H. Muller (handgeschreven)

Dienstbrief (doorslag van een getypt exemplaar).

De brief is een officiële sommatie van de Amsterdamse Dienst voor het Marktwezen aan de heer S. de Hond. De heer De Hond wordt ervan beschuldigd marktmateriaal (zoals kraamonderdelen of tafels) te hebben verhuurd op de Waterloopleinmarkt zonder de vereiste vergunning. De toon is strikt ambtelijk. Er wordt een directe sanctie in het vooruitzicht gesteld: indien de ontvanger niet verschijnt voor een gesprek op het kantoor aan de Jan van Galenstraat (de locatie van de Centrale Markthallen), zal hem het recht ontzegd worden om nog langer materiaal op de Amsterdamse markten te plaatsen. Dit zou voor een ondernemer in deze sector een direct einde van zijn nering betekenen.

Typschrift (doorslag van een uitgaande brief).

* **Inhoud:** De brief dient als een officiële verklaring omtrent de arbeidsstatus en het inkomen van de heer Van Laar over de periode 1922-1939. Het bevestigt twaalf jaar zelfstandig ondernemerschap (1922-1934), gevolgd door een periode van vijf jaar waarin de betrokkene afhankelijk was van de openbare onderstand ("ondersteuning"). * **Doel:** De verklaring is expliciet bedoeld om te worden overgelegd aan de "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale". Dit suggereert dat de geadresseerde trachtte zijn beroep weer op te pakken of een vergunning aan te vragen, waarbij hij zijn eerdere ervaring moest aantonen en zijn periode van werkloosheid moest verantwoorden. * **Taalgebruik:** Formeel ambtelijk Nederlands uit het interbellum, gekenmerkt door afkortingen als "d.d." (de dato) en "jl." (jongstleden) en voegwoorden als "weshalve".

Getypte brief (doorslag/kopie) met handgeschreven aantekening.

Deze korte, zakelijke brief dient als uitnodiging voor een gesprek. De heer H. du Crocq had op 21 juni 1939 een brief gestuurd naar de Wethouder voor de Levensmiddelen. Deze brief is doorgeleid naar de directeur van de betreffende dienst. De directeur nodigt de heer Du Crocq uit voor een onderhoud op zaterdag 1 juli 1939 om 10:00 uur 's ochtends. Opvallend is dat de afspraak op een zaterdagochtend plaatsvindt, wat duidt op een zekere urgentie of een andere werkweekstructuur dan tegenwoordig gebruikelijk. De spelling is deels verouderd (bijv. "myn", "mynen", "gerichten"), wat passend is voor de tijd van schrijven.

Getypte brief (doorslag of kopie).

De brief is een formele, ambtelijke afwijzing. De heer J.A. Faber had op 17 juli 1939 verzocht om uitstel voor het ophalen van een zogenaamde "voorkeurskaart" voor de markt op de Lindengracht. Dit verzoek wordt door de desbetreffende instantie (waarschijnlijk de Dienst van het Marktwezen) resoluut afgewezen. De consequentie van deze afwijzing is aanzienlijk: omdat de heer Faber de kaart niet tijdig in ontvangst heeft genomen, is hij direct van de sollicitantenlijst voor een vaste staanplaats geschrapt. De brief beroept zich hierbij op de strikte handhaving van het geldende "Reglement op de Markten". De toon is kortaf en zakelijk, kenmerkend voor de vooroorlogse bureaucratie.

Typschrift (officiële correspondentie) met handgeschreven aantekening.

Dit document is een officiële administratieve mededeling aan een markthandelaar, de heer E. Polak. Hij heeft verzocht om vervanging op zijn staanplaats op de markt aan het Mosplein (Amsterdam-Noord). De directeur van de betreffende dienst stemt hiermee in voor een maximale periode van drie maanden. De vervanger is zijn zoon, I. Polak, die op dat moment 24 jaar oud is. Er wordt een strikte voorwaarde gesteld: er moet zo spoedig mogelijk een doktersverklaring worden overlegd die de noodzaak van deze vervanging wegens ziekte of gebrekkige gezondheid staaft. Dit wijst op de strikte regelgeving rondom persoonlijke marktvergunningen in Amsterdam in die tijd; men mocht niet zonder gegronde reden zijn plek door een ander laten innemen.

