Archiefdocument
Origineel
MARKTWEZEN AMSTERDAM No. 20/20/11 M. 1943 28/9
ONDERWERP: ----------R A P P O R T----------
Het verkoopen enafleveren
van koek zonder inname van
distributiebonnen.
[Handgeschreven linksboven in rood potlood:]
af Klemmens 20/20/11
of W. Rom 20/20/11
[Verticale tekst:] maandag
Ondergetekende, J. H. de Grebber, Controleur bij
het Marktwezen, rapporteert U het navolgende;
"Op Vrijdag, 24 September 1943, bevond ik mij ter
contrôle op de dagmarkt "ALBERT CUYPSTRAAT" alhier. Door
een man werd een standplaats ingenomen voor den verkoop
van koek en gebak. Ik constateerde, dat deze man koek
en gebak aan het publiek verkocht, echter zonder inname
van de betreffende distributiebonnen. DE man was genaamd;
Jan Klaassen, geboren 23 Maart 1894 en wonende Saenre-
damstraat 32, 3e etage alhier.
Waarvan dit rapport te Amsterdam op 23 September 1943.
Aan De Controleur voornoemd,
Den Heer Directeur van het Marktwezen [Handtekening: J.H. de Grebber]
A L H I E R.
[Handgeschreven onderaan in verschillende kleuren inkt/potlood:]
Mr. Lubery?
Straf
Jan en getuigen? 14 dagen straf
+ voorstel W.h.M
X
[Onderaan links in zwarte inkt]:
Neen - het betreft een ambtelijke verklaring
van de Grebber die wij zonder meer moeten accepteren voor waar! is * Inhoud: Het document betreft een officieel proces-verbaal van een marktcontroleur. Hij heeft geconstateerd dat Jan Klaassen op de Albert Cuypmarkt koek en gebak verkocht zonder de verplichte distributiebonnen in te nemen.
* Inconsistentie in datum: Er zit een opmerkelijke fout in het document. De controleur stelt dat het incident plaatsvond op "Vrijdag, 24 September 1943", maar hij dateert het rapport onderaan op "23 September 1943". Gezien 24 september 1943 inderdaad een vrijdag was, is de datum onderaan waarschijnlijk een typefout.
* Besluitvorming: De handgeschreven aantekeningen tonen het proces van strafbepaling. Er wordt gevraagd naar "getuigen", maar een hogere ambtenaar pareert dit door te stellen dat de ambtelijke verklaring van de controleur ("de Grebber") als sluitend bewijs moet worden geaccepteerd. De voorgestelde straf is "14 dagen straf" (waarschijnlijk ontzegging van de markt of een hechtenis).
* Persoonsgegevens: De verdachte, Jan Klaassen, woonde in de Saenredamstraat, een straat die direct grenst aan de Albert Cuypmarkt in de Pijp. * Tweede Wereldoorlog & Distributie: In 1943, tijdens de Duitse bezetting, was bijna al het voedsel in Nederland "op de bon". Dit distributiestelsel was bedoeld om de schaarse goederen eerlijk te verdelen, maar werd streng gecontroleerd door de bezetter en de Nederlandse autoriteiten.
* Zwarte Handel: Het verkopen van goederen zonder bonnen werd gezien als economische sabotage of zwarte handel. Hoewel dit voor burgers vaak een manier was om aan extra voedsel te komen, trad het Marktwezen hier hard tegen op om het officiële systeem in stand te houden.
* Het Marktwezen: Deze gemeentelijke dienst had een eigen opsporings- en controletak die specifiek toezag op de naleving van marktreglementen en distributievoorschriften op Amsterdamse markten zoals de Albert Cuyp.