Administratief bijblad/notitie betreffende marktvergunningen. [Links boven, in kader:]
BIJBLAD VAN:
M.^r No. 17/1/6 1940.
DOORGEZONDEN: 23/8 - '40.

[Rechts boven:]
J. v.d. Mort } met ingang van
K. Passchier } 21 Augs '40 ingetrokken.
M. Polak }

[Midden:]
J. de Vos - 13/4 '40 uit m.s. [Aantekening rechts:] ni Insp.

[Onderste helft:]
De overige "marktplaatsen" zijn van:
- J. Polak - Uilenburg
- M. Ligtel. - Waterlooplein
- H.J. Termeulen - Alkmaar - 16/5 '40 uit stemm.
- H.K. Engelbracht. Lindengracht
- P. Schouten }
Jonker } inmiddels
Vos-v.d. Brugh } uit stemm.

[Rechts onder:]
opbergen
[Paraaf] 21/10 '40

[Stempel rechts onder:]
GEZIEN
DE INSPECTEUR,
[Handtekening/Paraaf]

[Links onder, drukkergegevens:]
Alg. Zaken Model No. 14
10.000-10-1937-1016

--- Het document is een administratief overzicht van de status van diverse marktkooplieden en hun standplaatsen in Amsterdam (en één in Alkmaar) tijdens de eerste maanden van de Duitse bezetting.

• Intrekkingen: Per 21 augustus 1940 zijn de vergunningen van J. v.d. Mort, K. Passchier en M. Polak ingetrokken.
• Locaties: Er worden specifieke Amsterdamse markten genoemd: Uilenburg, Waterlooplein en Lindengracht. Dit waren destijds belangrijke handelscentra, waarbij Uilenburg en het Waterlooplein in het hart van de Joodse buurt lagen.
• Terminologie:
  • "uit m.s.": Waarschijnlijk "uit marktstelsel" of "markt-staat", wat betekent dat de persoon niet meer voorkomt in de actieve administratie.
  • "uit stemm.": Afkorting voor "uit stemming". Dit verwijst naar de 'stemmingslijst' of anciënniteitslijst die werd gebruikt om marktplaatsen toe te wijzen. Wie "uit stemming" is, heeft geen recht meer op een toegewezen plek.
• Functionarissen: Het document is op 21 oktober 1940 definitief gezien door de Inspecteur en gearchiveerd ("opbergen").

--- Dit document dateert van augustus tot oktober 1940, de beginfase van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. In deze periode begon de bezetter met de eerste administratieve stappen om de controle over de openbare ruimte en economie te verstevigen.

Hoewel de grootschalige uitsluiting van Joodse marktkooplieden pas later in 1941 werd geformaliseerd door de instelling van specifieke "Joodse markten" en het verbod op handel voor Joden op andere plekken, toont dit bijblad de ambtelijke nauwkeurigheid waarmee mutaties in het marktwezen werden bijgehouden. De aanwezigheid van namen als Polak in combinatie met locaties als het Waterlooplein en Uilenburg is kenmerkend voor de sociaaleconomische structuur van de Amsterdamse markthandel van die tijd. Het intrekken van vergunningen kon diverse redenen hebben (overlijden, vertrek, sancties of administratieve opschoning), maar in de context van 1940 is elke wijziging in deze registers historisch relevant voor onderzoek naar de bezettingstijd. H.J. Termeulen H.K. Engelbracht J. Polak J. de Vos J. v.d. Mort K. Passchier M. Ligtel M. Polak P. Schouten Marktwezen