Dienstverslag / Rapport van de marktcontrole. [Stempel linksboven:] Nº 20/8/20 M. 1944
[Handgeschreven cijfers bij stempel:] 5 / 7
[Rechtsboven:] 172.

R A P P O R T.

Ondergeteekende, J.P.N. Boon en J.H. de Grebber rapporteeren U het volgende:
Op Maandag 3 Juli 1944 bevonden wij ons in opdracht van den Heer Inspecteur op de dagmarkt "De Noordermarkt" (controle textielvergunning) de standplaatshouders zijn door ons gecontroleerd en deze waren alle in het bezit van een textielvergunning. Door ons zijn de menschen, die met kleeding over hun arm liepen kennelijk met de bedoeling deze te verkoopen door ons van den Noordermarkt verwijderd. Tegen één persoon is door ons proces-verbaal opgemaakt wegens het te koop aanbieden van een paar tweedehandsch schoenen voor de prijs van f. 60.-. Deze persoon had ook eenige kleedingstukken bij zich welke hij kennelijk bij zich /met de bedoeling om deze te verkoopen.

[Handgeschreven in de linker marge:]
th ad.
7/3.

[Onderaan links:]
Aan den Heer Inspecteur
van het Marktwezen.

[Onderaan rechts:]
Amsterdam, 4 Juli 1944.

De Controleurs,

J.P.N. Boon
[Handtekening: J.P.N. Boon]

w.g. J.H. de Grebber.

[Handgeschreven aantekening linksonder:]
visie
7-7-44
[Onleesbare handtekening/paraaf] Dit document is een officieel rapport van twee marktcontroleurs in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Het verslag beschrijft een inspectieronde op de Noordermarkt waarbij werd gelet op de naleving van de textielvergunningen.

De belangrijkste bevindingen in het rapport zijn:
1. Reguliere handel: Alle officiële standplaatshouders beschikten over de juiste papieren.
2. Handel 'over de arm': Personen die informeel kleding probeerden te verkopen zonder kraam (vaak wanhopige burgers of kleine zwarthandelaars) werden van de markt verwijderd.
3. Proces-verbaal: Er is één specifiek geval van woekerprijzen genoteerd. Iemand bood tweedehands schoenen aan voor 60 gulden. Dit was voor 1944 een exorbitant hoog bedrag (vergelijkbaar met een half maandloon voor een arbeider), wat duidt op illegale zwarte handel. Het rapport dateert van juli 1944, minder dan een jaar voor de bevrijding en vlak voor de beruchte 'Hongerwinter'. Nederland leed onder de Duitse bezetting aan extreme schaarste. Vrijwel alle goederen, waaronder textiel en schoenen, waren 'op de bon' (gerantsoeneerd).

Vanwege deze schaarste bloeide de zwarte handel op straat en op markten zoals de Noordermarkt. De Dienst van het Marktwezen had de taak om de distributieregels en prijsvoorschriften streng te handhaven. De prijs van 60 gulden voor een paar oude schoenen illustreert de enorme inflatie en de wanhoop van de bevolking om aan essentiële levensmiddelen en kleding te komen. De term "met kleeding over hun arm" verwijst naar de typische manier waarop illegale straathandelaren destijds hun waren aanboden om bij onraad snel te kunnen vluchten. J.H. de Grebber J.P.N. Boon Marktwezen