Handgeschreven proces-verbaal of bewijs van controle. 25 april 1944. Hedenmorgen den 25 April 1944
is door mij Joh. Pietersma,
nauwgezet gecontroleerd den
zogenaamden Heere de
vischventer J. M. Keus.

Ingelost 100 K.G.
Uitgewogen 100 K.G.

accoord bevonden,
Joh. Pietersma.

gezien
MK
z. 25/4

S Het document is een kort, zakelijk verslag van een controle op de goederenstroom van een visverkoper. Joh. Pietersma treedt hier op als controleur. Hij stelt vast dat de hoeveelheid vis die werd 'ingelost' (gelost/ontvangen) exact overeenkomt met de hoeveelheid die werd 'uitgewogen' voor verkoop of verdere distributie, namelijk 100 kilogram. De terminologie "den zogenaamden Heere" is een licht formele, destijds gebruikelijke wijze om een persoon in een officieel geschrift aan te duiden. De controle is afgesloten met de conclusie "accoord bevonden" en is onderaan door een tweede partij (waarschijnlijk J. M. Keus zelf, gezien de initialen MK) 'gezien' en geparafeerd. Dit briefje is geschreven in april 1944, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er sprake van extreme voedselschaarste en een streng distributiesysteem. Elke kilo voedsel, waaronder vis, moest nauwkeurig worden verantwoord om zwarte handel en diefstal te voorkomen. De vissector stond onder scherp toezicht; vissers en handelaren moesten hun vangsten vaak verplicht aanbieden bij centrale afslagpunten of distributiecentra. Joh. Pietersma was vermoedelijk een beambte van een lokale distributiedienst of een controleur van een visserijcoöperatie. Dergelijke bewijzen van controle waren essentieel voor de visboer (J.M. Keus) om aan te tonen dat hij integer handelde en geen illegale handel dreef buiten de officiële kanalen om. J.M. Keus K.G.