Extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam. 25 februari 1944. S.V./Hi.
No. 202 O.G.Z. (1944)
No. 8A/29/1 M.1944 6/3
237 L.M. 1944

Doorlichting arbeidscontractanten.

E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten
van den Burgemeester van Amsterdam

Vrijdag, 25 Februari 1944.

De Wethouder voor de Openbare Gezondheid en het Ziekenhuiswezen brengt in herinnering, dat op grond van het besluit van den Burgemeester van 6 Maart 1942 is overgegaan tot de doorlichting van het geheele gemeentepersoneel, en dat de daaraan verbonden kosten zijn gebracht ten laste van de desbetreffende administratieën, diensten en bedrijven.

De Directeur van den Gemeentelijken Geneeskundigen en Gezondheidsdienst heeft thans toestemming gevraagd tot het doen doorlichten van 1º de arbeidscontractanten, belast met werkzaamheden van tijdelijken aard, die na afloop van de massadoorlichting zijn te werk gesteld; 2º de arbeidscontractanten, belast met werkzaamheden van tijdelijken aard, die in de toekomst als zoodanig bij de Gemeente te werk zullen worden gesteld, uitgezonderd degenen, van wie te verwachten is, dat het dienstverband reeds weder binnen een maand zal zijn beëindigd.

De doorlichting van eerstgenoemde categorie, welke ± 400 personen zal omvatten, zal moeten worden opgedragen aan het Centraal Bureau voor keuringen op medisch hygiënisch gebied, dat ook de massadoorlichting heeft verricht.

De doorlichting van de tweede categorie, zal zonder bezwaar kunnen geschieden door het Consultatiebureau der Vereeniging tot bestrijding der tuberculose. Deze doorlichtingen zullen zooveel mogelijk vóór de indiensttreding moeten plaats vinden. Ten aanzien van arbeidscontractanten, wier dienstverband binnen het verloop van een jaar telkens wordt onderbroken, zal naar de meening van den Directeur met éénmaal doorlichten kunnen worden volstaan.

C.S. Stadhuis,
A'dam, 3-'44 No. 1

z.o.z. * Taalgebruik: Het document hanteert de officiële ambtelijke spelling van voor de spellinghervorming van 1947 (bijv. "geheele", "den Burgemeester", "zoodanig", "administratieën").
* Inhoud: Het besluit regelt de uitbreiding van een verplichte medische screening (röntgenonderzoek) naar tijdelijk personeel van de gemeente Amsterdam. Er wordt onderscheid gemaakt tussen de zittende groep tijdelijken (ca. 400 man) en toekomstige nieuwe krachten.
* Instanties: De GG&GD (Gemeentelijke Geneeskundige en Gezondheidsdienst) en de "Vereeniging tot bestrijding der tuberculose" zijn de uitvoerende organen. Dit duidt erop dat de "doorlichting" specifiek gericht was op het opsporen van tuberculose (TBC).
* Financiën: De kosten worden direct doorbelast aan de specifieke gemeentelijke diensten waar de contractanten werkzaam zijn. Dit document stamt uit februari 1944, midden in de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de toon strikt administratief en medisch-hygiënisch is, moet het geplaatst worden in een tijd waarin de volksgezondheid onder grote druk stond door tekorten en slechte leefomstandigheden, waardoor ziekten als TBC een groter risico vormden.

De burgemeester van Amsterdam in deze periode was de door de bezetter aangestelde Edward Voûte. Het beleid om het gehele gemeentepersoneel door te lichten (gestart in 1942) paste in de bredere trend van toenemende overheidscontrole en systematische registratie van de bevolking, al was de bestrijding van infectieziekten ook een legitieme zorg van de GG&GD. De term "doorlichting" verwijst hier specifiek naar het maken van röntgenfoto's van de longen.