Dienstverslag/Rapport [Briefhoofd]
DIENST VAN HET MARKTWEZEN
te
A M S T E R D A M

[Lichaam tekst]
In opdracht van den Heer Directeur van het Marktwezen alhier, heb ik, J. H. de Grebber, Ambtenaar bij het marktwezen, op Woensdag, 16 Februari 1944, contröle gehouden bijden verkoop van visch in de Albert Cuypstraat alhier. Bij het verlaten van de verkoophal heb ik onderstaande personen staande gehouden en gecontroleerd:
Postimius; Proost; C. Persoon; Molenaar; v.d. Ploeg.
Zij hadden alleen het toegestane kwantum, zijnde 2 k.g. visch, op hun kar liggen.
De uitgang welke uitkomt in de Govert Flinckstraat is tijdens den verkoop gesloten geweest.

[Marginale aantekeningen links]
(in rood potlood): Hoe weet rapporteur dit?
(in inkt): Omdat ik mij daarna heb overtuigd. Ook is dit te zien vanuit de verkoopplaats. [paraaf]

[Afsluiting]
Waarvan dit rapport te Amsterdam op 17 Februari 1944.

De Ambtenaar voornoemd,
[Signatuur: J.H. de Grebber]
J. H. de Grebber.

Aan
Den Heer Directeur van het Marktwezen
A L H I E R

[Stempels en aantekeningen onderaan]
N° [stempel] 20/8/21 [handgeschreven, 20 doorgehaald]
M. 1944 [stempel] 2/3 [handgeschreven]
(rechtsonder in inkt): Opb. contr. dossier [paraaf] * Inhoud: Het rapport beschrijft een routinecontrole tijdens de Tweede Wereldoorlog op de Albert Cuypmarkt. De inspecteur controleert of handelaren zich houden aan de toegestane hoeveelheid (het "kwantum") van 2 kg vis. Alle genoemde personen bleken in orde te zijn.
* Toezicht: Het document toont de strikte controle op de voedselvoorziening en handel tijdens de bezettingsjaren. Niet alleen de handelswaar werd gecontroleerd, maar ook de logistiek van de verkoophal (het afsluiten van zij-uitgangen naar de Govert Flinckstraat om illegale handel of vluchtwegen te voorkomen).
* Administratief proces: De handgeschreven dialoog in de kantlijn is interessant. Een superieur vraagt in rood potlood ("Hoe weet rapporteur dit?") naar de bewijsvoering voor de bewering over de gesloten deur, waarop de ambtenaar antwoordt dat hij het zelf heeft geconstateerd en dat het zichtbaar was vanaf de werkvloer.
* Terminologie: Het gebruik van de "ö" in "contröle" en de oude spelling ("visch", "alhier") is kenmerkend voor de ambtelijke taal van die periode. Dit document dateert uit februari 1944, een periode van toenemende schaarste in bezet Nederland. De "Dienst van het Marktwezen" speelde een cruciale rol in het handhaven van de distributieregels. De Albert Cuypmarkt was (en is) een centraal punt voor de Amsterdamse voedselvoorziening. Dergelijke controles waren essentieel voor de overheid om de zwarte markt in te dammen en te zorgen dat de schaarse goederen volgens de geldende bonnen en regels werden verkocht. De beperking tot slechts 2 kg vis per kar onderstreept hoe klein de hoeveelheden waren die op dat moment legaal verhandeld mochten worden. C. Persoon H. de Grebber J.H. de Grebber Marktwezen