R. Montezinos

Officiële brief / Aanmaning.

* **Inhoud:** De brief is een formele waarschuwing aan een marktkoopman (de heer Montezinos) wegens een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor zijn standplaats op de Dapperstraat-markt. * **Ultimatum:** De ontvanger krijgt vier dagen (tot 30 april) om de schuld te voldoen. Gebeurt dit niet, dan verliest hij per 1 mei zijn vaste staanplaats. * **Juridische basis:** Er wordt expliciet verwezen naar artikel 11 van het 'Reglement op de Markten'. * **Sociale clausule:** De brief biedt een ontsnappingsclausule voor situaties van overmacht, zoals ziekte of het ontvangen van een steunuitkering (sociale bijstand), mits dit direct gemeld wordt. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is zakelijk en autoritair, kenmerkend voor de overheid in die tijd (gebruik van de 'y' in plaats van 'ij' in woorden als *hierby*, *wys*, *blyft*, *onherroepelyk*, *onmiddellyk* en *myn*).

Handgeschreven ambtelijke notitie of adviesbrief.

Het document is een kort, zakelijk ambtelijk advies over een vergunningsaanvraag. De auteur adviseert positief ("geen bezwaar") over het verzoek van de heer R. Montezinos om een "bakvergunning" te verkrijgen. De doorslaggevende factor voor dit positieve advies is dat de bakactiviteiten op de betreffende marktstandplaats in de wijk Uilenburg geen overlast of "hinder" voor de omgeving zouden veroorzaken. De tekst is geschreven in een duidelijk leesbaar, maar karakteristiek 20e-eeuws cursief handschrift. De afkorting "M.i." staat voor "Mijns inziens". Opvallend is de spelling "Marktwesen" en "verleenen", wat destijds gebruikelijk was.

Dienstbrief van de gemeente Amsterdam.

Deze brief is een formele ingebrekestelling en laatste waarschuwing van de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam. De ontvanger, de heer R. Montezinos, heeft een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor zijn standplaats op de markt op het Waterlooplein. De kernpunten van de brief zijn: 1. **Deadline:** De achterstallige betaling moet vóór 29 april 1939 voldaan zijn. 2. **Sanctie:** Indien er niet tijdig wordt betaald, vervalt de vaste staanplaats per 1 mei 1939 op grond van artikel 11 van het Reglement op de Markten. 3. **Uitzonderingsclausule:** Er wordt ruimte geboden voor verzachtende omstandigheden (zoals ziekte of het ontvangen van een uitkering/"steun"), mits dit onmiddellijk gemeld wordt. De toon is bureaucreatisch, streng doch correct, kenmerkend voor de vooroorlogse ambtelijke communicatie.

Document

De brief is een direct gevolg van de algemene mobilisatie van het Nederlandse leger, die op 28 augustus 1939 werd afgekondigd wegens de dreigende oorlogssituatie in Europa. De afzender, R. Montezinos, laat weten dat hij in militaire dienst moet treden ("opkomst naar Dienst") en vraagt toestemming om zijn standplaats op de markt tijdelijk te laten overnemen door zijn broer. De argumenten in de brief zijn zowel praktisch als economisch: 1. **Zorgtaken:** Zijn echtgenote kan de kraam niet overnemen omdat zij de zorg heeft voor een klein kind (hun dochter Sara was begin 1939 geboren). 2. **Bedrijfsbehoud:** Montezinos benadrukt dat hij de plek zelf heeft "opgewerkt" (succesvol heeft gemaakt) en deze na zijn diensttijd niet wil verliezen. De toon is uiterst respectvol en formeel ("Hoogachtend", "Uw"), passend bij de verhouding tussen een burger en een gemeentelijke instantie in die tijd.

Ambtelijk memorandum / intern schrijven betreffende een marktvergunning.

