Archief 745
Inventaris 745-377
Pagina 256
Dossier 67
Jaar 1942
Stadsarchief

Getypte ambtelijke brief/rapportage.

30 november 1942. Van: De (waarnemend) Directeur van de Centrale Markt Amsterdam (ondertekening "wnd,"). Aan: Herrn A. Gombault, Wirtschaftsreferent Büro Beauftragte für die Stadt Amsterdam.

Origineel

Getypte ambtelijke brief/rapportage. 30 november 1942. De (waarnemend) Directeur van de Centrale Markt Amsterdam (ondertekening "wnd,"). Herrn A. Gombault, Wirtschaftsreferent Büro Beauftragte für die Stadt Amsterdam. [Handgeschreven: Extra]

RP.

Herrn A.Gombault,
Wirtschaftsreferent Büro Beauftragte
für die Stadt Amsterdam,
Museumplein 19,
Amsterdam-Zuid. Wijk 24.

37/6/173 M. 30 November 1942.

Hiermit teile ich Ihnen mit, dasz die Zufuhr von Gemüse und Obst auf der "Centrale Markt", Amsterdam am Montag 30.November 1942 betrug:

Gemüse: 139.400 kg.
Obst: 20.200 kg.
Sauerkraut: 10.500 kg.

Die Zufuhr von Gurken betrug nihil (vorigen Montag am 23.November 1942 war die Gesammt-Zufuhr von Gemüse 375.800 kg, wovon nihil Gurken).

Die Zufuhr per Waggon ist in dieser Ziffer noch nicht begriffen; diese folgt bei der nächsten Angabe.

Die Zufuhr per Waggon am 28.November 1942 betrug:

Gemüse: 279.800 kg.
Obst: 11.900 kg.

Der Direktor,
wnd, Dit document is een dagelijkse of wekelijkse rapportage over de voedselvoorraad en -aanvoer in bezet Amsterdam. De brief is gericht aan de Duitse economisch referent (Wirtschaftsreferent) A. Gombault, die zetelde aan het Museumplein, het zenuwcentrum van de Duitse bezettingsmacht in Amsterdam.

De kern van het document bestaat uit statistische gegevens over de hoeveelheid groenten, fruit en zuurkool die op maandag 30 november 1942 zijn aangevoerd op de Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat).

Opvallende details:
* Tekorten: De expliciete vermelding dat de aanvoer van komkommers "nihil" (nul) was, duidt op schaarste of seizoensgebonden tekorten die nauwlettend in de gaten werden gehouden.
* Vergelijking: Er wordt een vergelijking getrokken met de voorgaande maandag (23 november), waar de aanvoer aanzienlijk hoger lag (375.800 kg tegenover 139.400 kg op de dag zelf, exclusief treinwaggons).
* Logistiek: Er wordt een onderscheid gemaakt tussen de reguliere aanvoer en de aanvoer per spoor ("per Waggon"). De cijfers van de spoorwagens van 28 november worden apart vermeld om een compleet beeld van de voedselpositie te geven. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de voedselvoorziening in Nederland strikt gereguleerd door de Duitse bezetter. Via het distributiestelsel en centrale controlepunten zoals de Centrale Markt probeerden de Duitsers de grip op de voedselstromen te behouden, zowel voor de eigen troepen als voor de Nederlandse bevolking (om sociale onrust te voorkomen en arbeidskracht te behouden).

De ontvanger, de "Beauftragte für die Stadt Amsterdam", was de Duitse functionaris die direct toezicht hield op het Amsterdamse gemeentebestuur. De economische afdeling (onder leiding van figuren als Gombault) hield nauwkeurig bij hoeveel voedsel de stad binnenkwam.

Eind 1942 was de voedselsituatie in Nederland nog niet zo nijpend als tijdens de Hongerwinter van 1944-1945, maar de rantsoenering was al in volle gang en de tekorten aan specifieke producten (zoals fruit of bepaalde groenten) begonnen steeds vaker op te treden. Documenten als deze tonen de bureaucratische precisie waarmee de bezetter de schaarste beheerde. A. Gombault

Samenvatting

Dit document is een dagelijkse of wekelijkse rapportage over de voedselvoorraad en -aanvoer in bezet Amsterdam. De brief is gericht aan de Duitse economisch referent (Wirtschaftsreferent) A. Gombault, die zetelde aan het Museumplein, het zenuwcentrum van de Duitse bezettingsmacht in Amsterdam.

