Getypte correspondentie/ambtelijk schrijven. 5 oktober 1943. Onbekend (ondertekend door "De Directeur", mogelijk van de Dienst van het Marktwezen). De Nederlandsche Volksdienst (NVD), Rokin 109-111, Amsterdam. [Linksboven, getypt:]
20/43/1 M.

[Rechtsboven, handgeschreven in blauwe inkt:]
deze Inspecteur ter kennisneming [onleesbare paraaf]

[Eronder, stempel:]
SV

[Middenboven, handgeschreven in paarse inkt:]
Verzonden 5/10

[Rechts, getypt:]
5 October 1943.

[Adresblok:]
Aan de Nederlandsche Volksdienst,
Rokin 109-111,
Amsterdam-Centrum. wijk 3
=======================

[Inhoud:]
Hiermede bericht ik U op 27 September 1943 op de markt Dapperstraat voor het betrekken van visch zich vervoegde Mevrouw Knijn-Engelander in het bezit van een door Uw dienst uitgereikte voorrangskaart. Door den marktambtenaar werd evenwel geconstateerd, dat op die kaart geplaatste parafen waren verwijderd.
Ingevolge met Uw dienst gemaakte afspraak, moge ik U verzoeken de noodige maatregelen tegen Mevrouw A. Knijn-Engelander te treffen.

[Ondertekening:]
De Directeur, * Onderwerp: Melding van vermeende fraude met een officiële voorrangskaart voor de aankoop van vis.
* Betrokkenen: Mevrouw A. Knijn-Engelander (beschuldigde), een marktambtenaar (getuige) en de directie van de betreffende instantie.
* Delict: De marktambtenaar constateerde dat de controlerende parafen op de voorrangskaart van mevrouw Knijn-Engelander verwijderd waren, wat duidt op manipulatie om de kaart vaker of anders te gebruiken dan toegestaan.
* Actie: De brief dient als officieel verzoek aan de Nederlandsche Volksdienst om sancties op te leggen, conform eerdere afspraken tussen beide instanties. * Tijdsbeeld: Dit document stamt uit oktober 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* Schaarste en distributie: Door de oorlog was er een nijpend tekort aan eerste levensbehoeften, waaronder vis. Producten waren 'op de bon'. Een "voorrangskaart" gaf de houder het recht om buiten de reguliere rijen of quota om goederen te verkrijgen.
* De Nederlandsche Volksdienst (NVD): Dit was een nationaalsocialistische hulporganisatie, opgericht door de bezetter in 1941 om de sociale zorg te centraliseren en te nazificeren. De NVD deelde onder meer extra rantsoenen en voorrangskaarten uit aan gezinnen die zij waardig achtten (vaak op basis van politieke gezindheid of gezinssamenstelling).
* Handhaving: De brief illustreert de nauwe samenwerking tussen ambtelijke diensten (zoals het marktwezen) en collaborerende instanties zoals de NVD in de strijd tegen 'onregelmatigheden' in de distributieketen. Zelfs kleine vergrijpen op de markt konden leiden tot officiële rapportages en mogelijke intrekking van rechten.