Extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam. 20 augustus 1943 (met terugwerkende kracht tot 9 augustus 1943). [Linksboven, blauwe stempel:]
No. 20/20/1 M. 1943 31/8

[Daaronder, handgeschreven in blauwe inkt:]
Afd. III bestell.
y

[Rechtsboven, handgeschreven in blauwe inkt:]
Marktw. 103

[Rechtsboven, getypt:]
Opheffing van een tweetal tij-
delijke hulpmarkten van de al-
gemeene dagmarkt.

[Midden, getypt:]
No. 615 L.M. 1943.

E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten
van den Burgemeester van Amsterdam.
Vrijdag, 20 Augustus 1943.

[Rechtsmidden, handgeschreven paraaf/notitie in donkere inkt:]
uit die dokmap [?]

Op voorstel van den Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en
schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen wordt het volgende besluit ge-
nomen:
De Burgemeester van Amsterdam,
Gelet op zijn besluit van 8 Januari 1943, No. 1055 L.M. 1942 waar-
bij o.m. de speeltuinen op het Waterlooplein en aan de Gaaspstraat
met ingang van 1 Januari 1943 voor den tijd van ten hoogste één jaar
zijn aangewezen als tijdelijke hulpmarkt van de algemeene dagmarkt, uit-
sluitend voor Joodsche marktkooplieden en Joodsche bezoekers;
Gezien het rapport van den Directeur van den Dienst van het
Marktwezen d.d. 16 Augustus 1943, No. 20/20/1 M.
B e s l u i t :
gerekend te zijn ingegaan 9 Augustus 1943 de tijdelijke hulpmarkten
van de algemeene dagmarkt, welke werden gehouden in de speeltuinen
op het Waterlooplein en in de Gaaspstraat, op te heffen.
Afschrift van dit besluit zal worden gegeven aan de afdeelingen
Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (5
stuks), Algemeene Zaken (2 stuks), Publieke Werken (4 stuks), Financiën
(2 stuks) en Onderwijs (2 stuks).
v.d.B. [Handgeschreven initiaal 'W']
Voor eensluidend extract
de Gemeentesecretaris,
(get.) J. F. FRANKEN
C.S. Stadhuis
No. 606
A'dam, 8-'43. Dit document is een officieel administratief besluit van het Amsterdamse gemeentebestuur tijdens de Duitse bezetting. Het markeert het einde van de zogenaamde "Joodse markten" op het Waterlooplein en in de Gaaspstraat.

• Inhoud: Het besluit herroept een eerdere maatregel van januari 1943 waarbij deze markten werden aangewezen als afgezonderde handelsplaatsen exclusief voor Joodse burgers. De opheffing gaat in met terugwerkende kracht vanaf 9 augustus 1943.
• Taalgebruik: Het document hanteert de formele, ambtelijke stijl van die tijd. De term "Joodsche" wordt expliciet gebruikt om de segregatie aan te duiden die door de bezetter was opgelegd en door het gemeentebestuur werd uitgevoerd.

• Bureaucratie: De uitgebreide lijst van afdelingen die een afschrift ontvangen (van 'Levensmiddelen' tot 'Onderwijs') toont hoe diep de uitsluiting en administratieve afhandeling van de Joodse bevolking in het gehele gemeentelijke apparaat was verankerd. Dit document vormt een bittere illustratie van de laatste fase van de Holocaust in Amsterdam.

• Segregatie: Vanaf 1941 werden Joden stelselmatig uit het openbare leven geweerd. Ze mochten niet meer op reguliere markten komen, waarna specifieke "Joodse markten" werden ingesteld in wijken met veel Joodse inwoners (zoals de Jodenbuurt rond het Waterlooplein en de Transvaalbuurt rond de Gaaspstraat).

• Deportaties: De reden voor de "opheffing" van deze markten in augustus 1943 is wrang: er waren simpelweg bijna geen Joden meer in Amsterdam om de markten te bezoeken of er te werken. De grootschalige deportaties via kamp Westerbork naar de vernietigingskampen waren in de zomer van 1943 in volle gang. In september 1943 zou de stad door de bezetter officieel "Judenrein" worden verklaard.
• Bestuur onder bezetting: De burgemeester in 1943 was Edward Voûte, een nationaalsocialistisch gezinde bestuurder die nauw samenwerkte met de Duitse bezettingsautoriteiten. Dit document laat zien hoe de gemeentelijke bureaucratie instrumenteel was in het faciliteren van de anti-Joodse maatregelen tot aan het bittere eind.