Archief 745
Inventaris 745-348
Pagina 126
Dossier 28
Jaar 1941
Stadsarchief

Handgeschreven notitie/kladblaadje.

Origineel

Handgeschreven notitie/kladblaadje. markten
Uilenburg
Waterlooplein
Nieuwmarkt

uitzoeken
vaste kooplieden met 1. levensmiddelen
2 kleeding

joden
standplaatsen idem

naam — artikel Dit document is een ambtelijke of administratieve notitie betreffende de organisatie van markten in Amsterdam. De schrijver somt drie bekende markten op in wat van oudsher de Jodenbuurt was: Uilenburg, het Waterlooplein en de Nieuwmarkt.

De instructie "uitzoeken" duidt op een inventarisatie van "vaste kooplieden", onderverdeeld in de categorieën levensmiddelen en kleding. De expliciete vermelding van "joden" en "standplaatsen idem" suggereert dat er een aparte registratie of segregatie van Joodse marktkooplieden en hun vaste plekken moest plaatsvinden. De vage regel onderaan ("naam - artikel") geeft het format aan voor deze registratie.

Het handschrift is haastig maar goed leesbaar, wat past bij een intern werkdocument of een geheugensteuntje voor een ambtenaar. Gezien de genoemde locaties en de nadruk op het registreren van Joodse kooplieden, dateert dit document vrijwel zeker uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945), waarschijnlijk uit de eerste helft van 1941.

Vanaf begin 1941 voerden de Duitse bezetters in nauwe samenwerking met de gemeente Amsterdam maatregelen in om Joden te isoleren uit het economische leven. In juli 1941 werd het Joodse marktkooplieden verboden om nog langer op reguliere markten te staan; zij werden verbannen naar speciaal aangewezen "Joodse markten" op locaties zoals het Waterlooplein en de Uilenburgerstraat.

Dit document lijkt een administratieve voorbereiding te zijn op deze segregatie: het in kaart brengen van wie waar stond en wat zij verkochten, om zo de fysieke scheiding van Joodse en niet-Joodse handelaren te kunnen uitvoeren. Gemeente Amsterdam

Samenvatting

Dit document is een ambtelijke of administratieve notitie betreffende de organisatie van markten in Amsterdam. De schrijver somt drie bekende markten op in wat van oudsher de Jodenbuurt was: Uilenburg, het Waterlooplein en de Nieuwmarkt.

De instructie "uitzoeken" duidt op een inventarisatie van "vaste kooplieden", onderverdeeld in de categorieën levensmiddelen en kleding. De expliciete vermelding van "joden" en "standplaatsen idem" suggereert dat er een aparte registratie of segregatie van Joodse marktkooplieden en hun vaste plekken moest plaatsvinden. De vage regel onderaan ("naam - artikel") geeft het format aan voor deze registratie.

Het handschrift is haastig maar goed leesbaar, wat past bij een intern werkdocument of een geheugensteuntje voor een ambtenaar.

Historische Context

Gezien de genoemde locaties en de nadruk op het registreren van Joodse kooplieden, dateert dit document vrijwel zeker uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945), waarschijnlijk uit de eerste helft van 1941.

Vanaf begin 1941 voerden de Duitse bezetters in nauwe samenwerking met de gemeente Amsterdam maatregelen in om Joden te isoleren uit het economische leven. In juli 1941 werd het Joodse marktkooplieden verboden om nog langer op reguliere markten te staan; zij werden verbannen naar speciaal aangewezen "Joodse markten" op locaties zoals het Waterlooplein en de Uilenburgerstraat.

Dit document lijkt een administratieve voorbereiding te zijn op deze segregatie: het in kaart brengen van wie waar stond en wat zij verkochten, om zo de fysieke scheiding van Joodse en niet-Joodse handelaren te kunnen uitvoeren.

Locaties

Nieuwmarkt Waterlooplein

Producten

Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Olie Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Gemeente Amsterdam

Kooplieden in dit dossier 100

D. Thomas Uilenburg Bretels
A. Brilleman Uilenburg 2e hands kleeding
A. Bruinvelds Nieuwmarkt aard.groenten en fruit
J. Achttienribbe Uilenburg 2e hands kleeding.
A. Elzas Waterlooplein koek, chocolade enz.
A. Goslau Waterlooplein Fruit
J. Agsteribbe Uilenburg 2e hands kleeding.
A. Hovingh Nieuwmarkt versche visch
A.H. Stout Nieuwmarkt haring enz.
A.J. Engelen Uilenburg 2e hands kleeding
S. Aldewereld Waterlooplein bedankt voor Dapperstraat.
A.Leyden-v.Amstel Waterlooplein ondergoederen
Aron Lopes Dias Uilenburg alc.vrije dranken, ger. eetwaren
S. Altschuler Uilenburg 2e hands kleeding.
E. Jansen Nieuwmarkt Stoffen.
A. Schrijver Nieuwmarkt fruit
A.S. Stodel Waterlooplein fruit
A. Stoppelman Nieuwmarkt stoffen
A. Sweyd Uilenburg regenkleeeding
A. Tromp Waterlooplein dekens, fitrage
A. Velleman Uilenburg 2e hands kleeding
V. Kolm Uilenburg fruit
A. Zwarts Uilenburg idem
M.S. Adviseerde Uilenburg Koek en Suikerwerken.
J.H. Barnstein Uilenburg Koek en Suikerwerken.
E. Baumstein meerdere bedankt voor Dapperstraat
B. Brander Waterlooplein fruit
B.Canus Uilenburg versche visch
Betje Clarenburg - Hijman Waterlooplein bedankt voor Dapperstraat
B. Cohen Uilenburg petten
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6