19 november 1943 [Links boven:]
MARKTWEZEN AMSTERDAM

No. 20/68/7 M. 1943 $^{24}/_{11}$

[Midden boven:]
R A P P O R T
================

[Rechts boven, handgeschreven notitie:]
m. v. die
opb. in
vischhand.
dossier

[Hoofdtekst:]
Hedenmiddag, 19 November 1943, heb ik, J. H. de Grebber, Controleur bij het Marktwezen, contrôle gehouden over P. Schenk, vischhandelaar, wonende Elandsgracht 86 alhier. Van den Gemeentelijken vischafslag heeft hij 50 k.g. groote schollen ontvangen.
Schenk is regelrecht met zijn visch naar zkjn winkel gereden. Ik heb eehige personen, die bij hem visch hadden gekocht, staande gehouden. Uit hun verklaringen is mij gebleken, dat zij de vastgestelden maximumprijs (F 1.25 per k.g.) hadden betaald.
Waarvab dit rapport te Amsterdam op 19 November 1943

De Controleur voornoemd,

[Links onder:]
Aan
Den Heer Directeur van het Marktwezen
A L H I E R .

[Rechts onder, handgeschreven:]
20
[In rood potlood:]
✓ * Inhoud: Het rapport doet verslag van een actieve controle op prijsopdrijving. Controleur De Grebber heeft de handelaar vanaf de visafslag gevolgd naar zijn winkel en vervolgens steekproefsgewijs klanten ondervraagd over de betaalde prijs.
* Bevinding: De gecontroleerde vishandelaar, P. Schenk, bleek zich aan de voorschriften te houden. Hij verkocht de schol voor de officieel vastgestelde maximumprijs van 1,25 gulden per kilogram.
* Taaleigen en fouten: De tekst bevat de voor die tijd gebruikelijke spelling (visch, contrôle, den). Opvallend zijn de typefouten in het document: "zkjn" (zijn), "eehige" (eenige) en "Waarvab" (Waarvan), wat duidt op een snel getypt rapport op een schrijfmachine.
* Archivistische sporen: De handgeschreven aantekening rechtsboven geeft aan dat het document opgeborgen (opb.) moest worden in het dossier voor de vishandel. Het getal '20' rechtsonder is vermoedelijk een paginanummering binnen een groter dossier. * Oorlogstijd: Het document dateert uit november 1943, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er sprake van grote schaarste aan levensmiddelen.
* Prijsbeheersing: Om zwarte handel en excessieve prijsstijgingen te voorkomen, stelde de overheid maximumprijzen vast voor vrijwel alle goederen. Het Marktwezen Amsterdam was belast met de strikte handhaving van deze distributie- en prijsmaatregelen.
* Controleapparaat: Dit rapport illustreert hoe nauwgezet de lokale overheid (vaak onder druk van de bezetter, maar ook ter bescherming van de burger) toezag op de dagelijkse gang van zaken in de detailhandel. Zelfs een relatief kleine partij van 50 kg vis was reden voor een persoonlijke observatie door een controleur. J.H. de Grebber (Controleur) P. Schenk (vischhandelaar).