Archief 745
Inventaris 745-348
Pagina 152
Dossier 37
Jaar 1941
Stadsarchief

Ambtelijk rapport/statistisch overzicht.

Vermoedelijk eind 1940 (verwijst naar cijfers tot en met 30 november 1940).

Origineel

Ambtelijk rapport/statistisch overzicht. Vermoedelijk eind 1940 (verwijst naar cijfers tot en met 30 november 1940). (Bovenaan de pagina is een restje tekst van de vorige pagina zichtbaar: "sterdam en zelfs van buiten Amsterdam bezocht.")

B. Aantal standplaatsen buiten de markten uitgegeven aan Joden in straten, met overwegend Joodsche bevolking.

levensmiddelen kleeding
56 geene

C. VENTERS.

Dezerzijds kan niet worden nagegaan hoeveel vent-vergunningen voor levensmiddelen en kleeding zijn uitgereikt aan Joodsche kooplieden (om dit te onderzoeken, zou een onderzoek moeten worden ingesteld, waarmede veel tijd gemoeid zou zijn; in verband met den spoed van de onderhavige aangelegenheid heb ik dit vooralsnog achterwege gelaten). Evenmin is mij bekend of de betreffende venters hun brood plegen te verdienen in straten met een overwegend Joodsche bevolking. Ik volsta derhalve met een opgave van de tot en met 30 November 1940 uitgegeven ventvergunningen aan venters met levensmiddelen en kleeding in de wijken Centrum en Oost (dit zijn de wijken, waarin de buurten met overwegend Joodsche bevolking zijn gelegen).

Centrum Oost
levensmiddelen kleeding levensmiddelen kleeding
365 geen 291 geen

De opkoopers van lompen en dergelijke zijn hierbij buiten beschouwing gelaten, daar deze niet aan het publiek verkoopen, doch uitsluitend van het publiek koopen.

De Directeur, * Administratieve ordening: Het document is een antwoord op een informatieverzoek over de economische positie en spreiding van Joodse handelaren in de stad. Het is verdeeld in categorieën (B voor standplaatsen, C voor venters).
* Taalgebruik: Er wordt gebruikgemaakt van de toenmalige spelling (Joodsche, kleeding, geene, dezerzijds).
* Inhoudelijke focus: Er is een duidelijke scheiding tussen 'levensmiddelen' en 'kleeding'. Opvallend is dat er in de tabellen voor de sector kleding op dat moment geen vergunningen (meer) geregistreerd staan ("geen"/"geene").
* Beperking van onderzoek: De opsteller geeft aan dat een volledig onderzoek naar individuele Joodse venters te tijdrovend was vanwege de "spoed", wat duidt op de druk van de bezetter of de snelle opeenvolging van anti-Joodse maatregelen. In plaats daarvan is gekeken naar wijken met een hoge concentratie Joodse bewoners (Centrum/Jodenbuurt en Oost/Transvaalbuurt). Dit document stamt uit de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland (november/december 1940). Het markeert het begin van de bureaucratische voorbereidingen voor de uitsluiting van Joden uit het economische leven. Door het in kaart brengen van standplaatsen en vergunningen in "overwegend Joodsche" buurten, werd de basis gelegd voor de latere segregatie (zoals de instelling van specifieke Joodse markten in 1941) en de uiteindelijke intrekking van alle vergunningen voor Joodse ondernemers. De genoemde wijken, Centrum en Oost, waren historisch gezien de plekken met de grootste Joodse populatie in Amsterdam.

Samenvatting

  • Administratieve ordening: Het document is een antwoord op een informatieverzoek over de economische positie en spreiding van Joodse handelaren in de stad. Het is verdeeld in categorieën (B voor standplaatsen, C voor venters).
  • Taalgebruik: Er wordt gebruikgemaakt van de toenmalige spelling (Joodsche, kleeding, geene, dezerzijds).
  • Inhoudelijke focus: Er is een duidelijke scheiding tussen 'levensmiddelen' en 'kleeding'. Opvallend is dat er in de tabellen voor de sector kleding op dat moment geen vergunningen (meer) geregistreerd staan ("geen"/"geene").
  • Beperking van onderzoek: De opsteller geeft aan dat een volledig onderzoek naar individuele Joodse venters te tijdrovend was vanwege de "spoed", wat duidt op de druk van de bezetter of de snelle opeenvolging van anti-Joodse maatregelen. In plaats daarvan is gekeken naar wijken met een hoge concentratie Joodse bewoners (Centrum/Jodenbuurt en Oost/Transvaalbuurt).

Historische Context

Dit document stamt uit de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland (november/december 1940). Het markeert het begin van de bureaucratische voorbereidingen voor de uitsluiting van Joden uit het economische leven. Door het in kaart brengen van standplaatsen en vergunningen in "overwegend Joodsche" buurten, werd de basis gelegd voor de latere segregatie (zoals de instelling van specifieke Joodse markten in 1941) en de uiteindelijke intrekking van alle vergunningen voor Joodse ondernemers. De genoemde wijken, Centrum en Oost, waren historisch gezien de plekken met de grootste Joodse populatie in Amsterdam.

Kooplieden in dit dossier 100

D. Thomas Uilenburg Bretels
A. Brilleman Uilenburg 2e hands kleeding
A. Bruinvelds Nieuwmarkt aard.groenten en fruit
J. Achttienribbe Uilenburg 2e hands kleeding.
A. Elzas Waterlooplein koek, chocolade enz.
A. Goslau Waterlooplein Fruit
J. Agsteribbe Uilenburg 2e hands kleeding.
A. Hovingh Nieuwmarkt versche visch
A.H. Stout Nieuwmarkt haring enz.
A.J. Engelen Uilenburg 2e hands kleeding
S. Aldewereld Waterlooplein bedankt voor Dapperstraat.
A.Leyden-v.Amstel Waterlooplein ondergoederen
Aron Lopes Dias Uilenburg alc.vrije dranken, ger. eetwaren
S. Altschuler Uilenburg 2e hands kleeding.
E. Jansen Nieuwmarkt Stoffen.
A. Schrijver Nieuwmarkt fruit
A.S. Stodel Waterlooplein fruit
A. Stoppelman Nieuwmarkt stoffen
A. Sweyd Uilenburg regenkleeeding
A. Tromp Waterlooplein dekens, fitrage
A. Velleman Uilenburg 2e hands kleeding
V. Kolm Uilenburg fruit
A. Zwarts Uilenburg idem
M.S. Adviseerde Uilenburg Koek en Suikerwerken.
J.H. Barnstein Uilenburg Koek en Suikerwerken.
E. Baumstein meerdere bedankt voor Dapperstraat
B. Brander Waterlooplein fruit
B.Canus Uilenburg versche visch
Betje Clarenburg - Hijman Waterlooplein bedankt voor Dapperstraat
B. Cohen Uilenburg petten
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6