Brief/Verzoekschrift aan de Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. 30 oktober 1943 (datumstempel linksboven). J. H. F. Servaas, Meulenwieklaan 72, Bussum. [Rechtsboven:] 370
[Links: Stempel] No. 20/58/1 M. 1943 30/10

Geachte Heer Directeur Marktwezen.

De ondergetekende J. H. F. Servaas
zou heel gaarne in het bezit zijn van een
persoonsbewijs van het Marktwezen om op
de markten in Amsterdam een losse plaats te kunnen
innemen. Ik heb een demonstratie-artikel, en ben
dus standwerker. Knippatronen en ook andere
koopwaar verkoop ik; hoewel ik op de Noordermarkt en
Westerstraat een plaats inneem, zou ik ook graag toestem-
ming willen hebben voor de andere markten.
Gaarne een antwoord tegemoet ziende
Hoogachtend
J. H. F. Servaas.
Bussum
Meulenwieklaan 72.

[Ambtelijke kanttekeningen onder de brief:]

Th. v. Brij, aavis amb. j 3/11

Reeds herhaaldelijk aangetroffen op Amstelveld
en een enkele keer op de Noordermarkt. Is standwerker.
3/11 ’43
[Paraaf]

Th. v. Brij, aavis amb. j 3/11.

[Met potlood dwars over de onderste regels:]
Mij onbekend. j 3/11
[Paraaf]

[Onderaan:]
oproepen voor
nader onderzoek
Zie formulier; is standwerker,
bezoekt vele buitenmarkten.
Komt nooit tegen voorwaarschuwing & (...) oproepen [Paraaf] * Inhoud: J. H. F. Servaas uit Bussum verzoekt de directeur van het Amsterdamse Marktwezen om een legitimatiebewijs (persoonsbewijs van het Marktwezen) om als "standwerker" (iemand die zijn goederen met een demonstratie/verhaal verkoopt) op diverse Amsterdamse markten te mogen staan. Hij verkoopt onder andere knippatronen en staat al incidenteel op de Noordermarkt en in de Westerstraat.
* Ambtelijke verwerking: De brief is voorzien van diverse interne aantekeningen van marktinspecteurs of adviseurs ("aavis amb."). Er vindt een verificatie plaats of de man bekend is. Eén ambtenaar bevestigt dat hij hem herhaaldelijk heeft gezien op het Amstelveld en de Noordermarkt. Een andere ambtenaar meldt dat de man hem onbekend is.
* Besluitvorming: Uit de krabbels onderaan blijkt dat de aanvraag niet direct wordt ingewilligd; Servaas moet worden opgeroepen voor "nader onderzoek". Er wordt opgemerkt dat hij ook buitenmarkten bezoekt en blijkbaar geen waarschuwingen op zijn naam heeft staan.
* Taalgebruik: Formeel en beleefd ("Gaarne een antwoord tegemoet ziende"). * Historische periode: De brief dateert van oktober/november 1943, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog.
* Regulering: In deze periode was de handel op markten streng gereguleerd door de gemeente en het Marktwezen, mede om de distributie van goederen en de bewegingsvrijheid van personen te controleren. Een specifiek legitimatiebewijs voor markthandelaren was noodzakelijk om een "losse plaats" te kunnen bemachtigen.
* Sociaal-economisch: De brief geeft een inkijkje in de dagelijkse overlevingsstrategieën van burgers tijdens de oorlog; een inwoner uit Bussum die probeert in Amsterdam handel te drijven in schaarse of specialistische goederen zoals knippatronen (voor het zelf maken van kleding, wat in oorlogstijd noodzaak was).
* Bureaucratie: Het document illustreert de grondige bureaucratische controle waarbij ambtenaren hun eigen observaties ("reeds herhaaldelijk aangetroffen") gebruikten om de geloofwaardigheid van aanvragers te toetsen. F. Servaas Marktwezen