Ambtelijke brief / Dienstmededeling. 1 september 1943. De Directeur (vermoedelijk van de Centrale Markt te Amsterdam). [Handgeschreven:] Verzonden 1/9
[Getypt:] VB/SV

77/53/1 M.

dienstverrichting. 1 September 1943.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,

A l h i e r .

[Handgeschreven in linker marge:] / Markt

Ten vervolge op een reeds eerder aan U en Uw Ambtgenoot voor de Arbeidszaken onderhands gedane opgave van personen, die van de Vischmarkt of de Centrale Markt zijn uitgesloten, heb ik de eer U in bijlage dezes een opgave te doen toekomen van drie grossiers der Centrale en drie winkeliers in aardappelen, groenten en fruit, die ingevolge overtreding der Prijsvoorschriften door den Inspecteur voor de Prijsbeheersching zijn gestraft onder andere met sluiting van hun zaak.

In verband met het bepaalde in het derde lid van artikel 35 van het Reglement op de Centrale Markt wordt dezen handelaren automatisch de toegang tot de Centrale Markt ontnomen voor den duur der straf hun door de Inspectie voor de Prijsbeheersching opgelegd.

Aangezien de uitsluiting van deze personen, in tegenstelling tot overtredingen van anderen aard waarvan de strafmaat wordt bepaald bij Besluit van den Burgemeester niet te Uwer kennis zou komen, zal ik U hiervan in den vervolge opgave doen toekomen.

De Directeur, In deze brief rapporteert de directeur van (zeer waarschijnlijk) de Amsterdamse Centrale Markt aan de wethouder voor Levensmiddelen over de uitsluiting van zes handelaren (drie groothandelaren en drie winkeliers). Deze personen zijn door de Inspecteur voor de Prijsbeheersching gestraft voor het overtreden van prijsvoorschriften.

De kern van de brief is procedureel:
1. Automatische uitsluiting: Volgens het marktreglement (art. 35, lid 3) verliezen handelaren die door de prijsinspectie worden gesloten automatisch hun toegang tot de markt voor de duur van die straf.
2. Informatievoorziening: Normaal gesproken worden uitsluitingen bij besluit van de Burgemeester geregeld, waardoor de wethouder hiervan op de hoogte is. Omdat deze specifieke uitsluitingen wegens prijsdelicten echter 'automatisch' geschieden via een externe instantie (de Inspectie), zou de wethouder hier anders geen weet van hebben. De directeur kondigt aan de wethouder voortaan proactief te informeren. Het document dateert van september 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland. Deze periode kenmerkte zich door extreme schaarste, rantsoenering en een strikte geleide economie.

• Prijsbeheersching: Om de zwarte handel in voedsel te beteugelen en de distributie onder controle te houden, hanteerde de bezetter (en het Nederlandse ambtelijke apparaat dat onder toezicht stond) zeer strenge prijsvoorschriften. Overtreding hiervan werd zwaar gestraft, onder andere met bedrijfssluiting.
• Centrale Markt: De Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam) was het vitale knooppunt voor de voedselvoorziening van de stad. Toegang hiertoe was essentieel voor elke handelaar.
• Bestuur: De rol van de "Wethouder voor de Levensmiddelen" was in oorlogstijd cruciaal en politiek beladen, aangezien deze verantwoordelijk was voor de voedselvoorziening van de bevolking in een tijd van toenemende tekorten. De ambtelijke toon van de brief maskeert de grimmige realiteit van de oorlogseconomie en de repressie tegenover handelaren die buiten de vastgestelde kaders traden.