Officiële brief/circulaire van de Gemeente Amsterdam. 13 maart 1944. De Burgemeester van Amsterdam (E.J. Voûte). [Stempel linksboven:] No. 84/33/1
[Stempel middenboven:] M. 1944 [met handgeschreven toevoeging:] 15/3
[Handgeschreven rechtsboven:] Gezien 20-3-44. Wat zit dit? v.d. Zee [en onleesbare paraaf]

G E M E E N T E A M S T E R D A M

No. 78 Bur.G. 1944.

[Handgeschreven in linker marge:] Spoed
V e r t r o u w e l i j k. Amsterdam, 13 Maart 1944.

Door de Duitsche Overheid is mij verzocht een nominatieve opgave te verstrekken van die ambtenaren, die bij de diensten, bedrijven en administratiën onder bepaalde omstandigheden belast kunnen worden met het overbrengen van berichten.

De bedoeling van dezen bodendienst is om bij eventueele storing van de normale communicatiemiddelen de berichtgeving zoo goed en snel als mogelijk te doen geschieden.

In dit verband verzoek ik U mij omgaand de namen op te geven van een aantal Uwer ambtenaren, die naar Uw meening voor bovengenoemd doel geschikt zijn, onder vermelding van het aantal fietsen, eventueel motorrijtuigen, dat voor het verrichten van deze bodediensten beschikbaar is.

De Burgemeester van Amsterdam,

[Signatuur:] Voûte

Aan heeren Hoofden van Diensten,
Bedrijven en Administratiën.

C.S.Stadhuis
A'dam 3-'44 No. 56.

[Rechtsonder handgeschreven:] 8A * Onderwerp: De vorming van een nood-koeriersdienst (bodendienst) bestaande uit gemeenteambtenaren. De Duitse bezetter vreesde blijkbaar voor het uitvallen van reguliere communicatiekanalen (zoals telefoon en telegraaf).
* Toon en taalgebruik: De brief is zakelijk en dwingend. Het gebruik van "nominatieve opgave" betekent dat er een lijst met specifieke namen moet worden aangeleverd. Het woord "omgaand" onderstreept de hoge urgentie.
* Logistiek: Er wordt specifiek gevraagd naar de beschikbaarheid van fietsen en motorrijtuigen, wat in 1944 (een tijd van grote schaarste en vorderingen door de bezetter) zeer gevoelige informatie was.
* Status: Het kenmerk "Bur.G." duidt op het 'Geheim Archief' van de burgemeester, wat aangeeft dat deze correspondentie niet voor het publieke oog bestemd was. * Historische periode: Maart 1944 bevindt zich in de late fase van de Tweede Wereldoorlog, enkele maanden voor D-Day. De Duitse bezetter hield rekening met invasies, sabotage of bombardementen die de infrastructuur zouden kunnen lamleggen.
* Bestuur onder bezetting: Edward Voûte was de door de Duitsers benoemde regeringscommissaris (burgemeester) van Amsterdam. Hij stond bekend als een meewerkend bestuurder die orders van de bezetter getrouw uitvoerde.
* Betekenis: Dit document illustreert hoe het civiele apparaat van de stad Amsterdam werd ingezet voor de behoeften van de Duitse militaire en bestuurlijke organisatie. Het opstellen van dergelijke lijsten maakte ambtenaren kwetsbaar voor inzet in crisissituaties die direct de Duitse oorlogsbelangen dienden.