11 november 1943 MARKTWEZEN AMSTERDAM

No. 20/68/5 M. 1943 27/11

ONDERWERP: _R_A_P_P_O_R_T___
Contrôle op vischverkoop
van de dagmarkt Dapperstraat. [handgeschreven paraaf/aantekening]

    In opdracht van den Heer Directeur van het Marktwezen

alhier, heb ik, Jan Hendrik de Grebber, Controleur bij het
Marktwezen, op Donderdag, 11 November 1943, contrôle gehou-
den bij den verkoop van visch op de dagmarkt DAPPERSTRAAT.
Tijdens mijn contrôle zijn alleen dié personen bediend,
welke in de rij hebben gestaan. Twee vischhandelaren zijn
door mij gecontroleerd op het gewicht van de door hun aan-
gevoerde visch.
1e H. F. Ossendorp (86). Deze heeft aan 32 personen elk 1,5 k.g.
schar afgeleverd. Volgens afslagbriefje heeft hij 50 k.g.
schar van den Gemeentelijken Vischafslag ontvangen.
2e Nanninga. Deze heeft aan 45 personen elk 1,1 k.g. schol af-
geleverd. Totaal dus 49,5 k.g. Volgens afslagbriefje heeft
hij 50 k.g. schol ontvangen.
Ik, rapporteur, voeg hier aan nog toe, dat, voordat
de verkoop aan het wachtende publiek begon, 28 personen,
voorzien van een voorrangskaart, zijn geholpen.
Waarvan dit rapport te Amsterdam op 11 November 1943.

                               De Controleur voornoemd,
                               [Handtekening: J.H. de Grebber]

Aan

Den Heer Directeur van het Marktwezen
A L H I E R. * Doel van het rapport: Het document dient als bewijs dat de verdeling van schaarse goederen (vis) volgens de geldende distributieregels verliep. De controleur verifieert of de handelaren niet meer verkopen dan zij hebben ingekocht bij de Gemeentelijke Vischafslag, om zwarte handel te voorkomen.
* Rantsoenering: Uit het rapport blijkt de exacte omvang van de porties: 1,5 kg schar of 1,1 kg schol per persoon. De nauwkeurigheid van de berekening (45 personen x 1,1 kg = 49,5 kg bij een inkoop van 50 kg) toont de strikte controle aan.
* Voorrangssysteem: Een interessant sociaal-historisch detail is de vermelding van de 28 personen met een 'voorrangskaart'. Dit wijst op een systeem waarbij bepaalde groepen (bijv. zwangeren, zieken of bepaalde beroepsgroepen) buiten de reguliere rij om geholpen werden. Dit rapport is opgesteld in november 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van grote voedselschaarste en was bijna alles 'op de bon'. Het 'Marktwezen' was een gemeentelijke instantie die toezag op de ordentelijke verloop van de handel. De Dapperstraat in Amsterdam-Oost was een vitale plek voor de voedselvoorziening van de lokale bevolking. De bureaucratische precisie in dit document is kenmerkend voor de manier waarop de overheid, zelfs onder bezetting, grip probeerde te houden op de distributie van basisbehoeften.