Archief 745
Inventaris 745-348
Pagina 187
Dossier 39
Jaar 1941
Stadsarchief

Archiefdocument

15 maart 1941 (met aanvullende stempel/datum 18/3/41).

Origineel

15 maart 1941 (met aanvullende stempel/datum 18/3/41). Restitutie marktgeld
i.v.m. ~~nieuw~~
artikel 16 R. v/d M.

A'dam. 15/3 1941
W. L. M.
20/13/152
18/3/41

Onder terugzending van de met Uw kantbrieven d.d. 10 en 17 Febr. jl. om advies ontvangen stukken no. 54/I, L.M. 1941 en 229 Z.M. 1941 heb ik de eer U te berichten, dat m.i.v. 1 Februari jl. een aanvulling en wijziging van het R. v/d M. in werking is getreden; artikel 16 eerste lid (van dat Reglement) bepaalt vanaf dezen datum, o.a., dat een zelfde persoon ten hoogste over een vaste plaats op een algemeene dagmarkt kan beschikken.

Een aantal markthooplieden, die meer dan één vaste plaats op een algemeene dagmarkt bezetten, hebben derhalve m.i.v. 10 Februari voor deze plaatsen moeten bedanken. Een achttal van deze kooplieden hebben, krachtens de artikelen 16 en 17 van de Verordening op de heffing van markt-, standplaats- en ventgelden, het verschuldigde marktgeld op 1 Januari jl. bij vooruitbetaling voor het eerste halfjaar van 1941 betaald; zij hebben verzocht hun restitutie van teveel betaald marktgeld te verleenen.

Ik acht dit verzoek billijk en heb mitsdien de eer U beleefd te verzoeken wel te willen bevorderen, dat bij besluit van den Regeringscommissaris, ingevolge artikel 36 van de Verordening op de heffing van markt-, standplaats- en ventgelden, (op gronden van billijkheid) aan onderstaande personen restitutie van reeds betaald marktgeld wordt verleend tot een bedrag, zooals achter ieders naam is vermeld. Dit document is een ambtelijk schrijven betreffende de administratieve afhandeling van marktgelden in Amsterdam. De kern van de zaak is een wijziging in het Reglement van de Markten (R. v/d M.). Per 1 februari 1941 werd het voor kooplieden verboden om meer dan één vaste standplaats op een algemene dagmarkt te bezitten.

Omdat veel kooplieden hun marktgeld voor het gehele eerste halfjaar van 1941 al op 1 januari vooruit hadden betaald, ontstond er een recht op restitutie (terugbetaling) voor de plaatsen die zij gedwongen moesten opgeven (het "bedanken" voor de plaats). De schrijver adviseert positief over dit verzoek op basis van "billijkheid". Het document dateert uit maart 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Dit is zichtbaar in de terminologie: er wordt gesproken over een besluit van de "Regeringscommissaris". Na het ontslag of de opschorting van democratische gemeenteraden stelden de bezetters vaak regeringscommissarissen of NSB-burgemeesters aan om steden te besturen.

De maatregel om het aantal standplaatsen per persoon te beperken tot één, kan geduid worden als een poging om de schaarse handelsruimte eerlijker te verdelen of om de controle op de marktkooplieden te vergroten. Het document toont de bureaucratische continuïteit aan het begin van de bezetting, waarbij juridische regels en verordeningen nauwgezet werden gevolgd voor financiële verrekeningen. De lijst met namen waarnaar verwezen wordt ("onderstaande personen"), bevindt zich waarschijnlijk op een volgend blad.

Samenvatting

Dit document is een ambtelijk schrijven betreffende de administratieve afhandeling van marktgelden in Amsterdam. De kern van de zaak is een wijziging in het Reglement van de Markten (R. v/d M.). Per 1 februari 1941 werd het voor kooplieden verboden om meer dan één vaste standplaats op een algemene dagmarkt te bezitten.

Omdat veel kooplieden hun marktgeld voor het gehele eerste halfjaar van 1941 al op 1 januari vooruit hadden betaald, ontstond er een recht op restitutie (terugbetaling) voor de plaatsen die zij gedwongen moesten opgeven (het "bedanken" voor de plaats). De schrijver adviseert positief over dit verzoek op basis van "billijkheid".

Historische Context

Het document dateert uit maart 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Dit is zichtbaar in de terminologie: er wordt gesproken over een besluit van de "Regeringscommissaris". Na het ontslag of de opschorting van democratische gemeenteraden stelden de bezetters vaak regeringscommissarissen of NSB-burgemeesters aan om steden te besturen.

De maatregel om het aantal standplaatsen per persoon te beperken tot één, kan geduid worden als een poging om de schaarse handelsruimte eerlijker te verdelen of om de controle op de marktkooplieden te vergroten. Het document toont de bureaucratische continuïteit aan het begin van de bezetting, waarbij juridische regels en verordeningen nauwgezet werden gevolgd voor financiële verrekeningen. De lijst met namen waarnaar verwezen wordt ("onderstaande personen"), bevindt zich waarschijnlijk op een volgend blad.

Locaties

Amsterdam (afgekort als A'dam).

Kooplieden in dit dossier 100

D. Thomas Uilenburg Bretels
A. Brilleman Uilenburg 2e hands kleeding
A. Bruinvelds Nieuwmarkt aard.groenten en fruit
J. Achttienribbe Uilenburg 2e hands kleeding.
A. Elzas Waterlooplein koek, chocolade enz.
A. Goslau Waterlooplein Fruit
J. Agsteribbe Uilenburg 2e hands kleeding.
A. Hovingh Nieuwmarkt versche visch
A.H. Stout Nieuwmarkt haring enz.
A.J. Engelen Uilenburg 2e hands kleeding
S. Aldewereld Waterlooplein bedankt voor Dapperstraat.
A.Leyden-v.Amstel Waterlooplein ondergoederen
Aron Lopes Dias Uilenburg alc.vrije dranken, ger. eetwaren
S. Altschuler Uilenburg 2e hands kleeding.
E. Jansen Nieuwmarkt Stoffen.
A. Schrijver Nieuwmarkt fruit
A.S. Stodel Waterlooplein fruit
A. Stoppelman Nieuwmarkt stoffen
A. Sweyd Uilenburg regenkleeeding
A. Tromp Waterlooplein dekens, fitrage
A. Velleman Uilenburg 2e hands kleeding
V. Kolm Uilenburg fruit
A. Zwarts Uilenburg idem
M.S. Adviseerde Uilenburg Koek en Suikerwerken.
J.H. Barnstein Uilenburg Koek en Suikerwerken.
E. Baumstein meerdere bedankt voor Dapperstraat
B. Brander Waterlooplein fruit
B.Canus Uilenburg versche visch
Betje Clarenburg - Hijman Waterlooplein bedankt voor Dapperstraat
B. Cohen Uilenburg petten
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6