Dit document betreft een administratieve afhandeling van een verzoek tot tijdelijke vervanging op de markt aan het Mosplein in Amsterdam-Noord. De aanvrager, **R. Montezinos**, is opgeroepen voor militaire dienst en wil dat zijn broer zijn standplaats overneemt. De datering is zeer specifiek: de eerste notitie stamt van **1 september 1939**, de dag dat Duitsland Polen binnenviel en de Tweede Wereldoorlog formeel begon. Nederland was op dat moment reeds in staat van mobilisatie (sinds 28 augustus). Het verzoek wordt met "Spoed" behandeld, wat de urgentie van de mobilisatie onderstreept. De tekst toont een procesmatige afhandeling: 1. De ambtenaar ziet geen bezwaar tegen de vervanging en heeft dit al informeel met de directeur besproken. 2. Er ontstaat administratieve onduidelijkheid over wie de broer precies is ("Hoe heet die broer?"). 3. Vervolgens wordt de naam en geboortedatum van de broer, **Jacob Montezinos** (geboren 18 februari 1914), toegevoegd om het dossier compleet te maken.

Zakelijke brief / Officiële vergunning.

Deze brief is een officiële machtiging aan de heer R. Montezinos om zijn marktplaats op de markt aan het Mosplein (Amsterdam-Noord) over te dragen aan zijn jongere broer, J. Montezinos. De reden hiervoor is de "militairen dienst" van de geadresseerde. De toestemming wordt verleend "tot wederopzegging", wat aangeeft dat het een tijdelijke regeling betreft die bedoeld is om de continuïteit van de nering en het inkomen van de familie te waarborgen tijdens de afwezigheid van de hoofdexploitant.

Handgeschreven lijst met namen en adressen.

Het document is een administratieve lijst van mannen, gelet op het opschrift "Mil. dienst" (Militaire dienst). De lijst is niet strikt alfabetisch geordend. De adressen zijn bijna uitsluitend in Amsterdam (o.a. Pijp, Kinkerbuurt, Oost en de oude Joodse buurt), met enkele uitzonderingen zoals Volendam en Oostzaan. Er wordt gebruikgemaakt van specifieke archivistische afkortingen voor locaties in een pand: * **h**: huis (begane grond). * **I, II, III**: eerste, tweede of derde verdieping. * **a**: vaak een aanduiding voor een achterwoning of specifieke tussenwoning. Eén regel (C.C. v.d. Heijden) is doorgestreept, wat duidt op een mutatie in de lijst (bijvoorbeeld afkeuring, verhuizing of overlijden).

Handgeschreven verzoekschrift op gelinieerd papier.

In deze korte brief verzoekt de heer J. Montezinos de Amsterdamse marktinspectie om toestemming voor zijn zoon, R. Montezinos, om hem te mogen assisteren op zijn marktstandplaats. De standplaats wordt nader gespecificeerd in de ambtelijke kanttekening als "pl. 53" (plaats 53) op het Maasplein. Onderaan het document is door een ambtenaar met een blauw/grijs potlood de vraag genoteerd: *"Waar is het bijblad!"*. Dit duidt erop dat de aanvraag incompleet was of dat een verplicht officieel formulier ontbrak voor de verdere afhandeling. De afkorting "M. i. Insp." bovenin staat zeer waarschijnlijk voor "Marktinspecteur".

Handgeschreven brief.

