Officieel rapport van het Marktwezen Amsterdam. MARKTWEZEN AMSTERDAM

No. 20/20/14 M. 1943

R A P P O R T

Ondergetekende, J. H. de Grebber, Controleur bij het Marktwezen, rapporteert U het navolgende;

"Op Maandag, 15 November 1943, bevond ik mij ter contrôle op de dagmarkt "DAPPERSTRAAT" alhier. Door een persoon werd een standplaats ingenomen voor den verkoop van koek, gebak en pannekoeken. Ik constateerde, dat deze persoon gebakjes aan het publiek verkocht en afleverde tegen den prijs van 50 cent per stuk, echter zonder inname van de betreffende distributiebonnen.

De man is genaamd; Johannes, Anthonius Voers, geboren

(Handgeschreven rechtsboven:)
14 dagen + 10
voorstel onbep.
tijd. JP

(Handgeschreven linksonder:)
Voers 20/14
w.e.m. 14/6 Dit document is een proces-verbaal van een economisch delict tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De kern van de overtreding is het verkopen van schaarse goederen (gebakjes) zonder de wettelijk verplichte distributiebonnen te innen.

De prijs van 50 cent per stuk was voor die tijd aanzienlijk hoog, wat duidt op woekerprijzen of handel op de zwarte markt. De handgeschreven aantekeningen rechtsboven lijken de voorgestelde strafmaat aan te geven: een schorsing van 14 dagen van de markt en een boete van 10 gulden, met daarbij het voorstel voor een ontzegging voor "onbepaalde tijd". De initialen "JP" zijn waarschijnlijk van de leidinggevende of de ambtenaar die de strafmaat bepaalde.

Opvallend is dat de tekst van de achterzijde van het papier doorschijnt. Hierop zijn flarden te lezen van persoonsgegevens (o.a. "Haarlem, 4 october 1911", waarschijnlijk de geboortegegevens van Voers die op de voorzijde afgebroken zijn). Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Nederland onderworpen aan een streng distributiesysteem. Vrijwel alle voedingsmiddelen waren alleen verkrijgbaar op vertoon van distributiebonnen om een eerlijke verdeling van de schaarste te garanderen (en de bezetter van voorraden te voorzien).

Het "Marktwezen Amsterdam" was de gemeentelijke instantie die toezicht hield op de handel op de markten. Controleurs zoals De Grebber hadden de taak om 'illegale' handel en prijsopdrijving tegen te gaan. De Dapperstraat was (en is) een van de belangrijkste markten in Amsterdam-Oost. Overtredingen van de distributiewetgeving werden in deze periode zwaar bestraft, omdat ze de gecontroleerde economie van de bezetter en de voedselvoorziening ondermijnden. H. de Grebber Marktwezen (Controleur) Marktwezen