Archief 745
Inventaris 745-348
Pagina 38
Dossier 75
Jaar 1941
Stadsarchief

Getypte brief/memorandum met handgeschreven aantekeningen.

10 maart 1941. Van: De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten of een gerelateerde gemeentelijke dienst).

Origineel

Getypte brief/memorandum met handgeschreven aantekeningen. 10 maart 1941. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten of een gerelateerde gemeentelijke dienst). extra

HG.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

20/1/10 M.
10 Maart 1941.

Ten vervolge op mijn brief d.d. 3 Maart jl. (No.20/1/9
M.) heb ik de eer U beleefd te verzoeken wel te willen bevorderen,
dat het navolgende communiqué deze week in de pers wordt opgenomen:
"De Regeeringscommissaris van Amsterdam brengt ter open-
bare kennis van marktbezoekers en marktkooplieden, dat de markten
hier ter stede, in verband met de verduisteringsmaatregelen, uiter-
lijk een half uur vóór sonsondergang door de marktkooplieden moeten
zijn ontruimd.
Derhalve moeten de markten op Zaterdag 22 Maart a.s.
uiterlijk om 19.25 uur zijn ontruimd".

De Directeur, * Onderwerp: De brief betreft een verzoek om een officieel bericht (communiqué) in de kranten te plaatsen over de gewijzigde sluitingstijden van de Amsterdamse markten.
* Maatregel: Vanwege de verduisteringsvoorschriften moeten markten een half uur voor zonsondergang volledig ontruimd zijn. Voor zaterdag 22 maart 1941 wordt dit tijdstip expliciet vastgesteld op 19.25 uur.
* Autoriteit: Er wordt verwezen naar de "Regeeringscommissaris van Amsterdam". Dit was een functie die door de Duitse bezetter was ingesteld om de controle over het gemeentebestuur te verstevigen (ter vervanging van de democratisch gekozen burgemeester en wethouders, hoewel hier nog aan een wethouder wordt geschreven).
* Toon: De toon is ambtelijk en formeel ("heb ik de eer U beleefd te verzoeken"). Dit document stamt uit het eerste jaar van de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De "verduisteringsmaatregelen" waren essentieel voor de verdediging van de bezetter tegen geallieerde luchtaanvallen; steden moesten 's nachts volledig donker zijn zodat navigatie vanuit de lucht bemoeilijkt werd.

De instelling van een "Regeeringscommissaris" (in Amsterdam was dit Edward Voûte vanaf begin 1941) markeert de nazificatie van het lokale bestuur. Het feit dat markttijden hierop moesten worden aangepast, laat zien hoe diepgaand de oorlog en de bijbehorende regels ingrepen in het dagelijks leven en de economie van de stad. De vroege sluiting was noodzakelijk zodat kooplieden hun kramen konden afbreken en naar huis konden keren voordat de strikte verduistering inging.

Samenvatting

  • Onderwerp: De brief betreft een verzoek om een officieel bericht (communiqué) in de kranten te plaatsen over de gewijzigde sluitingstijden van de Amsterdamse markten.
  • Maatregel: Vanwege de verduisteringsvoorschriften moeten markten een half uur voor zonsondergang volledig ontruimd zijn. Voor zaterdag 22 maart 1941 wordt dit tijdstip expliciet vastgesteld op 19.25 uur.
  • Autoriteit: Er wordt verwezen naar de "Regeeringscommissaris van Amsterdam". Dit was een functie die door de Duitse bezetter was ingesteld om de controle over het gemeentebestuur te verstevigen (ter vervanging van de democratisch gekozen burgemeester en wethouders, hoewel hier nog aan een wethouder wordt geschreven).
  • Toon: De toon is ambtelijk en formeel ("heb ik de eer U beleefd te verzoeken").

Historische Context

Dit document stamt uit het eerste jaar van de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De "verduisteringsmaatregelen" waren essentieel voor de verdediging van de bezetter tegen geallieerde luchtaanvallen; steden moesten 's nachts volledig donker zijn zodat navigatie vanuit de lucht bemoeilijkt werd.

De instelling van een "Regeeringscommissaris" (in Amsterdam was dit Edward Voûte vanaf begin 1941) markeert de nazificatie van het lokale bestuur. Het feit dat markttijden hierop moesten worden aangepast, laat zien hoe diepgaand de oorlog en de bijbehorende regels ingrepen in het dagelijks leven en de economie van de stad. De vroege sluiting was noodzakelijk zodat kooplieden hun kramen konden afbreken en naar huis konden keren voordat de strikte verduistering inging.

Kooplieden in dit dossier 100

D. Thomas Uilenburg Bretels
A. Brilleman Uilenburg 2e hands kleeding
A. Bruinvelds Nieuwmarkt aard.groenten en fruit
J. Achttienribbe Uilenburg 2e hands kleeding.
A. Elzas Waterlooplein koek, chocolade enz.
A. Goslau Waterlooplein Fruit
J. Agsteribbe Uilenburg 2e hands kleeding.
A. Hovingh Nieuwmarkt versche visch
A.H. Stout Nieuwmarkt haring enz.
A.J. Engelen Uilenburg 2e hands kleeding
S. Aldewereld Waterlooplein bedankt voor Dapperstraat.
A.Leyden-v.Amstel Waterlooplein ondergoederen
Aron Lopes Dias Uilenburg alc.vrije dranken, ger. eetwaren
S. Altschuler Uilenburg 2e hands kleeding.
E. Jansen Nieuwmarkt Stoffen.
A. Schrijver Nieuwmarkt fruit
A.S. Stodel Waterlooplein fruit
A. Stoppelman Nieuwmarkt stoffen
A. Sweyd Uilenburg regenkleeeding
A. Tromp Waterlooplein dekens, fitrage
A. Velleman Uilenburg 2e hands kleeding
V. Kolm Uilenburg fruit
A. Zwarts Uilenburg idem
M.S. Adviseerde Uilenburg Koek en Suikerwerken.
J.H. Barnstein Uilenburg Koek en Suikerwerken.
E. Baumstein meerdere bedankt voor Dapperstraat
B. Brander Waterlooplein fruit
B.Canus Uilenburg versche visch
Betje Clarenburg - Hijman Waterlooplein bedankt voor Dapperstraat
B. Cohen Uilenburg petten
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6