* **Inhoud:** De schrijver, R. Montezinos, verzoekt om uitstel van betaling voor zijn ventvergunning (nummer 263, serie 22). Hij geeft aan op dit moment het geld niet te hebben, maar belooft voor 1 november te betalen. * **Taalgebruik:** De brief is geschreven in een beleefde, ietwat formele stijl die gebruikelijk was voor correspondentie met de overheid ("Weled. Heer", "verzoek ik Uw beleefd"). * **Handschrift:** Het betreft een duidelijk, geoefend handschrift in cursief schrift. * **Administratieve sporen:** Het blauwe stempel linksboven geeft aan dat de brief is opgenomen in een officieel archiefsysteem, waarschijnlijk van de gemeente Amsterdam.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Handschrift:** Een duidelijk, geoefend cursief handschrift, representatief voor de vroege 20e eeuw. * **Taalgebruik:** Formeel Nederlands met enkele archaïsche spellingen ("Maart", "Geldersche") en grammaticale eigenaardigheden (zoals het gebruik van "Uw" waar men nu "U" zou verwachten, en de zinsconstructie "zijn is"). * **Inhoud:** De schrijver (R. Montezinos) verzoekt de autoriteiten om gedurende de zomermaanden de marktplaatsen van zijn broer te mogen overnemen/vervangen. Het betreft specifieke locaties in Amsterdam: het Mosplein (Amsterdam-Noord), de Jodenhoek en het Waterlooplein. De reden voor de vervanging is een lopende aanvraag voor "zakenverlof" voor zijn broer Jacob Montezinos. * **Opvallend:** Er lijkt een verwarring in de initialen in de tekst; de schrijver ondertekent met R. Montezinos, noemt in de tekst een "broeder R. Montezinos" die hij wil vervangen, maar noemt aan het eind van diezelfde zin "mijn broeder Jacob Montezinos". Mogelijk was de broer die de plekken officieel beheerde Jacob, en was de schrijver (R.) degene die de feitelijke vervanging wilde regelen.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De heer R. Montezinos verzoekt formeel om toestemming aan een overheidsinstantie (waarschijnlijk de marktinspectie, gezien de notitie "in Insp.") om zich op zijn standplaats op het Maasplein te laten bijstaan of vervangen door zijn vader, I. Montezinos, tot 14:30 uur 's middags. * **Schrifttype:** Een vlot, hellend cursief handschrift, kenmerkend voor het midden van de 20e eeuw. * **Staat van het document:** Het document is geschreven op gelinieerd papier. Er zijn sporen van eerdere archivering zichtbaar (perforatiegaten aan de linkerzijde). De spelling "Junie" is een verouderde vorm die in die tijd nog incidenteel voorkwam in informelere of minder strikt genormeerde correspondentie.

Administratief formulier/intern memorandum (Alg. Zaken Model No. 14).

Dit document is een ambtelijke afhandeling van een verzoekschrift uit de zomer van 1941. De kern van de zaak is de aanvraag van de heer R. Montezinos om zijn echtgenote, Esther Montezinos-Sealtiel, hem te laten assisteren bij zijn marktkraam op het "Moosplein". Opvallende elementen: * **Naamvoering:** De namen Montezinos en Sealtiel zijn typisch Sefardisch-Joodse namen, die veelvuldig voorkwamen in de Amsterdamse Portugees-Israëlietische gemeente. * **Moosplein:** Hiermee wordt waarschijnlijk het Waterlooplein (of een specifiek deel daarvan) bedoeld, dat in de volksmond vaak geassocieerd werd met de Joodse markt ("Moos" als verwijzing naar de Joodse bevolking). * **Bureaucratie:** Het document toont de gelaagde bureaucratische controle tijdens de bezetting. Een simpele aanvraag voor assistentie op de markt gaat langs de wijkcontroleur en de inspecteur, waarbij exacte geboortedata en persoonsgegevens worden vastgelegd.

Officiële brief / Vergunning (doorslag of kopie).

* **Inhoud:** De brief is een officiële toestemming aan de heer R. Montezinos om op zijn marktplaats aan het Mosplein in Amsterdam te worden bijgestaan door zijn vrouw (gezien de dubbele achternaam), Mevrouw E. Montezinos-Saltiel. * **Beperking:** Er wordt expliciet vermeld dat het gaat om "bijstaan" en "niet vervangen". Dit betekent dat de vergunninghouder zelf aanwezig moet zijn; de echtgenote mag de kraam niet zelfstandig overnemen. * **Taalgebruik:** Typisch ambtelijk taalgebruik uit die tijd, inclusief de verouderde spelling "hierby" en "bystaan".

Doorslag van een officiële brief/beschikking.