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen (waarschijnlijk een doorslag of officieel afschrift).

* **Onderwerp:** Herinschrijving voor een marktplaats op de Lindengracht en verlenging/aanvraag van een ventvergunning. * **Markt/Gebied:** Centrale Markt, Lindengracht * **Oorlog & Vervolging:** Jodenster/Maatregelen * **Personen:** J. Kroon, Kroon (De heer), M. Handgeschreven * **Organisaties:** Marktwezen * **Product/Handel:** A.G.F. (Groenten): Groente, A.G.F. (Groenten): Sla, Kruidenier (Droog): Meel, Vis & Zee: Aal, Vis & Zee: Vis, Vis & Zee: Visch, Vleeswaren: Vlees, Vleeswaren: Wild * **Adressen:** Ansjovisstraat 13, Galenstraat 14 * **Taalgebruik:** Formeel en ambtelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (bijv. 'visch', 'geenerlei', 'tegenwoordigen'). * **Inhoud:** De directeur informeert de heer Kroon dat hij zich na afloop van zijn huidige werk opnieuw kan inschrijven voor een vaste viskraam op de markt aan de Lindengracht in Amsterdam. Hoewel er geen garanties worden gegeven, wordt de kans op een plek groot geacht. Voor zijn ventvergunning (vergunning voor straathandel) moet hij zich wenden tot de Wethouder voor de Levensmiddelen. * **Locatie:** De genoemde adressen (Lindengracht en Jan van Galenstraat) duiden erop dat de brief afkomstig is van een gemeentelijke instantie in Amsterdam.

Officiële brief/doorslag van een besluit.

Dit document is een formele bevestiging van een verzoek tot ontheffing van de reguliere marktplanning. De heer Schmalgemeijer, woonachtig in Duivendrecht, heeft verzocht om zijn vaste staanplaats op de Amsterdamse Ten Katemarkt minder vaak te hoeven bezetten dan gebruikelijk (waarschijnlijk was de norm vaker of dagelijks). De directeur verleent hiervoor "voorloopige toestemming" en "tot wederopzegging". Dit wijst op een tijdelijke regeling die door de autoriteiten op elk moment herzien kan worden. De toon is zakelijk en ambtelijk, kenmerkend voor de vooroorlogse bureaucreatie. De handgeschreven aantekeningen wijzen op de administratieve verwerking (verzenddatum en mogelijk een paraaf of dossierverwijzing "de Boer").

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen.

* **Taal en spelling:** De brief hanteert de destijds gebruikelijke formele spelling, zoals "hierby" en "bystaan" (met een 'y' in plaats van 'ij'). * **Inhoud:** De heer S. Pront krijgt officiële toestemming van de directie om een andere helper op zijn marktkraam aan de Albert Cuypstraat aan te stellen. L. Pront wordt als helper vervangen door S. Pront. * **Juridisch onderscheid:** De brief benadrukt expliciet het verschil tussen "bijstaan" en "vervangen". De vergunninghouder (de geadresseerde) blijft verantwoordelijk voor de plek; de nieuwe persoon mag enkel assisteren. * **Personen:** Opvallend is dat zowel de geadresseerde als de nieuwe helper "S. Pront" heten. Dit wijst waarschijnlijk op een familie-relatie (bijvoorbeeld vader en zoon met dezelfde voornaam/initiaal).

