Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen. 20 september 1943. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten of een gerelateerde gemeentelijke afdeling). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam. 20/1/15M.

(Handgeschreven in blauw): Verzonden 20/9

RP.

20 September 1943.

Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.
============

Ten vervolge op mijn brief d.d. 13 September jl. no. 20/1/14 M. heb ik de eer U beleefd te verzoeken wel te willen bevorderen, dat het navolgende communique deze week in de pers wordt opgenomen.

" De Burgemeester van Amsterdam brengt ter openbare kennis van marktbezoekers en marktkooplieden, dat de markten hier ter stede in verband met de verduisteringsmaatregelen, uiterlijk een half uur vóór zonsondergang door de marktkooplieden moeten zijn ontruimd.
Derhalve moeten de markten op Zaterdag 25 September a.s. om 19.05 zijn ontruimd".

De Directeur,

(Omcirkelde handgeschreven notitie): Zaterdag 2 Oct. 18.50 uur

(Handgeschreven onderaan): 20/1/16 Dit document is een ambtelijk schrijven gericht aan de Amsterdamse Wethouder voor de Levensmiddelen. De kern van de brief is een verzoek om een officieel communiqué van de burgemeester in de kranten te laten plaatsen. Dit bericht stelt dat markten uiterlijk een half uur voor zonsondergang ontruimd moeten zijn.

Er worden specifieke tijden genoemd voor aankomende zaterdagen:
* Zaterdag 25 september 1943: ontruimd om 19:05 uur.
* Zaterdag 2 oktober 1943 (handgeschreven toevoeging): ontruimd om 18:50 uur.

De vervroeging van het tijdstip met 15 minuten in één week tijd illustreert de strikte naleving van de astronomische zonsondergang in de herfst. Het document toont de bureaucratische nauwkeurigheid waarmee de bezettingsmaatregelen werden gecommuniceerd en uitgevoerd. De brief dateert uit september 1943, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Amsterdam stond destijds onder leiding van de door de bezetter aangestelde burgemeester Edward Voûte.

De genoemde "verduisteringsmaatregelen" waren essentieel voor de bezetter om te voorkomen dat geallieerde bommenwerpers zich 's nachts op de stad konden oriënteren. Alles moest na zonsondergang volledig duister zijn. Dit had een enorme impact op het openbare leven; winkels, horeca en dus ook markten moesten op tijd sluiten zodat kooplieden en publiek voor het intreden van de duisternis binnen konden zijn.

De Wethouder voor de Levensmiddelen had in deze periode een cruciale rol vanwege de toenemende voedselschaarste en de complexe distributie via markten en bonkaarten. Het feit dat dergelijke details over markttijden via zijn bureau liepen, onderstreept de centrale regie over de voedselvoorziening in oorlogstijd.