Ambtelijke brief/rapportage betreffende voedselvoorraden.
Origineel
Ambtelijke brief/rapportage betreffende voedselvoorraden. 7 december 1942. De waarnemend directeur van (vermoedelijk) de Centrale Markt te Amsterdam. [Links boven, handgeschreven in potlood:] extra
[Rechts boven, getypt:] RP.
[Adressering:]
Herrn A.Gombault,
Wirtschaftsreferent Büro Beauftragte
für die Stadt Amsterdam,
Museumplein 19,
Amsterdam-Zuid. Wijk 24.
[Datum en referentie:]
37/6/180 M. 7.Dezember 1942,
[Inhoud:]
Hiermit teile ich Ihnen mit, dasz die Zufuhr von Gemüse und
Obst auf der "Centrale Markt", Amsterdam am Montag ~~30~~[handgeschreven: 7] Dezember
1942 betrug:
Gemüse: 339.900 kg.
Obst: 5.800 "
Sauerkraut: 4.500 "
Die Zufuhr von Gurken betrug nihil(vorigen Montag am 30.No-
vember 1942 war die Gesammt-Zufuhr von Gemuse 468.900 kg, wovon
nihil Gurken).
Die Zufuhr per Waggon ist in dieser Ziffer noch nicht begrif-
fen; diese folgt bei der nachsten Angabe.
Die Zufuhr per Waggon am 5.Dezember 1942 betrug:
Gemüse: 247.900 kg.
Der Direktor,
wnd. * **Administratieve taal:** Het document is opgesteld in het Duits, de officiële voertaal van de bezetter. Opvallend is het gebruik van de afkorting "wnd." (waarnemend) onder de ondertekening, wat een Nederlands leenwoord is in deze context. Dit wijst erop dat de directeur waarschijnlijk een Nederlander was die rapporteerde aan het Duitse bestuur.
- Inhoudelijke correctie: Er is een handgeschreven correctie aangebracht in de datum van de gerapporteerde maandag. "30" is doorgehaald en vervangen door een "7". Dit is logisch, aangezien de brief gedateerd is op 7 december 1942 (een maandag) en er in de tekst verwezen wordt naar "vorigen Montag am 30. November".
- Logistiek: De brief maakt een expliciet onderscheid tussen de reguliere aanvoer en de aanvoer per spoor ("per Waggon"). Dit typeert de gedetailleerde wijze waarop de bezetter de voedselstromen in de stad controleerde.
- Tekort: De vermelding "nihil Gurken" (geen augurken/komkommers) en de vergelijking met de lagere totaalaanvoer ten opzichte van de week ervoor (339.900 kg vs 468.900 kg groente) geeft inzicht in de schommelende en steeds schaarser wordende voedselvoorziening in de winter van 1942. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het adres Museumplein 19 huisvestte destijds kantoren van de Beauftragte für die Stadt Amsterdam, een onderdeel van het bestuursapparaat van Rijkscommissaris Arthur Seyss-Inquart. De Beauftragte (destijds Hans Böhmcker) hield toezicht op het Amsterdamse gemeentebestuur.
De rapportage over de aanvoer op de "Centrale Markt" (de huidige Jan van Galenstraat) was cruciaal voor de bezetter om de voedseldistributie en rantsoenering in de hand te houden. In 1942 nam de druk op de voedselvoorziening toe, mede door de export van Nederlandse landbouwproducten naar Duitsland. Dergelijke kwantitatieve overzichten waren essentieel voor de economische planning van de bezettingsmacht. A. Gombault