Administratief memo / intern dienstbericht.
Origineel
Administratief memo / intern dienstbericht. 12 juni 1943. KM no 157 [in rood] A'dam, 12/6 1943
spoed- / halve! [in de linkermarge]
Aan het personeel,
dienstdoende op de
algemeene dag- en
weekmarkten
Ten vervolge op mijn
KM no. 153 d.d. 1 dezer
deel ik U mede, (de normale) dat verkoop
van koek op de bon vanaf
heden weer mag plaats-
vinden. De verkoop van
koek zonder bon blijft
verboden (ook van zgn.
bonlooze koek), evenals
alle verkoop van broodjes
e.d.
[Doorgehaalde passage:]
~~Nauwlettend moet er op
worden toegezien, dat koek
wordt aangegeven, als op de
bon te worden verkocht, terwijl
practisch verkoop zonder bon
plaatsvindt.~~
[Rechtsonder een onleesbare paraaf en een nummering: 825/S] * Onderwerp: De herintroductie van de legale verkoop van koek via het distributiestelsel (op de bon) op de Amsterdamse markten.
* Kernboodschap: Na een eerdere instructie (KM no. 153) is besloten dat de verkoop van koek weer is toegestaan, mits er distributiebonnen voor worden ingeleverd. De verkoop van koek zonder bon of broodjes blijft strikt verboden.
* Opvallende elementen:
* De toevoeging "(de normale)" boven de regel verduidelijkt dat het om reguliere koek gaat en niet om surrogaatproducten.
* De doorgehaalde tekst onderaan waarschuwt voor fraude: verkopers die doen alsof ze distributiebonnen innen, maar in werkelijkheid "onder de toonbank" (zonder bon) verkopen. De doorstreping kan erop duiden dat deze specifieke controle-instructie in een ander bevel is ondergebracht of op het laatste moment is ingetrokken.
* Afkortingen: "KM" staat waarschijnlijk voor "Kantoor Marktwezen" of "Korps Marktwezen", de gemeentelijke instantie die toezicht hield op de handel. "d.d. 1 dezer" verwijst naar 1 juni 1943. Dit document stamt uit de kern van de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In 1943 was de voedselschaarste groot en was vrijwel alles "op de bon". De overheid (onder Duits toezicht) probeerde de zwarte handel op markten te bestrijden door marktmeesters en controleurs zeer strikte instructies te geven over wat wel en niet verkocht mocht worden. "Bonlooze koek" was vaak een inferieur surrogaatproduct dat buiten de distributie viel, maar de grens tussen legale en illegale handel was dun, wat dit soort gedetailleerde memo's noodzakelijk maakte voor het personeel op straat.