Ambtelijke correspondentie (doorslag/minuut).
Origineel
Ambtelijke correspondentie (doorslag/minuut). 8a/96/1M. SV.
1
XXXXXX
ter attentie van
den Heer Stoot. 5 October 1944.
Den Heer Directeur van de
Gem. Distributiedienst,
Amstel,
Amsterdam-Centrum.
==================
In bijlage dezes heb ik de eer U
een ingevuld aanvraagformulier voor rij-
wielbanden te doen toekomen, voor welke
aanvraag ik Uw speciale aandacht vraag. De
aanvraag heeft betrekking op een ambtenaar
van den Dienst Marktwezen, die regelmatig
met buitendienst is belast. Het is voor het
goed functionneeren van den dienst dringend
noodzakelijk, dat genoemd persoon over een
goed berijdbaar rijwiel beschikt.
Inwilliging van het verzoek zal
dan ook door mij op zeer hoogen prijs
worden gesteld.
De Directeur,
Barbiers [handgeschreven] Dit document is een formele aanvraag voor rijwielbanden ten behoeve van een ambtenaar van de "Dienst Marktwezen". In de herfst van 1944 was er in bezet Nederland een nijpend tekort aan vrijwel alle grondstoffen en goederen, inclusief rubber voor fietsbanden.
De toon van de brief is uiterst hoffelijk maar dringend ("speciale aandacht", "dringend noodzakelijk", "op zeer hoogen prijs worden gesteld"). Dit wijst erop dat het verkrijgen van banden, zelfs voor overheidsfunctionarissen, in deze fase van de oorlog geen automatisme meer was. De ambtenaar in kwestie had de fiets nodig voor "buitendienst", wat waarschijnlijk inhield dat hij markten moest controleren of distributieposten moest bezoeken in een tijd dat gemotoriseerd vervoer nagenoeg stil lag door brandstofgebrek. De datum, 5 oktober 1944, plaatst dit document aan het begin van de beruchte "Hongerwinter" in West-Nederland. Na de Slag om Arnhem in september 1944 raakte het westen van het land geïsoleerd. De Duitse bezetter nam represailles tegen het spoorwegpersoneel dat staakte, waardoor de voedsel- en brandstofvoorziening instortte.
Fietsen waren in deze periode het belangrijkste resterende vervoermiddel voor de voedselvoorziening, maar door de jarenlange oorlog waren banden vrijwel niet meer te krijgen. Veel mensen reden op dat moment al op 'surrogaatbanden' of zelfs op de kale velgen (met tuinslang of houten blokjes). Het feit dat een directeur van een gemeentelijke dienst persoonlijk een brief moet schrijven aan de Distributiedienst om banden te bemachtigen voor zijn personeel, illustreert de totale schaarste en de bureaucratische strijd om de laatste middelen tijdens de bezetting. De handtekening linksonder lijkt toe te behoren aan G. Barbiers, die destijds verbonden was aan de Amsterdamse gemeentelijke diensten. G. Barbiers Marktwezen