Officieel afschrift van een strafbesluit/kennisgeving.
Origineel
Officieel afschrift van een strafbesluit/kennisgeving. 21 september 1943. De Burgemeester van Amsterdam (Edward J. Voûte). Een niet bij naam genoemde marktkoopman/vrouw (geadresseerd als "U"). [Stempel linksboven:] No. 20/20/4 M. 1943 [Handgeschreven:] 23/9
[Handgeschreven rechtsboven:] 194.
[Handgeschreven rechtsboven:] Marktw.
[Handgeschreven aantekeningen midden-boven, deels onleesbaar:]
gevolgd.
[Stempel:] VERZONDEN
afd. Markt
[Rode paraaf/aantekening:] 31/10 Hoop
[Getypt:]
693'43
21 September 1943.
S t r a f
Ik deel U mede te hebben besloten, om U voor onbepaalden tijd het recht te ontnemen een plaats op een der markten alhier te bezetten aangezien U zich hebt schuldig gemaakt aan het verkoopen van gerookte paling op de Nieuwmarkt alhier, boven den vastgestelden maximumprijs.
vM
De Burgemeester van Amsterdam,
(get.) Voûte
de Gemeentesecretaris,
(get.) J. F. FRANKEN * Inhoud: Het document is een officiële kennisgeving van een zware administratieve straf. Een marktkoopman wordt voor onbepaalde tijd verbannen van de Amsterdamse markten.
* Delict: De reden voor deze uitsluiting is prijsopdrijving: het verkopen van gerookte paling boven de door de overheid vastgestelde maximumprijs.
* Toon: De tekst is zakelijk, autoritair en onverbiddelijk, kenmerkend voor het oorlogsbestuur. De straf ("voor onbepaalden tijd") is zeer zwaar en betekende in feite een beroepsverbod en het verlies van inkomen voor de betrokkene.
* Administratieve sporen: De diverse stempels en handgeschreven toevoegingen laten de ambtelijke weg van het document zien binnen het apparaat van de gemeente Amsterdam (onderafdeling Marktwezen). De aanduiding "(get.)" bij de namen onderaan geeft aan dat dit een afschrift is van het originele, ondertekende besluit. * Oorlogseconomie: Tijdens de Duitse bezetting was er sprake van grote schaarste. Om inflatie en woekerprijzen tegen te gaan, stelde de overheid voor bijna alle goederen maximumprijzen vast. Overtreding hiervan werd gezien als "economische sabotage" of "zwarte handel" en werd streng gestraft door zowel de Nederlandse politie als de bezettingsautoriteiten.
* Edward Voûte: De burgemeester ten tijde van dit schrijven was Edward Voûte, die door de Duitsers was aangesteld na het ontslaan van de rechtmatige burgemeester De Vlugt. Hoewel Voûte geen NSB-lid was, werkte hij nauw samen met de bezetter om de orde in de stad te handhaven.
* Locatie: De Nieuwmarkt was (en is) een centraal marktplein in Amsterdam. Tijdens de oorlog lag dit plein aan de rand van de Joodse wijk (Judenviertel), die in 1943 nagenoeg volledig was ontruimd door deportaties. De controle op de handel op dergelijke locaties was extreem streng.
* Product: Gerookte paling was (en is) een typisch Nederlands product, maar tijdens de oorlog was het een schaars luxeproduct dat vaak buiten het distributiesysteem om (op de zwarte markt) tegen hoge prijzen werd verhandeld. J. Vo Gemeente Amsterdam Marktwezen NSB Politie