Archief 745
Inventaris 745-401
Pagina 176
Dossier 29
Jaar 1943
Stadsarchief

Archiefdocument

Origineel

1º A VIII genaamde tijdelijke hulpmarkt, en
de algemeene dagmarkt, welke werden gehouden
in de speeltuinen op het Waterlooplein en in de
Jodenbreestraat, ~~reeds conform een 1 Jan~~
~~middler.~~ 9 Augustus 1943 worden opgeheven.
Tevens moge ik U beleefd verzoeken
Uwen Ambtsgenoot voor het Onderwijs hiervan
mededeeling te doen, opdat ~~deze Afdeeling over de~~
voren-vermelde speeltuinen ~~door deze Afdeeling ter beschikking~~
~~zijn gesteld~~ kan beschikken.

D.v.Z. [?]

⊥ op bovenvermelde datum weer

--- Dit document is een handgeschreven klad of concept voor een officiële beschikking of brief. De tekst bevat verschillende doorstalingen en verbeteringen, wat wijst op een proces van formuleren door een ambtenaar.

De kern van de boodschap is het opheffen van de "tijdelijke hulpmarkt" en de "algemeene dagmarkt" op twee specifieke locaties in Amsterdam: het Waterlooplein en de Jodenbreestraat. Deze markten waren gehuisvest in speeltuinen. De auteur verzoekt de geadresseerde om de wethouder of afdeling van Onderwijs in te lichten, zodat deze weer de beschikking krijgt over de speeltuinen op de genoemde datum (9 augustus 1943).

Het handschrift is een vlot zakelijk cursiiefschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw. De afkorting "D.v.Z." onderaan zou kunnen staan voor een naam of een ambtelijke functie (bijvoorbeeld 'Directeur van de Zeedijk' of een specifieke afdeling, maar waarschijnlijker zijn het initialen).

--- De datum van het document, 9 augustus 1943, is van cruciaal historisch belang. Amsterdam bevond zich op dat moment midden in de Duitse bezetting. De locaties die worden genoemd — het Waterlooplein en de Jodenbreestraat — vormden het hart van de Joodse buurt (de Jodenbuurt).

Tijdens de bezetting werden Joden stelselmatig uit het openbare leven geweerd. Ze mochten niet meer naar reguliere markten. Daarom werden er specifieke "hulpmarkten" ingesteld op plekken zoals speeltuinen in de Joodse wijk, waar Joden nog wel mochten handelen en kopen.

De opheffing van deze markten in augustus 1943 is een direct gevolg van de deportaties. Tegen de zomer van 1943 waren de meeste Joodse Amsterdammers weggevoerd naar de concentratie- en vernietigingskampen. De "behoefte" aan deze afgezonderde markten was vanuit het perspectief van de bezetter en het collaborerende stadsbestuur daarmee vervallen. Het feit dat de terreinen weer worden overgedragen aan 'Onderwijs' (voor het oorspronkelijke gebruik als speeltuin) duidt op de kille administratieve afwikkeling van de 'leegloop' van de Joodse wijk.

Samenvatting

Dit document is een handgeschreven klad of concept voor een officiële beschikking of brief. De tekst bevat verschillende doorstalingen en verbeteringen, wat wijst op een proces van formuleren door een ambtenaar.

De kern van de boodschap is het opheffen van de "tijdelijke hulpmarkt" en de "algemeene dagmarkt" op twee specifieke locaties in Amsterdam: het Waterlooplein en de Jodenbreestraat. Deze markten waren gehuisvest in speeltuinen. De auteur verzoekt de geadresseerde om de wethouder of afdeling van Onderwijs in te lichten, zodat deze weer de beschikking krijgt over de speeltuinen op de genoemde datum (9 augustus 1943).

Het handschrift is een vlot zakelijk cursiiefschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw. De afkorting "D.v.Z." onderaan zou kunnen staan voor een naam of een ambtelijke functie (bijvoorbeeld 'Directeur van de Zeedijk' of een specifieke afdeling, maar waarschijnlijker zijn het initialen).


Historische Context

De datum van het document, 9 augustus 1943, is van cruciaal historisch belang. Amsterdam bevond zich op dat moment midden in de Duitse bezetting. De locaties die worden genoemd — het Waterlooplein en de Jodenbreestraat — vormden het hart van de Joodse buurt (de Jodenbuurt).

Tijdens de bezetting werden Joden stelselmatig uit het openbare leven geweerd. Ze mochten niet meer naar reguliere markten. Daarom werden er specifieke "hulpmarkten" ingesteld op plekken zoals speeltuinen in de Joodse wijk, waar Joden nog wel mochten handelen en kopen.

De opheffing van deze markten in augustus 1943 is een direct gevolg van de deportaties. Tegen de zomer van 1943 waren de meeste Joodse Amsterdammers weggevoerd naar de concentratie- en vernietigingskampen. De "behoefte" aan deze afgezonderde markten was vanuit het perspectief van de bezetter en het collaborerende stadsbestuur daarmee vervallen. Het feit dat de terreinen weer worden overgedragen aan 'Onderwijs' (voor het oorspronkelijke gebruik als speeltuin) duidt op de kille administratieve afwikkeling van de 'leegloop' van de Joodse wijk.

Locaties

Waterlooplein

Producten

Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Hart Vleeswaren: Vlees

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 100

A. Agsteribbe Waterlooplein
A. Geboorte Waterlooplein
A. Berclou Waterlooplein
A. Boeken Waterlooplein
A. David Waterlooplein
Abraham de Vries Waterlooplein
Abraham de Vries Waterlooplein
A. Goslau Waterlooplein
A. Groenteman Waterlooplein
A. Groenteman Waterlooplein
A. Hagenaar Waterlooplein
A. Hamel Waterlooplein
A. Lisser Uilenburg
A. Locher Uilenburg
A. Locher Uilenburg
Aron Lopes Dias Uilenburg
A. Melhado Uilenburg
A. van Gelder Uilenburg
A. Mok Uilenburg
A. Morpurgo Uilenburg
A. Nikkelsberg Uilenburg
A. Nikkelsberg Uilenburg
A. Polak Uilenburg
A. Prins Uilenburg
A. Roodveldt Uilenburg
A. Roodveldt Uilenburg
A. Sloves Uilenburg
A.S.Noach Uilenburg
A. Snoek Uilenburg
A. Stoppelman Uilenburg
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6