Archiefdocument
Origineel
7 november 1943. W. G. F. Herders, Vrolikstraat 48 I huis, Amsterdam. [Rechtsboven:] 502
[Rechtsboven:] A.dam 7 Nov. ’43
[Linksboven stempel/opschrift:] No. 20/63/1 M. 1943 13/II
Weledele Heer
Ik ben van beroep glazenwasser. De laatste maanden heb ik erg veel last van zenuwtoevallen en duizeligheid en daarom is het mij bijna niet meer mogelijk om dit bedrijf uit te voeren. Sommige dagen kan ik een paar uur werken en andere dagen heelemaal niet. Professors en doctoren hebben mij verzocht om dit bedrijf niet meer uit te voeren maar aangezien ik nog geen ander werk heb ben ik wel verplicht dit werk zoo veel mogelijk nog te doen. Ik heb mij tot de Kamer van Koophandel gewend maar deze verwijst mij naar U. Zou het niet mogelijk zijn dat ik van U een vergunning kan krijgen om een ander bedrijf te beginnen een bedrijf om langs de straat te handelen of iets wat U het beste meent wat goed voor mijn gestel is. Ik laat dit heelemaal aan U beleefdheid over. Gaarne zou ik hierop bericht terug willen hebben.
Bij voorbaat mijn dank
Uw d. w.
W. G. F. Herders
Vrolikstr 48 I h.s.
[Linksonder ambtelijke notitie:]
m.i. afwijzen
17-11-43
[Onleesbare handtekening/paraf]
20/63/2
[Rechtsonder:] 20 * Kern van het verzoek: De heer Herders, een glazenwasser uit Amsterdam-Oost, vraagt om een vergunning voor straathandel. Hij voert medische redenen aan: hij lijdt aan "zenuwtoevallen en duizeligheid", wat zijn huidige beroep op ladders levensgevaarlijk maakt.
* Toon: De brief is uiterst beleefd en nederig ("Uw d.w." - Uw dienstwillige; "laat dit heelemaal aan U beleefdheid over"). Dit wijst op de afhankelijke positie van de burger tegenover de autoriteiten in die tijd.
* Administratief verloop: De schrijver heeft eerst de Kamer van Koophandel geraadpleegd, die hem doorverwees naar de gemeente (waarschijnlijk de afdeling Marktwezen).
* Resultaat: Linksonder is met potlood of inkt door een ambtenaar geschreven: "m.i. afwijzen" (mijns inziens afwijzen), gedateerd op 17 november 1943. Het verzoek werd dus binnen tien dagen negatief beoordeeld. * Tijdsbeeld: De brief dateert uit november 1943, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er sprake van schaarste en een streng gereguleerde economie.
* Bureaucreatie onder bezetting: Het starten van een nieuwe nering of straathandel was strikt aan vergunningen gebonden. De autoriteiten waren terughoudend met het verlenen van nieuwe vergunningen, wat de korte, afwijzende notitie verklaart.
* Persoonlijk leed: Het document vormt een schrijnend voorbeeld van hoe individuele gezondheidsproblemen in conflict kwamen met de starre bureaucratie van het bezettingsbestuur. Voor de glazenwasser was het veranderen van beroep geen luxe, maar een noodzaak om ongelukken te voorkomen en in zijn levensonderhoud te kunnen blijven voorzien. F. Herders Herders (De heer) U. Zou Kamer van Koophandel Marktwezen