Brief/Aanschrijving (officiële kennisgeving van strafmaatregel).
Origineel
Brief/Aanschrijving (officiële kennisgeving van strafmaatregel). De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). 20/20/8a M.
SV
28 September 1943.
Mevrouw J.E. Helder-Stevens
Anjelierstraat 119 huis
Amsterdam-Centrum. wijk 9
=========================
Mij is gerapporteerd, dat U op
Uw plaats op de Nieuwmarkt doordat U al-
daar gebak en/of koek zonder bon ver-
koopt, de distributie-voorschriften
niet naleeft. U brengt daardoor de
goede orde op die markt in gevaar.
In verband met deze over-
treding heb ik U ingevolge artikel 39
van het Reglement op de Markten gestraft
met ontneming van het recht tot het in-
nemen van een plaats op een der markten
te dezer stede voor den tijd van 14
dagen, namelijk van Dinsdag 28 Septem-
ber tot en met Maandag 11 October 1943,
terwijl aan den Burgemeester de vraag
zal worden voorgelegd of U voor langeren
tijd moet worden uitgesloten.
De Directeur, Dit document is een officiële strafoplegging aan een marktkoopvrouw tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De toon is strikt bureaucratisch en dwingend. Mevrouw Helder-Stevens wordt gestraft omdat zij gebak en koek verkocht op de Nieuwmarkt zonder daarvoor distributiebonnen te innen.
De straf is tweeledig:
1. Een onmiddellijke schorsing van 14 dagen (van 28 september tot 11 oktober 1943) waarbij zij haar standplaatsrecht op alle Amsterdamse markten verliest.
2. Een dreigement van een langduriger uitsluiting, waarover de Burgemeester nog moet beslissen.
Het taalgebruik ("te dezer stede", "ingevolge", "ontneming") is typisch voor de ambtelijke correspondentie van die tijd. De vermelding van "wijk 9" verwijst naar de toenmalige wijkindeling van Amsterdam. De brief dateert uit september 1943, een periode waarin de schaarste in bezet Nederland groot was en het distributiestelsel zeer streng werd gehandhaafd. Bijna alle levensmiddelen waren 'op de bon'. Het verkopen van goederen zonder bonnen werd beschouwd als sluikhandel of zwarte handel, wat de bezetter en de meewerkende Nederlandse autoriteiten zwaar bestraften om de controle over de voedselvoorziening te behouden.
De Nieuwmarkt was (en is) een centraal marktplein in Amsterdam. De marktmeester of de directeur van het marktwezen had de bevoegdheid om marktkooplieden direct te schorsen bij overtreding van het marktreglement. De burgemeester van Amsterdam in 1943 was de pro-Duitse Edward Voûte; de dreiging om de zaak aan hem voor te leggen gaf aan dat de overtreding in een serieus licht werd gezien. Voor een kleine ondernemer betekende een uitsluiting van 14 dagen (of langer) een direct en groot verlies van inkomen. Helder (Mevrouw) J.E. Helder Marktwezen