Zakelijke brief (doorslag/kopie)

* **Kernboodschap:** De brief bevat twee antwoorden op eerdere correspondentie van de firma Pel. Ten eerste wordt gemeld dat er nog geen bittere sinaasappelen (pomeransen) zijn geïmporteerd dit seizoen en worden twee gespecialiseerde Amsterdamse grossiers aangeraden. Ten tweede wordt een afspraak bevestigd met Ir. Merz. * **Terminologie:** "Bittere sinaasappelen" worden veelal gebruikt voor de productie van marmelade. "Fusten" duidt op transport in houten vaten (vaak in pekel of pulpvorm). "D.d. 9 dezer" betekent "gedateerd de 9e van deze maand". * **Genoemde personen/instellingen:** * **N.V. v/h Gebroeders Pel:** Een bekende Leidse conservenfabriek. * **Meyer Mok & Co. en F.J. Beugel en Zoon's:** Grossiers gevestigd op de Centrale Markt in Amsterdam, destijds het logistieke hart voor de groente- en fruithandel. * **Ir. Merz:** Vermoedelijk een technisch directeur of ingenieur werkzaam bij de firma Pel.

Getypte brief (doorslag of kopie) op officieel briefpapier.

Deze brief is een formeel antwoord op een schrijven van de heer B. Groenteman van 4 september 1939. De directeur wijst twee verzoeken van Groenteman af: 1. **Zegelrecht:** Groenteman verzocht om kwijtschelding van het zegelrecht (een vorm van belasting) op kwitanties voor stortingen boven de 10 gulden. Dit wordt geweigerd met een beroep op de geldende wetgeving (de Zegelwet). 2. **Betalingsvoorwaarden:** Groenteman wilde af van de verplichting om vooruit te betalen voordat hij mocht inkopen bij de "afslag" (de veiling). Ook dit verzoek wordt niet ingewilligd. De handgeschreven notitie "1ex Vischmarkt" duidt erop dat deze correspondentie verband houdt met de handel op de Amsterdamse Vismarkt. De gebruikte taal is de typische formele en afstandelijke ambtenarentaal van die tijd (bijv. "d.d. 4 dezer", "inwilliging in aanmerking komen").

Getypte zakelijke brief met handgeschreven aantekening.

* **Kernboodschap:** De brief is een formele berisping. De afzender beschuldigt het College van Gezamenlijke Importeurs ervan afspraken te schenden door de import van Jaffa-sinaasappelen in de haven van Amsterdam bewust te saboteren ten gunste van waarschijnlijk Rotterdam (gezien de vestigingsplaats van het College). * **Toon:** De toon is beleefd doch zeer streng en dwingend. Er wordt direct verwezen naar een schending van een "gentlemen's agreement", wat in de toenmalige zakelijke cultuur een zware beschuldiging van onbetrouwbaarheid was. * **Zakelijke context:** De brief onthult een conflict over de distributie van goederen (sinaasappelen) tussen de twee grootste Nederlandse havensteden. De afzender suggereert dat de importeurs onwaarheden hebben gesproken over hun invloed op de verscheping. * **Opmerkelijke details:** De vertraging in de correspondentie wordt geweten aan "ongesteldheid" (ziekte) van de schrijver. Het woord "extra" kan duiden op een prioriteitsstatus of een kopie voor een specifiek dossier.

Getypte brief (doorslag of kopie).

Deze korte, zakelijke brief dient als begeleidend schrijven bij een officieel rapport. De directeur van een niet nader genoemde gemeentelijke afdeling stuurt een afschrift van een rapport van de 'Chef van de Vischmarkt' door naar het Gemeentelijk Assurantiefonds. De aanleiding is een telefonisch verzoek en een eerdere correspondentie van een week daarvoor. Het feit dat het Assurantiefonds betrokken is, wijst erop dat het rapport waarschijnlijk betrekking heeft op een schadegeval, een diefstal of een ander incident op de vismarkt waarvoor een verzekeringskwestie speelt. De term "Alhier" geeft aan dat beide partijen zich in hetzelfde (stads)huis bevinden.

Financiële afrekening (Rekening-courant).

