Dienstmededeling / Besluit. 10 Maart 1944. AM. G E M E E N T E A M S T E R D A M.

No. 455 Arb. 1944 Amsterdam, 10 Maart 1944
Onderwerp: Sluiting Bureaux
op Zaterdag.

 Ik breng te Uwer kennis, dat ik, in verband met de kolen-

schaarschte, op heden heb bepaald, dat voorloopig, tot wederopzeg-
gens toe, des Zaterdags, ingaande 11 Maart 1944, door het personeel,
dat zijn werkzaamheden gewoonlijk verricht in verwarmde lokalen,
voor zoover de dienst zulks toelaat, geen arbeid wordt verricht en
dat de vuren moeten worden gedoofd.
Het bovenstaande geldt niet in het geval het sluiten van de
werklokalen niet tot kolenbesparing leidt.
Aan het vorenbedoelde personeel zal, evenals dit in voorafgaan-
de jaren het geval is geweest, gedurende den werktijd op Zaterdag
verlof worden verleend met behoud van salaris of loon, met dien
verstande, dat ambtenaren en werklieden, die in verband met den
dienst hun arbeid op normale wijze moeten blijven verrichten, des-
wege ook thans geen aanspraak zullen hebben op een extra-vergoeding
en mitsdien die uren dus niet zullen worden aangemerkt als overwerk.
Door het niet verrichten van arbeid op Zaterdag zullen echter
geen arbeidsuren verloren mogen gaan.
Ten einde dit te bereiken, zal aan belanghebbenden zooveel mo-
gelijk moeten worden opgedragen, de taak van den Zaterdag thuis te
verrichten.

Aan Heeren Hoofden van Diensten,
Bedrijven en Administratiën.

[Onderaan handgeschreven/gestempelde codes:]
Nº 84/32/1 M.1944 11/3 * Inhoud: Het document betreft een verordening van het Amsterdamse gemeentebestuur om de kantoren op zaterdag te sluiten. Dit besluit is ingegeven door de acute noodzaak om brandstof te besparen ("kolenschaarschte").
* Maatregelen:
* Personeel in verwarmde ruimtes hoeft op zaterdag niet naar kantoor.
* De verwarming ("vuren") moet gedoofd worden.
* Het loon wordt doorbetaald.
* Essentieel personeel dat wel moet werken, krijgt geen overwerkvergoeding.
* Cruciaal is de laatste bepaling: men krijgt geen vrij, maar wordt geacht het werk van de zaterdag thuis te verrichten.
* Stijl: Formeel-ambtelijk taalgebruik, kenmerkend voor de eerste helft van de 20e eeuw (gebruik van de genitief: "des Zaterdags", "den dienst", en de aanspreekvorm "Heeren").
* Fysieke kenmerken: Getypt document met archiefstempels en een opvallende paarse pennenstreek rechtsboven, die vaak duidt op afhandeling of archivering. Dit document stamt uit maart 1944, een kritieke fase tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De kolenschaarste was een direct gevolg van de oorlogsvoering; veel brandstof werd geconfisqueerd door de bezetter of de distributie lag stil door transportproblemen.

Het besluit toont aan hoe de gemeente Amsterdam probeerde de openbare diensten draaiende te houden met minimale middelen. Interessant is de vroege vorm van 'thuiswerken' die hier als noodgreep wordt geïntroduceerd. Slechts een half jaar na dit schrijven zou de situatie nog nijpender worden tijdens de beruchte Hongerwinter (1944-1945), waarbij de brandstofvoorraden nagenoeg volledig uitgeput raakten. Dit document is een voorbode van de totale ineenstorting van de nutsvoorzieningen die toen zou volgen.