Dienstbrief / Ontwerp-communiqué. 31 augustus 1942. De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst, gericht aan de Wethouder). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam ("Alhier"). vB/HB.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

20/1/15 M.

31 Augustus 1942.

Ten vervolge op mijn brief d.d. 22 Augustus j.l. No.20/1/
/14 M. heb ik de eer U beleefd te verzoeken wel te willen bevor-
deren, dat het navolgende communiqué deze week in de pers wordt
opgenomen:

" De Burgemeester van Amsterdam brengt ter openbare ken-
nis van marktbezoekers en marktkooplieden, dat de markten hier
ter stede in verband met de verduisteringsmaatregelen, uiterlijk
een half uur vóór zonsondergang door de marktkooplieden moeten
zijn ontruimd.

Derhalve moeten de markten op Zaterdag 12 September a.s.
om 19.35 uur zijn ontruimd."

De Directeur, * Onderwerp: Regulering van markttijden in Amsterdam als gevolg van de oorlogsomstandigheden.
* Inhoud: De brief verzoekt de Wethouder voor de Levensmiddelen om een bericht van de Burgemeester in de kranten te laten plaatsen. Het bericht stelt dat markten voortaan een half uur voor zonsondergang leeg moeten zijn. Dit wordt concreet gemaakt voor zaterdag 12 september 1942: de markt moet dan om 19:35 uur ontruimd zijn.
* Terminologie: "Verduisteringsmaatregelen" verwijst naar de strikte orders om 's avonds en 's nachts alle lichtbronnen af te schermen, zodat geallieerde bommenwerpers zich niet op stadsverlichting konden oriënteren.
* Toon: De brief is geschreven in de formele, ambtelijke stijl van die tijd ("heb ik de eer U beleefd te verzoeken"). Dit document stamt uit het hart van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In 1942 was de controle op het openbare leven in Amsterdam zeer streng. De burgemeester van Amsterdam was in deze periode Edward Voute, die door de bezetter was aangesteld.

De "verduistering" was een dagelijkse realiteit die diepe invloed had op het economische en sociale verkeer. Dat de markten — essentieel voor de voedselvoorziening in een tijd van schaarste — gedwongen werden eerder te sluiten op basis van de stand van de zon, illustreert hoe de oorlogsvoering direct ingreep op de meest basale burgerzaken. De precieze tijdsaanduiding van 19:35 uur toont de bureaucratische nauwkeurigheid waarmee deze maatregelen werden gehandhaafd.