15 juli 1942).
Terwijl de Joodse bevolking werd weggevoerd, hielden Nederlandse en Duitse instanties zich koelbloedig bezig met de administratieve details van de achtergebleven bezittingen en handelsrechten. Deze brief toont aan hoe de behoeften van de "Joodsche bevolking" (die op dat moment al ernstig beperkt was in haar bewegingsvrijheid en toegang tot voedsel) louter als een organisatorisch probleem werd gezien bij de herverdeling van marktposities aan niet-Joden. A. Gombault De brief noemt diverse instanties die betrokken waren bij de economische gelijkschakeling en distributie zoals het Bureau Beauftragte de Gemachtigde van de Prijzen en de Nederlandse Groenten- en Fruitcentrale.