* **Bedrijfsvoering:** Het document geeft inzicht in de exploitatie van het koelhuis van de Amsterdamse veiling. De belangrijkste inkomstenbron is het "koelloon" (huur voor koelruimte). * **Boekhouding:** De berekening van de provisie (15%) is met potlood in de marge uitgewerkt (10% + 5% methode: 432,56 + 216,28). Het eindbedrag van de rekening wordt zowel in cijfers als voluit in letters vermeld om fraude te voorkomen. * **Personeel:** Er wordt onderscheid gemaakt tussen vast personeel (waarvoor rentezegels/sociale lasten werden afgedragen) en "los personeel". Ook ziekte-uitkeringen werden direct via deze rekening verwerkt. * **Relatie met de stad:** Het feit dat het exploitatieresultaat (f. 2986,20) ten gunste komt van de Gemeente Amsterdam, wijst erop dat de veiling of het koelhuis een gemeentelijke instelling was of een sterke financiële afspraak met de stad had.

Getypte brief (doorslag/archiefexemplaar) met handgeschreven aantekeningen.

De brief is een zakelijke mededeling van de directie van de Centrale Markt aan een individuele handelaar of leverancier, de heer A.B. Hollander. De kern van de boodschap is de hernieuwde toestemming ("wederom") voor toegang tot het marktterrein. De formulering "geen bezwaar bestaat" wijst op een formele toetsing die heeft plaatsgevonden na een schriftelijk verzoek van Hollander op 31 juli 1940. De noodzaak om zich bij het "kaartenkantoor" te melden duidt op een systeem van toegangs- of vergunningsbewijzen dat strikt werd gehandhaafd. Het adres Jan van Galenstraat 12 komt overeen met de hoofdingang van de Centrale Markthallen in Amsterdam.

Getypte officiële brief met handgeschreven annotaties.

* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek om een 'vaste standplaats' op de Albert Cuypmarkt voor een zekere heer I. van Linda. De directeur stelt dat Van Linda wel dagelijks een 'losse plaats' kan proberen te bemachtigen, maar dat een vaste plaats vanwege de geldende reglementen niet mogelijk is. * **Toon:** De toon is uiterst hoffelijk en ambtelijk ("heb ik de eer U te berichten", "tot mijn spijt"). * **Betrokkenen:** De "Amsterdamsche Vereeniging tot Bestrijding der Tuberculose" trad hier blijkbaar op als bemiddelaar voor een van hun cliënten. De naam 'I. van Linda' duidt mogelijk op een persoon van Joodse afkomst, wat relevant is gezien de tijdsperiode.

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen.

Deze brief is een officiële administratieve mededeling aan een marktkoopman, de heer J. Dagloonder. Het document bevestigt dat hij tijdelijk (maximaal vier weken) zijn standplaats op de Albert Cuypmarkt niet hoeft te bezetten zonder zijn rechten te verliezen. Normaal gesproken was een houder van een "voorkeurskaart" verplicht om de marktplaats regelmatig te gebruiken; deed men dit niet, dan kon de kaart en daarmee de vaste plek op de markt worden ingetrokken. Het verzoek hiervoor was door de heer Dagloonder al op 22 april ingediend, ruim twee weken voor de Duitse inval in Nederland.

Getypte brief (doorslag of dossierkopie) met handgeschreven kanttekeningen.

Deze ambtelijke brief betreft de administratieve afhandeling van een huurcontract voor een pakhuisruimte op de Centrale Markt. De directeur van de betreffende dienst stuurt twee exemplaren (in duplo) van het contract naar de Wethouder voor de Levensmiddelen. Het doel is om de burgemeester het contract te laten ondertekenen, waarna de documenten teruggemeld moeten worden voor definitieve registratie. Het taalgebruik is uiterst formeel en hoffelijk ("heb ik de eer", "moge U beleefd verzoeken"), kenmerkend voor de ambtelijke correspondentie van die tijd. De vermelding "Alhier" duidt erop dat zowel de afzender als de ontvanger zich in dezelfde stad bevinden, in dit geval Amsterdam, waar de Centrale Markthallen gevestigd waren.

