Getypt ambtelijk schrijven (doorslag) met handgeschreven kanttekeningen.
Origineel
Getypt ambtelijk schrijven (doorslag) met handgeschreven kanttekeningen. 19 oktober 1942. De Directeur (waarschijnlijk van de Dienst der Markthallen of een gerelateerde gemeentelijke afdeling), namens de Burgemeester van Amsterdam. De Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam. [Handgeschreven, linksboven:] Verzonden 19/10
[Getypt, rechtsboven:] HB.
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
20/1/22 M. [cijfer '22' handgeschreven gecorrigeerd] 19 October 1942.
Ten vervolge op mijn brief d.d. 13 October j.l. No. 20/1/21 M., heb ik de eer U beleefd te verzoeken wel te willen bevorderen, dat het navolgende communiqué deze week in de pers wordt opgenomen:
"De Burgemeester van Amsterdam brengt ter openbare kennis van marktbezoekers en marktkooplieden, dat de markten hier ter stede in verband met de verduisteringsmaatregelen, uiterlijk een half uur vóór zonsondergang door de marktkooplieden moeten zijn ontruimd.
Derhalve moeten de markten in de week van Maandag 26 tot en met Zaterdag 31 October a.s. om 17.45 uur zijn ontruimd.
[Rechtsonder:] De Directeur,
[Handgeschreven kanttekeningen onderaan:]
Zomertijd vervalt m.i.v. 1.11.42
Maandag 2 Nov. t/m Zaterdag 7 Nov. 16.30 uur
26/10/42 [onleesbare initialen]
20/1/23 Dit document is een sprekend voorbeeld van de bureaucratische afwikkeling van de oorlogsomstandigheden in bezet Nederland. De kern van de zaak is de verduistering (Entfernungsmaatregelen): om geallieerde piloten de navigatie te bemoeilijken, mocht er na zonsondergang geen licht uit steden ontsnappen. Dit had directe gevolgen voor de openbare orde en de economie, in dit geval de markttijden.
De markten moesten een half uur vóór zonsondergang volledig ontruimd zijn. Omdat de dagen in oktober snel korter worden, moesten deze tijden wekelijks of tweewekelijks worden bijgesteld en via de pers aan het publiek en de kooplieden gecommuniceerd worden. De handgeschreven toevoeging onderaan anticipeert al op het einde van de zomertijd op 1 november 1942, waardoor de markt nog een uur eerder (om 16:30 uur) gesloten moest zijn. In oktober 1942 was de Duitse bezetting van Nederland in een verharde fase beland. Edward Voûte was de door de bezetter aangestelde (regerings)burgemeester van Amsterdam. De "Wethouder voor de Levensmiddelen" was in deze periode een cruciale functie vanwege de toenemende schaarste en de complexe distributie van voedsel via bonkaarten.
De verduistering was niet alleen een militaire noodzaak voor de bezetter, maar ook een bron van grote irritatie en onveiligheid voor de burgerbevolking. Het feit dat zelfs de dagelijkse markt zijn uren moest aanpassen aan de stand van de zon en de militaire voorschriften, illustreert hoe diep de oorlog ingreep in het alledaagse leven. Het referentienummer onderaan (20/1/23) suggereert dat dit een doorlopende correspondentie was die elke week of twee weken werd herhaald naarmate de zon eerder onderging.