Ambtelijke brief / Concept voor persbericht. 27 december 1943. 20/1/30 M.

[handgeschreven in paarse inkt:] mp [?]
27 December 1943. SV.
[handgeschreven in paarse inkt:] Verzonden 27/12

Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.
============

Ten vervolge op mijn brief d.d. 20
December 1943 no. 20/1/29 M., heb ik de eer U
beleefd te verzoeken wel te willen bevorderen
dat het navolgende communique deze week in
de pers wordt opgenomen.
"De Burgemeester van Amsterdam brengt
ter openbare kennis van marktbezoekers en
marktkooplieden, dat de markten hier ter
stede in verband met de verduisteringsmaat-
regelen, uiterlijk een half uur vóór zons-
ondergang door de marktkooplieden moeten
zijn ontruimd.
Derhalve moeten de markten in de
week van Maandag 3 tot en met Zaterdag 8
Januari 1944 om 16.15 uur zijn ontruimd".

De Directeur,

[handgeschreven in paarse inkt:]
Maandag tot en met Vrijdag 15 Jan.
16.25 uur [?]
20/1/31 Het document is een officiële correspondentie van een directeur (waarschijnlijk van de Marktdienst) aan de wethouder voor de Levensmiddelen. De kern van de brief is een verzoek om een publieke bekendmaking te laten plaatsen in de dagbladen.

De inhoud betreft de vervroegde sluitingstijden van de Amsterdamse markten in januari 1944. Vanwege de oorlogssituatie waren "verduisteringsmaatregelen" van kracht: steden moesten 's nachts volledig donker zijn om navigatie door geallieerde bommenwerpers te bemoeilijken. Omdat markten buiten plaatsvinden en het opruimen tijd kost, werd bepaald dat de terreinen al een half uur vóór zonsondergang volledig ontruimd moesten zijn. Voor de eerste week van januari werd dit tijdstip vastgesteld op 16.15 uur.

De handgeschreven aantekeningen onderaan lijken een voorbereiding voor een volgende publicatie (kenmerk 20/1/31), waarbij de tijd wordt aangepast naar 16.25 uur voor de periode rond 15 januari, naarmate de dagen weer langzaam begonnen te lengen. Dit document illustreert de verregaande invloed van de Duitse bezetting en de oorlogsomstandigheden op het dagelijks leven in Amsterdam. De "Wethouder voor de Levensmiddelen" was in deze periode een cruciale functie, aangezien de stad kampte met toenemende voedselschaarste en een complex distributiesysteem.

De strikte handhaving van de verduistering was een constante bron van zorg en administratieve regellast voor het stadsbestuur. Markten waren essentieel voor de voedselvoorziening, maar de veiligheidsvoorschriften van de bezetter (of de vrees voor luchtaanvallen) kregen voorrang op de handelsuren. Het feit dat dit via een formeel persbericht van de burgemeester moest verlopen, onderstreept de autoritaire structuur van het gemeentebestuur onder de bezetting (toentertijd geleid door de regeringscommissaris/burgemeester Edward Voûte). Gemeente Amsterdam