Getypte brief (doorslag op dun papier).

* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een informatieverzoek. De afzender geeft aan niet over de gevraagde gegevens te beschikken en verwijst de heer Maurick door naar een specifieke beroepsorganisatie. * **Toon:** De toon is zakelijk en ambtelijk, kenmerkend voor correspondentie uit die tijd. Er wordt gebruikgemaakt van de oude spelling (bijv. "den", "Nederlandschen"). * **Organisaties:** De "Nederlandschen Bond van Marktkooplieden-vereenigingen" was het centrale orgaan voor marktkooplieden in Nederland. Het feit dat de heer Maurick hierheen wordt verwezen, suggereert dat zijn verzoek betrekking had op marktwezen, standplaatsen of registraties van handelaren.

Document

* **Ordening:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam (F t/m H). * **Administratieve Codes:** De kolom 'Serie No.' bevat diverse codes. De veelvoorkomende code '27' lijkt te verwijzen naar een specifiek register of district. De afkorting 'EZ' staat mogelijk voor 'Economische Zaken'. * **Handgeschreven annotaties:** De nummers beginnend met 'K' (bijv. *K 30301*) verwijzen naar stamkaarten of dossiernummers van de Joodse Raad of de Zentralstelle. De data (*1/2 '41* en *1/7 '41*) geven aan wanneer een mutatie is verwerkt of een controle heeft plaatsgevonden. Vraagtekens wijzen op onduidelijkheid over de status of verblijfplaats van de persoon. * **Geografie:** De adressen concentreren zich in Amsterdamse buurten met een grote Joodse populatie in die tijd, zoals de Transvaalbuurt (Retiefstraat, Tugelaweg, Afrikanerplein) en de oude Joodse buurt (Jodenbreestraat, Weesperstraat).

Getypte ambtelijke brief.

De brief is een formeel geleidebiljet bij de toezending van financiële en personele gegevens voor de pensioenadministratie. De Directeur van de Dienst Marktwezen rapporteert over het jaar 1941 aan het centrale Pensioenbureau van de gemeente Amsterdam. De inhoud is strikt administratief en verdeeld in vijf punten (a t/m e), waarbij de nadruk ligt op de berekening van de pensioengrondslagen en de verdeling van de verschuldigde bijdragen over de verschillende exploitatie-eenheden: de Centrale Markt, de Vischmarkt en de algemene Dienst Marktwezen. Dit duidt op een gedetailleerde kostenplaatsenadministratie binnen de gemeente.

Getypte brief (doorslag of archiefkopie) met handgeschreven kanttekeningen.

* **Kernprobleem:** Er is sprake van aanzienlijke diefstal of vermissing ("manco's") van balen mosselen tijdens het transport per spoor van Bergen op Zoom naar Amsterdam. In twee zendingen zijn in totaal 35 balen van 50 kg (1750 kg totaal) verdwenen. * **Urgentie:** De afzender benadrukt dat deze tekorten de voedselvoorziening van de stad Amsterdam in gevaar brengen. * **Verzoeken:** 1. Instellen van een onderzoek naar de vermissingen. 2. Schadevergoeding voor de "Mosselencombinatie". 3. Preventieve maatregel: overstappen van vervoer in open wagons naar gesloten wagons om diefstal tijdens transport te bemoeilijken. * **Taalgebruik:** Formeel ambtelijk Nederlands, typerend voor de vroege jaren '40 (bijv. "Hiermede", "dezer", "jl." voor jongstleden, "manco's").

Getypte brief (doorslag of dossierkopie) op grijs/blauw papier.

Deze korte zakelijke brief informeert de eigenaar van Restaurant Smaalders over een wijziging in de bevoorrading van garnalen. Als gevolg van een "nieuw ingevoerde regeling" mag het restaurant garnalen voortaan alleen nog maar via de kleinhandel betrekken, en dan specifiek enkel in gepelde vorm. De toon is formeel en administratief. De handgeschreven aantekening bovenaan geeft aan wanneer de brief daadwerkelijk is verstuurd, één dag na de dagtekening. Het adres, Overtoom 87 in Amsterdam, plaatst het document in een specifieke geografische context.

