Ambtelijke brief / Memorandum.
Origineel
Ambtelijke brief / Memorandum. 14 september 1942. De Directeur (waarschijnlijk van een gemeentelijke dienst, bijv. Marktwezen). (Handgeschreven bovenaan:)
Holeman
Verhanden 14/9
(Getypt:)
HB.
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
20/1/17 M. 14 September 1942.
Ten vervolge op mijn brief d.d. 8 September j.l. No.20/1/16M
heb ik de eer U beleefd te verzoeken wel te willen bevorderen, dat
het navolgende communiqué deze week in de pers wordt opgenomen:
" De Burgemeester van Amsterdam brengt ter openbare kennis
van marktbezoekers en marktkooplieden, dat de markten hier ter
stede in verband met de verduisteringsmaatregelen, uiterlijk een
half uur vóór zonsondergang door de marktkooplieden moeten zijn
ontruimd ".
Derhalve moeten de markten op Zaterdag 26 September a.s.
om 19.00 uur zijn ontruimd ."
De Directeur, Dit document is een ambtelijk verzoek om een publieke mededeling te plaatsen in de kranten van Amsterdam. De kern van de boodschap is een aanscherping of herinnering aan de regels voor markten in de stad tijdens de Tweede Wereldoorlog. Vanwege de verplichte verduistering (verduisteringsmaatregelen), die bedoeld was om navigatie door geallieerde bommenwerpers bemoeilijken, moesten de markten voortaan een half uur voor zonsondergang volledig leeg zijn. Er wordt een specifieke deadline genoemd voor zaterdag 26 september 1942: 19:00 uur.
De brief illustreert de bureaucratische afhandeling van bezettingsmaatregelen en hoe deze direct ingrepen in het dagelijks leven en de economie van de stad. De verwijzing naar een eerdere brief van 8 september duidt op een lopend dossier over de regulering van markttijden. In september 1942 bevond Nederland zich ruim twee jaar onder Duitse bezetting. De verduistering was een van de meest ingrijpende dagelijkse maatregelen voor de burgerbevolking. Straten waren pikdonker en ramen moesten lichtdicht worden afgeschermd. Voor de markthandel betekende dit een aanzienlijke verkorting van de werkdag, zeker naarmate de dagen in de herfst korter werden.
De "Wethouder voor de Levensmiddelen" in Amsterdam in deze periode was de pro-Duitse NSB-er Jan Schröder (die deze post bekleedde onder de regeringscommissaris/burgemeester Edward Voûte). De controle over de voedselvoorziening en markten was in deze tijd van schaarste en distributie een cruciale en politiek beladen taak. Het document toont de samenwerking tussen het ambtelijk apparaat en het door de bezetter gecontroleerde stadsbestuur om orde en naleving van militaire verordeningen te handhaven.