Archiefdocument
Origineel
Lijst van kooplieden handel drijvende met Kleeding of levensmiddelen op de markten Waterlooplein Zwanenburgwal Uilenburg Nieuwmarkt
| Naam | geb. datum | Adres | Marktplaats No | Artikel |
|---|---|---|---|---|
| Magtige hanes(?) J. | 17.11.85 | Jodenbreestraat 47 II | U. 672 | gekookte eieren |
| Manasse J. | 28.2.00 | v. d. Campenstr. 29 | U. 374 | Dassen. |
| Marcus C. Hej. | 10.5.95 | Haarlammerplein 29 | W. 195 | Kousen en Sokken |
| Marcus M. | 19.1.00 | Nieuwmarkt 52 III | W. 186 | Dames kousen. |
| Matsman Waterman | 20.3.95 | Nw. Uilenburgstraat 4 II | U. 607 | Haring en zuurwaren. |
| Meljado A. | 16.10.81 | Handstraat 30 II | W. 51 | Kousen en Sokken |
| Mendelsinsky L. | 16.11.90 | Geldersekade 97 II | U. 177 | 2e hands kleeding |
| Mosk J.A. | 15.5.06 | Retuinstraat 16 III | W. 35 | Overhemden. |
| Kool Sam. S. | 23.6.07 | St. Anth. breestr. 11 II | W. 137 | tricotage ondergoederen. |
| Monnikendam A. | 25.2.98 | Oude Schans 14 II | N. 72 | Wollen kleeding (gebruikt) |
| Monterinos S. | 1.2.97 | Geldersekade 73 II | U. 35 | Consumptie artikelen. |
| " S. | 1.2.97 | " " | W. 524 | Chocolade, gebak enz. |
| " R. | 23.8.73 | Vrolikstraat 110 III | W. 171 | " " " ijs enz. |
| " R. | 23.8.73 | " " | W. 519 | " " " " " |
| Moppurgo A. | 8.12.75 | Pl. Parklaan 28 bis | W. 84 | Dameskousen. |
| " A. | 8.12.75 | " " | U. 136 | Tricotage. |
| Mulder C.J. | 24.6.02 | Meerdmanplein 16 III | U. 133 | Kousen en Sokken |
| Mulder J. | 7.10.76 | Nw. Heerengr. 30 III | U. 10 | Heerenmodeart: Dassen. |
| " J. | 7.10.76 | " " | W. 8 | Dassen. |
| Mulder J. | 14.6.77 | Gov. Flinckstr. 246 II | U. 159 | Eetwaren. |
| " J. | 14.6.77 | " " | W. 49 | Chocolade, gebak, enz. |
| Mulder J. S. | 26.4.83 | Zwanenburgwal 8 II | U. 163 | Dassen. |
| " J. S. | 26.4.83 | " " | W. 172 | Dassen. |
| Mikkelsberg A. | 14.6.71 | S. Moustraat 38. | W. 7 | Werkjassen. |
| " M. | 20.3.00 | Waterlooplein 16. | W. 129 | Zuurwaren. |
| " M. | 20.3.02 | " " | U. 659 | " " |
| v. d. Kolk v Gogh J. L. | 11.2.77 | Boomstraat 4 II | W. 41 | Suikerwerken Chocolade. |
| Nunes Vaz-Broeder J. | 7.1.75 | Rapenbr.straat 64 II | U. 7 | Vogels. |
| de Oliveira H. | 10.6.77 | St Ant. Breestraat 25 II | N 19-20 | Stoffen. |
| Pam H. | 11.1.87 | Lepelstraat 7 III | U. 176 | Lingerie |
| " H. | 11.1.87 | " " | W. 55 | Ondergoederen. |
| " L. | 29.3.07 | St. Ant. Breestr. 88 | W. 401/402 | Lingerie |
| Peekel N. | 19.5.87 | Jodenbreestraat 38 II | W. 473 | Chocolade en ijs |
| Pels E. | 1.5.01 | Toliedw.str. 1. | U. 59 | Eetwaren. |
| Piller N. | 6.12.00 | Amstelkade 36 II | W. 79 | Overhemden Japonnen |
--- Dit document is een register van marktvergunninghouders in Amsterdam. Het geeft een gedetailleerd overzicht van de kleine handel in de stad tijdens het interbellum.
Belangrijke observaties:
1. Locaties: De genoemde markten (Waterlooplein, Uilenburg, Nieuwmarkt) en de woonadressen (Jodenbreestraat, Rapenburgerstraat, St. Antoniebreestraat) wijzen op een sterke concentratie in de Amsterdamse Joodse buurt.
2. Handelswaar: Er is een duidelijke verdeling tussen textiel (dassen, kousen, lingerie, werkkleding) en voedingsmiddelen (eieren, zuurwaren, suikerwerk).
3. Dubbele standplaatsen: Veel kooplieden (zoals Mulder en Monterinos) hadden standplaatsen op verschillende markten tegelijk (bijv. Waterlooplein 'W' en Uilenburg 'U'), wat wijst op een ambulante levensstijl of het bezit van meerdere marktkramen.
4. Demografie: De namen (Manasse, Meljado, Moppurgo, Nunes Vaz, de Oliveira) zijn typerend voor de Portugees- en Hoogduits-Joodse gemeenschap in Amsterdam.
--- In de vroege 20e eeuw waren de markten in de Amsterdamse binnenstad essentieel voor de lokale economie. Het Waterlooplein was de bekendste 'voddenmarkt', maar ook voor dagelijkse levensbehoeften was men op deze markten aangewezen.
De gemeente Amsterdam hield via de dienst Marktwezen dergelijke lijsten bij om toezicht te houden op de naleving van regels en het innen van staangelden. Deze administratie is historisch van grote waarde omdat het een 'momentopname' biedt van de sociale en economische structuur van de Joodse buurt vlak voor de ingrijpende gebeurtenissen van de Tweede Wereldoorlog, waarbij een groot deel van de hier genoemde families werd weggevoerd. Veel van de vermelde artikelen, zoals 'zuurwaren' en specifieke kledingstukken, waren onlosmakelijk verbonden met de Joodse marktcultuur van die tijd. C. Hej S. Moustraat Gemeente Amsterdam Marktwezen