Ambtsrapport van de Dienst van het Marktwezen te Amsterdam. 17 april 1944. [Stempel/Typewerk boven]
DIENST VAN HET MARKTWEZEN
te
A M S T E R D A M

Nº 20/S/30 M. 1944 [handgeschreven: 8/2] == R A P P O R T ==

[Handgeschreven rechtsboven]
zie opb.

[Hoofdtekst]
Ondergeteekende, J. H. de Grebber, Ambtenaar bij het Marktwezen, rapporteert U het navolgende;
Op Dinsdag, 11 April 1944 bevond ik mij in het beneden perceel Molensteeg 16 alhier. In dit perceel is een vischhandel gevestigd van Piet Verschuren. Aan eenige tafeltjes zaten personen gebakken visch (schol) te consumeeren, terwijl in de etalage een schaal met gebakken schol was geplaatst.
Op Zaterdag 8 April heeft Piet Verschuren van den Gemeentelijken Vischafslag 2 X 40 k.g. schol no. 3 toegewezen gekregen. Hij heeft echter geen vergunning om visch te bakken en ter plaatse te laten consumeeren.
Ik hoorde hierover Piet Verschuren, die mij verklaarde, dat hij van den Gem Vischafslag op 8 April 80 k.g. schol no. 3 heeft ontvangen. Daarvan heeft hij een klein partijtje overgehouden en deze heeft hij toen gebakken. De prijs bedroeg 40 cent per stuk. Verder verklaarde hij mij, dat hij zulks maar zelden deed, daar zijn toewijzing te gering is.
Uit een onderzoek in de buurt is mij gebleken, dat Verschuren op 8 April '44 versche visch heeft verkocht.
Ik, rapporteur, zal Verschuren eenige malen controleeren.
Waarvan dit rapport te Amsterdam op 17 April 1944.

[Ondertekening]
Aan den Heer Directeur van het Marktwezen
A L H I E R

De Ambtenaar voornoemd,
[Handtekening: J.H. de Grebber]

[Handgeschreven kanttekening links]
Verschuren
is door
ons
ernstig
onderhouden
en zal
niet meer
gebeuren
[Paraaf: Opb d H.]

[Handgeschreven onderaan links bij de adresregel]
Opb d H. Dit document is een officieel verslag van een opsporingsambtenaar van de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van het rapport betreft een overtreding van de economische voorschriften door visboer Piet Verschuren.

Belangrijke punten:
* De overtreding: Verschuren had een kleine hoeveelheid van zijn toegewezen schol gebakken en in zijn winkel laten consumeren door klanten. Hoewel hij een vergunning had voor de verkoop van verse vis, beschikte hij niet over een horecavergunning of toestemming om vis te bakken.
* Economische context: In 1944 was voedsel schaars en de handel strikt gereguleerd via toewijzingen (quota) en de Vischafslag. Verschuren voert als verzachtende omstandigheid aan dat zijn toewijzing "te gering" is om van te kunnen bestaan, een veelgehoorde klacht van kleine neringdoenden in de oorlog.
* Controle: De ambtenaar voert niet alleen een observatie uit, maar ondervraagt ook de verdachte en doet een buurtonderzoek. Dit toont de mate van controle aan die de overheid destijds uitoefende op de kleinhandel.
* Afhandeling: De handgeschreven kanttekening geeft aan dat de zaak is afgedaan met een "ernstig onderhoud" (een waarschuwing), mits het niet meer voorkomt. De handtekening/paraaf 'Opb d H.' onderaan en in de kanttekening verwijst vermoedelijk naar de behandelend ambtenaar op de directie van het Marktwezen. Dit document past in de bredere geschiedenis van de voedseldistributie en economische handhaving in bezet Nederland. De Dienst van het Marktwezen speelde een cruciale rol in het handhaven van de regels rondom de zwarte markt en de eerlijke verdeling van schaarse goederen.

De Molensteeg 16 is een locatie in het oude centrum van Amsterdam (vlakbij de Wallen). In een tijd van extreme schaarste (het voorjaar van 1944, enkele maanden voor de Hongerwinter) was zelfs het bakken van een paar schollen zonder de juiste papieren een serieuze zaak waarvoor officiële rapporten werden opgesteld. De prijs van 40 cent per gebakken schol geeft een indicatie van de prijsvorming op dat moment. H. de Grebber J.H. de Grebber Marktwezen