Archief 745
Inventaris 745-348
Pagina 46
Dossier 100
Jaar 1941
Stadsarchief

Getypte brief (vermoedelijk een kopie of doorslag).

7 april 1941. Van: De Directeur (van de betreffende gemeentelijke dienst, vermoedelijk Dienst der Markten). Aan: Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen. Dossier: 20/1/13

Origineel

Getypte brief (vermoedelijk een kopie of doorslag). 7 april 1941. De Directeur (van de betreffende gemeentelijke dienst, vermoedelijk Dienst der Markten). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen. Extra [handgeschreven in paars]
HG.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

20/1/14 M. 7 April 1941.

Ten vervolge op mijn brief d.d. 31 Maart jl. (No.20/1/13 M.) heb ik de eer U beleefd te verzoeken wel te willen bevorderen, dat het navolgende communiqué deze week in de pers wordt opgenomen:

"De Regeeringscommissaris voor Amsterdam brengt ter openbare kennis van marktbezoekers en marktkooplieden, dat de markten hier ter stede, in verband met de verduisteringsmaatregelen uiterlijk een half uur vóór zonsondergang door de marktkooplieden moeten zijn ontruimd.

Derhalve moeten de markten op Zaterdag 19 April a.s. uiterlijk om 20.15 uur zijn ontruimd".

De Directeur, * Inhoud: Het document is een formeel verzoek om een publieke mededeling (communiqué) in de kranten te plaatsen. De kern van de boodschap is dat markten in Amsterdam vanwege de geldende verduisteringsvoorschriften een half uur voor zonsondergang volledig ontruimd moeten zijn. Er wordt een specifiek voorbeeld gegeven voor zaterdag 19 april 1941, waarbij 20:15 uur als uiterste tijdstip wordt gesteld.
* Bestuurlijke context: De brief is gericht aan de "Wethouder voor de Levensmiddelen". In de periode van de bezetting bleven sommige wethouders (of hun vervangers onder de nieuwe orde) verantwoordelijk voor de distributie en voedselvoorziening, een cruciaal onderdeel van het stadsbestuur tijdens de oorlog.
* Taalgebruik: Het taalgebruik is uiterst formeel en ambtelijk ("heb ik de eer U beleefd te verzoeken", "wel te willen bevorderen"), wat typerend is voor die tijd, zelfs onder de druk van de bezettingsomstandigheden. Dit document is geschreven in april 1941, slechts enkele maanden na de Februaristaking. Als gevolg van die staking was het Amsterdamse gemeentebestuur door de Duitse bezetter ontbonden en was Edward Voûte aangesteld als regeringscommissaris (met de bevoegdheden van burgemeester en wethouders).

De verduisteringsmaatregelen (luchtbescherming) waren strikt en bedoeld om geallieerde piloten te verhinderen steden als navigatiepunt te gebruiken. Deze maatregelen hadden een enorme impact op het dagelijks leven; winkels en markten moesten hun openingstijden aanpassen aan het daglicht. De precisie van de instructie (een half uur vóór zonsondergang) en de communicatie via de pers laten zien hoe de bezettingsbureaucratie de burgerbevolking tot in de kleinste details reguleerde.

Samenvatting

  • Inhoud: Het document is een formeel verzoek om een publieke mededeling (communiqué) in de kranten te plaatsen. De kern van de boodschap is dat markten in Amsterdam vanwege de geldende verduisteringsvoorschriften een half uur voor zonsondergang volledig ontruimd moeten zijn. Er wordt een specifiek voorbeeld gegeven voor zaterdag 19 april 1941, waarbij 20:15 uur als uiterste tijdstip wordt gesteld.
  • Bestuurlijke context: De brief is gericht aan de "Wethouder voor de Levensmiddelen". In de periode van de bezetting bleven sommige wethouders (of hun vervangers onder de nieuwe orde) verantwoordelijk voor de distributie en voedselvoorziening, een cruciaal onderdeel van het stadsbestuur tijdens de oorlog.
  • Taalgebruik: Het taalgebruik is uiterst formeel en ambtelijk ("heb ik de eer U beleefd te verzoeken", "wel te willen bevorderen"), wat typerend is voor die tijd, zelfs onder de druk van de bezettingsomstandigheden.

Historische Context

Dit document is geschreven in april 1941, slechts enkele maanden na de Februaristaking. Als gevolg van die staking was het Amsterdamse gemeentebestuur door de Duitse bezetter ontbonden en was Edward Voûte aangesteld als regeringscommissaris (met de bevoegdheden van burgemeester en wethouders).

De verduisteringsmaatregelen (luchtbescherming) waren strikt en bedoeld om geallieerde piloten te verhinderen steden als navigatiepunt te gebruiken. Deze maatregelen hadden een enorme impact op het dagelijks leven; winkels en markten moesten hun openingstijden aanpassen aan het daglicht. De precisie van de instructie (een half uur vóór zonsondergang) en de communicatie via de pers laten zien hoe de bezettingsbureaucratie de burgerbevolking tot in de kleinste details reguleerde.

Locaties

Amsterdam (afgeleid uit de context "Alhier" en de genoemde Regeeringscommissaris).

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Klei A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Fruit): Peren A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Kruidenier (Droog): Meel Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Olie Textiel & Kleding: Band Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 100

D. Thomas Uilenburg Bretels
A. Brilleman Uilenburg 2e hands kleeding
A. Bruinvelds Nieuwmarkt aard.groenten en fruit
J. Achttienribbe Uilenburg 2e hands kleeding.
A. Elzas Waterlooplein koek, chocolade enz.
A. Goslau Waterlooplein Fruit
J. Agsteribbe Uilenburg 2e hands kleeding.
A. Hovingh Nieuwmarkt versche visch
A.H. Stout Nieuwmarkt haring enz.
A.J. Engelen Uilenburg 2e hands kleeding
S. Aldewereld Waterlooplein bedankt voor Dapperstraat.
A.Leyden-v.Amstel Waterlooplein ondergoederen
Aron Lopes Dias Uilenburg alc.vrije dranken, ger. eetwaren
S. Altschuler Uilenburg 2e hands kleeding.
E. Jansen Nieuwmarkt Stoffen.
A. Schrijver Nieuwmarkt fruit
A.S. Stodel Waterlooplein fruit
A. Stoppelman Nieuwmarkt stoffen
A. Sweyd Uilenburg regenkleeeding
A. Tromp Waterlooplein dekens, fitrage
A. Velleman Uilenburg 2e hands kleeding
V. Kolm Uilenburg fruit
A. Zwarts Uilenburg idem
M.S. Adviseerde Uilenburg Koek en Suikerwerken.
J.H. Barnstein Uilenburg Koek en Suikerwerken.
E. Baumstein meerdere bedankt voor Dapperstraat
B. Brander Waterlooplein fruit
B.Canus Uilenburg versche visch
Betje Clarenburg - Hijman Waterlooplein bedankt voor Dapperstraat
B. Cohen Uilenburg petten
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6