Handgeschreven ambtelijke notitie/memo.
Origineel
Handgeschreven ambtelijke notitie/memo. 6 augustus 1943. [Bovenaan in potlood geschreven, deels doorgehaald:]
voor het onderwijs bij mij
[Hoofdtekst in potlood:]
Aan de Wethouder bericht,
dat met ingang van
Maandag 9 Augustus
'43, de speelplaatsen
op het Waterlooplein
en aan de Gaaspstraat
niet langer als
marktterrein zullen
worden gebruikt.
6-8-'43
[Onderaan toegevoegd in paarse inkt:]
Aan Omnia bericht,
over 2 plaatsen gesproken
en bij - * Inhoud: De notitie meldt dat de speelplaatsen op het Waterlooplein en in de Gaaspstraat vanaf 9 augustus 1943 hun tijdelijke functie als marktterrein verliezen.
* Kernbegrippen: Waterlooplein, Gaaspstraat, marktterrein, speelplaatsen, Omnia.
* Opvallende details: De vermelding van "Omnia" in de paarse inkt is historisch significant. Dit verwijst naar de Omnia-Treuhandgesellschaft, een Duitse organisatie die tijdens de bezetting belast was met de liquidatie en "arisering" van Joodse bedrijven en vermogens. Het feit dat zij geïnformeerd moesten worden over het opheffen van marktterreinen op deze specifieke locaties, wijst op de nauwe betrokkenheid van de bezetter bij de ruimtelijke ordening van Joodse wijken. Het document stamt uit een duistere periode in de Amsterdamse geschiedenis. Het Waterlooplein was van oudsher het centrum van de Joodse handel. In 1941 hadden de nazi's het plein aangewezen als de enige plek waar Joodse kooplui nog mochten staan. In augustus 1943, de datum van dit briefje, waren de grootschalige deportaties van de Joodse bevolking uit Amsterdam echter in de laatste fase beland.
Dat het marktterrein op het Waterlooplein "niet langer gebruikt" zou worden, is een direct en kil administratief gevolg van het feit dat de Joodse gemeenschap vrijwel geheel uit de stad was weggevoerd. De markt was simpelweg "overbodig" geworden. De Gaaspstraat in de Rivierenbuurt kende een soortgelijke geschiedenis; daar was een schoolplein eveneens ingericht als marktplaats voor Joden. De terugkeer naar de functie van "speelplaats" markeert hier het definitieve einde van de Joodse aanwezigheid op deze locaties tijdens de oorlogsjaren. Omnia
Samenvatting
- Inhoud: De notitie meldt dat de speelplaatsen op het Waterlooplein en in de Gaaspstraat vanaf 9 augustus 1943 hun tijdelijke functie als marktterrein verliezen.
- Kernbegrippen: Waterlooplein, Gaaspstraat, marktterrein, speelplaatsen, Omnia.
- Opvallende details: De vermelding van "Omnia" in de paarse inkt is historisch significant. Dit verwijst naar de Omnia-Treuhandgesellschaft, een Duitse organisatie die tijdens de bezetting belast was met de liquidatie en "arisering" van Joodse bedrijven en vermogens. Het feit dat zij geïnformeerd moesten worden over het opheffen van marktterreinen op deze specifieke locaties, wijst op de nauwe betrokkenheid van de bezetter bij de ruimtelijke ordening van Joodse wijken.
Historische Context
Het document stamt uit een duistere periode in de Amsterdamse geschiedenis. Het Waterlooplein was van oudsher het centrum van de Joodse handel. In 1941 hadden de nazi's het plein aangewezen als de enige plek waar Joodse kooplui nog mochten staan. In augustus 1943, de datum van dit briefje, waren de grootschalige deportaties van de Joodse bevolking uit Amsterdam echter in de laatste fase beland.
Dat het marktterrein op het Waterlooplein "niet langer gebruikt" zou worden, is een direct en kil administratief gevolg van het feit dat de Joodse gemeenschap vrijwel geheel uit de stad was weggevoerd. De markt was simpelweg "overbodig" geworden. De Gaaspstraat in de Rivierenbuurt kende een soortgelijke geschiedenis; daar was een schoolplein eveneens ingericht als marktplaats voor Joden. De terugkeer naar de functie van "speelplaats" markeert hier het definitieve einde van de Joodse aanwezigheid op deze locaties tijdens de oorlogsjaren.