Getypte brief (doorslag/kopie) met handgeschreven aantekening.

Dit document is een officiële intrekking van een eerder opgelegde sanctie. De heer C.C. Huisman, woonachtig in de Tuinstraat (in de Amsterdamse Jordaan), had op 1 mei 1942 een uitsluiting opgelegd gekregen voor de verdeling van vis bij de Gemeentelijke Afslag. Slechts vijf dagen later wordt deze uitsluiting per brief ongedaan gemaakt. Het taalgebruik is formeel en typerend voor de vroege 20e-eeuwse ambtenarij ("Ten vervolge op", "alhier", "is ingetrokken"). De afkorting "HG." rechtsboven staat mogelijk voor "Hollandsche Gebakken" of een specifieke afdeling binnen de visdistributie, maar zonder verdere context is dit een aanname. De handgeschreven krabbel "verzonden 6/5" dient als administratieve bevestiging van verzending op de dag van datering.

Getypte brief (doorslag/archiefkopie) op grijs papier.

* **Inhoud:** De brief is een uitnodiging aan de heer Treurniet naar aanleiding van een briefkaart die hij op 23 oktober heeft gestuurd. Hij wordt verzocht langs te komen bij een bedrijfschef voor een gesprek of afspraak. * **Toon:** De toon is strikt formeel en ambtelijk, typerend voor de communicatie van overheids- of semioverheidsinstellingen in die periode ("zich te willen vervoegen", "des voormiddags"). * **Locatie:** De vermelding van "de Centrale Hal, No. H.69" duidt zeer waarschijnlijk op de Centrale Markthallen in Amsterdam-West. Dit was destijds het logistieke hart van de voedselvoorziening in de stad.

Ambtelijke brief / Incassomemo.

Dit document is een interne ambtelijke mededeling betreffende een openstaande schuld van een Amsterdamse ondernemer aan de gemeente. De kern van de zaak is een juridisch-financieel conflict: * **De vordering:** Grossier H. Papavoine heeft een contract voor twee staanplaatsen op de Centrale Markt voor het jaar 1942. * **De complicatie:** Zijn bedrijf is door de Inspectie voor de Prijsbeheersching gedwongen gesloten voor twee jaar (vermoedelijk wegens prijsopdrijving of zwarte handel). * **Het geschil:** Hoewel hij de plaatsen niet mag gebruiken door de sanctie, stelt de gemeente dat hij nog steeds betalingsplichtig is omdat de plaatsen voor hem gereserveerd blijven. * **De status:** Papavoine is gestopt met betalen in juli 1942. Er staat nog een bedrag open van 416,62 gulden. De afzender draagt de vordering over voor verdere juridische/administratieve invordering.

Getypte doorslag van een officiële brief.

Dit document is een uiterst kort en formeel schrijven. Het betreft een standaard afwijzing van een niet nader gespecificeerd verzoek. De tekst is zakelijk en afstandelijk, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die tijd. De spelling ("Den Heer", "vervatte") volgt de toen gangbare schrijfwijze. De handgeschreven notitie "Verzonden 4/11" is een administratieve aantekening om te bevestigen dat de brief op de dag van datering ook daadwerkelijk is uitgegaan. De dubbele streep onder de adressering diende om de geadresseerde duidelijk te scheiden van de rest van de tekst op de doorslag.

# TRANSCRIPTIE [In het midden van de pagina:] *H. Müller*

# TRANSCRIPTIE [Midden op de pagina:] H. Müller {onderstreept met een krul}

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, in inkt geschreven en onderstreept:] H. Müller

# TRANSCRIPTIE (Rechtsboven op de pagina) Hr. Müller [onderstreept]

# TRANSCRIPTIE Marktwezen. t.a.v. Hr. Muller.