Het document is een officiële vergunning of toestemming van de gemeente Amsterdam (waarschijnlijk het Marktwezen) aan een marktkraamhouder. **Inhoudelijke punten:** * **Toestemming:** De geadresseerde (E. Montezinos-Sealtiel) krijgt toestemming om zich op de markt op het Waterlooplein te laten vervangen. * **Vervanger:** De vervanger is de schoondochter, Mevr. R. Montezinos-Bromet (in de tekst getypt als 'Brmet', een waarschijnlijke typefout voor Bromet, een veelvoorkomende Joodse naam in Amsterdam). * **Termijn:** De vervanging is geldig voor een periode van ten hoogste 2 maanden na dagtekening. * **Bureaucratie:** Het gebruik van een doorslag met correcties (X-jes) wijst op een standaardprocedure waarbij formulieren handmatig werden aangepast aan de specifieke situatie.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De schrijfster, Esther Montezinos-Sealtiel, verzoekt de directeur van de afdeling Marktwezen om toestemming voor haar schoondochter, Rebecca Montezinos-Bromet, om haar te helpen bij haar marktkraam op het Waterlooplein tijdens het komende seizoen (mogelijk "groenten-seizoen", afgekort als "gr. seizoen"). * **Taalgebruik:** De brief is geschreven in een zeer formele en beleefde stijl, kenmerkend voor de ambtelijke correspondentie van die tijd ("Beleefd verzoek ik", "Uw Edelheids Dienstwillige Dienares"). * **Sociale context:** De afzender is een weduwe ("w/o" staat voor weduwe van), die haar brood verdient op de markt. Het verstrekken van exacte persoonsgegevens (geboortedatum en adres) was in deze periode een strikte administratieve vereiste.

Handgeschreven brief/memo (dienstmededeling).

Het document is een ambtelijk verzoek betreffende de administratie van marktvergunningen op het Waterlooplein in Amsterdam. Mevrouw E. Montezinos-Sealtiel, die standplaats nummer 18 bezat, verzocht om haar schoondochter (C. S. Montezinos-Halberstad) aan te stellen als haar assistent op de markt. Dit diende te gebeuren ter vervanging van de vorige assistent, R. Montezinos-Broches. Opvallende details: * **Afkortingen:** "ass:" staat voor assistent(ie) en "pl: n:" voor plaatsnummer. * **Taalfout:** De schrijver noteert "assistentent", waarschijnlijk een verschrijving. * **Marginalia:** De latere aantekening (12 april 1943) verduidelijkt dat de assistentie van de vorige persoon (Broches) formeel al verlopen was, aangezien deze slechts voor een periode van twee maanden was verleend.

# TRANSCRIPTIE Zie m. de kaer. vP/HG. 90/45/2 M. Verzonden 15/9-'39 15 September 1939. den Heer R. Montezinos, Vrolikstraat 110 II, <u>Amsterdam-Oost.</u> Wijk 20. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 1 dezer verleen ik U hierbij tot wederopz...

# TRANSCRIPTIE afz. I. Montezinos Gelderschekade 73 I Amsterdam. — : —

# DOCUMENT INFO * **Soort document:** Handgeschreven brief (verzoekschrift). * **Datum:** 1 september 1939 (datum van schrijven), ontvangen op 2 september 1939. * **Afzender:** R. (Raphaël) Montezinos, Vrolikstraat 110-II, Amsterdam. * **Geadresseerde:** Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. * **Kenmerk:** № 90/45/1 M. 1939 (stempel van het archief).

# TRANSCRIPTIE № 90/63 // M. 1940 3/8 Amsterdam 2-8-1940 Weled. Heer. M. i. Insp. Ondergetekende J. Montezinos wonende Gelderschekade 73 II verzoekt beleefd om dat zijn zoon R Montezinos om assi- stentie op zijn standplaats Maasplein Hoogachtend J Montezinos [handtekening] ----------------------------------- 573 [onderstreept] J. Montezinos pl. 53 Maasplein. qu. datum [?] R. Montezinos Waar...

# TRANSCRIPTIE Den Heer Inspecteur v/h. Marktwezen. alhier. J. Montezinos pl. No 171. Uilenburg, is doordat hij in Militaire Dienst is, vrijgesteld van betaling marktgeld. Zooals hij schrijft, is het mogelijk dat hij vaker verlof krijgt zoodat hij zijn plaats dan persoonlijk kan bezetten. m.i. is vervanging dan ook niet gewenscht. J. Montezinos kan op Uilenburg een losse plaats bezetten, daar er ...