Ambtelijke brief/memorandum (doorslag). 6 januari 1941. De Directeur (vermoedelijk van de Gemeentelijke Marktdienst Amsterdam). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam. [Handgeschreven, bovenzijde]: Verzonden 6/1 [daarnaast onduidelijke paraaf, mogelijk W. de Boer]

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

20/1/1 M. 6 Januari 1941.

Ten vervolge op mijn brief d.d. 2 Januari jl. (No. 20/31/20 M.) heb ik de eer U beleefd te verzoeken wel te willen bevorderen, dat het navolgende communiqué van Burgemeester en Wethouders deze week in de pers wordt opgenomen:

"Burgemeester en Wethouders van Amsterdam brengen ter openbare kennis van marktbezoekers en marktkooplieden, dat de markten hier ter stede, in verband met de verduisteringsmaatregelen, uiterlijk een half uur vóór zonsondergang door de marktkooplieden moeten zijn ontruimd.

Derhalve moeten de markten in de week van 13 tot en met 18 Januari a.s. uiterlijk om 17.30 uur zijn ontruimd."

De Directeur,

[Rode ovalen stempel met handgeschreven toevoegingen]:
20/1/2 M
13/1/41 AB
tot en met 25 jan
17.40 uur Het document is een formeel verzoek aan de wethouder om een officieel bericht (communiqué) in de kranten te laten plaatsen. De kern van de boodschap is dat de markten in Amsterdam eerder moeten sluiten. De reden die wordt opgegeven is de "verduisteringsmaatregel". De regel is strikt: de markt moet een half uur vóór zonsondergang volledig ontruimd zijn.

Interessant zijn de handgeschreven wijzigingen in de rode stempel onderaan. Deze duiden op een latere update van de instructie: voor de periode tot en met 25 januari werd de tijd aangepast naar 17.40 uur. Dit hangt direct samen met het feit dat de dagen in januari langzaam lengen, waardoor het moment van zonsondergang (en dus de verplichte sluitingstijd) opschuift. Dit document stamt uit de begindagen van 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De verduisteringsmaatregelen waren door de bezetter opgelegd om te voorkomen dat geallieerde bommenwerpers zich 's nachts konden oriënteren op het licht van de steden.

Dergelijke administratieve stukken tonen aan hoe de bezetting diep ingreep in het dagelijks leven en de economie van de stad. De Marktdienst moest constant de sluitingstijden aanpassen aan de astronomische kalender om aan de militaire eisen van de Duitsers te voldoen, terwijl de bevolking en de kooplieden hun handelstijden drastisch ingeperkt zagen. De brief is geschreven slechts enkele weken voor de Februari-staking (1941), een periode van toenemende spanningen in Amsterdam.