De kern van het document bestaat uit statistische gegevens over de hoeveelheid groenten, fruit en zuurkool die op maandag 30 november 1942 zijn aangevoerd op de Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat).

Opvallende details:
* Tekorten: De expliciete vermelding dat de aanvoer van komkommers "nihil" (nul) was, duidt op schaarste of seizoensgebonden tekorten die nauwlettend in de gaten werden gehouden.
* Vergelijking: Er wordt een vergelijking getrokken met de voorgaande maandag (23 november), waar de aanvoer aanzienlijk hoger lag (375.800 kg tegenover 139.400 kg op de dag zelf, exclusief treinwaggons).
* Logistiek: Er wordt een onderscheid gemaakt tussen de reguliere aanvoer en de aanvoer per spoor ("per Waggon"). De cijfers van de spoorwagens van 28 november worden apart vermeld om een compleet beeld van de voedselpositie te geven.

Historische Context

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de voedselvoorziening in Nederland strikt gereguleerd door de Duitse bezetter. Via het distributiestelsel en centrale controlepunten zoals de Centrale Markt probeerden de Duitsers de grip op de voedselstromen te behouden, zowel voor de eigen troepen als voor de Nederlandse bevolking (om sociale onrust te voorkomen en arbeidskracht te behouden).

De ontvanger, de "Beauftragte für die Stadt Amsterdam", was de Duitse functionaris die direct toezicht hield op het Amsterdamse gemeentebestuur. De economische afdeling (onder leiding van figuren als Gombault) hield nauwkeurig bij hoeveel voedsel de stad binnenkwam.

Eind 1942 was de voedselsituatie in Nederland nog niet zo nijpend als tijdens de Hongerwinter van 1944-1945, maar de rantsoenering was al in volle gang en de tekorten aan specifieke producten (zoals fruit of bepaalde groenten) begonnen steeds vaker op te treden. Documenten als deze tonen de bureaucratische precisie waarmee de bezetter de schaarste beheerde.

Genoemde Personen 1

Locaties

Centrale Markt

Producten

A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Komkommer A.G.F. (Groenten): Kool Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 100

A.A.J. Ruha Waterlooplein 180
Abraham Cosman Waterlooplein Gebr. F.J. Beugel, Amsterdam
A. Cosman Waterlooplein Gebr.F.J.Beugel, Amsterdam
A.B. Kroes Waterlooplein 100
A. Rustenburg Waterlooplein H 27 zol.
A. Slijkoord Waterlooplein 330
A. Slinger Waterlooplein -
A. Slinger Waterlooplein 90.
A. Teunings Waterlooplein idem
A. Tas Waterlooplein zie v.d. Vlugt
A. van Velzen Uilenburg Gebr. F.J. Beugel, Amsterdam
A.v. Velzen Uilenburg Gebr.F.J.Beugel, Amsterdam
A. Wijnschenk J.J. Griffioen, Bilderdijkkade 31, Amsterdam
A. Wijnschenk Waterlooplein J.J.Griffioen, Bilderdijkkade 31, Amsterdam
A.W.M. Muhel Waterlooplein 180
B. Hoornhout Waterlooplein 100
B. Moffie Uilenburg id.
B. Moffie Uilenburg id.
Barend Polak Waterlooplein L.H. Buys, Monsterscheweg 22, Monster
B. Polak. Waterlooplein L.H.Buuijs, Monsterscheweg 22, Monster
B. van Thijn Waterlooplein
C.G. Mulder Waterlooplein 180
C.W. van Weerdenburg Waterlooplein 180
C.Kooy Pzn. Waterlooplein
C. Ooms Waterlooplein
D. Appelboom Gebr. F.J. Beugel, Amsterdam
D. Appelboom Waterlooplein Gebr.F.J.Beugel, Amsterdam
D. Hendrikse Waterlooplein zie v.d. Vlugt
D.J. Kost Waterlooplein
D. van Dijk Waterlooplein 200?
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6