Archiefdocument
Origineel
28 Augustus 1941. Onbekend (mogelijk Gemeente Amsterdam), met handtekening (mogelijk "Luha" of "L. v. H."). 20/20/2 M.
[handgeschreven: div.]
[handgeschreven paraaf: Luha]
VD/HG.
28 Augustus 1941.
Markten te Amsterdam.
den Heer Directeur van den
Economisch-Technologischen Dienst
voor Noordholland,
Provinciale Griffie,
H A A R L E M .
Naar aanleiding van Uw brief d.d. 20 dezer heb ik
de eer U in bijlage dezes een exemplaar te zenden van de Ver-
ordening op den Dienst van het Marktwezen, de Bepaling van de
plaatsen der markten, de Tijdelijke hulpmarkten en de Gren-
zen waarbinnen en de uren waarop de markten worden gehouden.
Een en ander geeft U een volledig overzicht van de verschil-
lende markten, die in Amsterdam worden gehouden.
Omtrent de beteekenis en den omvang van deze
markten kan ik U het volgende mededeelen.
De Centrale Markt is een groothandelsmarkt voor
groente, fruit, aardappelen, bloemen, potplanten en heesters.
Op de markt vindt de verkoop plaats van tuinbouwproducten van
den grossier aan den kleinhandelaar. De geheele voorziening
van Amsterdam met deze producten geschiedt via de Centrale
Markt.
Bloemen, potplanten en heesters worden op de op de
Centrale Markt gevestigde veiling verkocht aan winkeliers en
venters. Zij is voor de voorziening van Amsterdam met deze
artikelen niet van groote beteekenis.
Brandstoffenmarkten. Van de schepen en lichters,
welke aan deze markten ligplaats innemen, vindt de aflevering
plaats van brandstoffen aan de bevolking. Vrijwel de geheele
voorziening der stad vindt plaats van vaartuigen, welke aan de
markt ligplaats innemen.
Vischmarkt (De Ruyterkade) is een groothandelsmarkt
voor visch. Op den afslag en op de markt vindt de verkoop
plaats van alle soorten visch aan den kleinhandel (winkeliers
en - in hoofdzaak - venters).
In normale tijden neemt deze markt een vrij groote
plaats in bij de voorziening van Amsterdam met visch, hoewel
haar belangrijkheid, voor wat de voorziening met zeevisch be-
treft, verre wordt overschaduwd door IJmuiden. Het document is een formele ambtelijke brief waarin informatie wordt verstrekt over de organisatie en logistiek van de Amsterdamse markten aan het begin van de Tweede Wereldoorlog. De brief beschrijft drie hoofdtypen markten:
- De Centrale Markt: Cruciaal voor de groothandel in groenten, fruit en aardappelen. Hier wordt benadrukt dat de gehele stad voor deze basisbehoeften afhankelijk is van deze markt.
- Brandstoffenmarkten: Een minder bekend type markt waar brandstoffen (zoals kolen of hout) rechtstreeks vanaf schepen aan de bevolking werden geleverd. Dit illustreert het belang van de waterwegen voor de stedelijke energievoorziening.
- Vischmarkt (De Ruyterkade): Een groothandelsmarkt voor vis, waarbij wordt opgemerkt dat IJmuiden de belangrijkste bron voor zeevis blijft.
De toon is zakelijk en informerend, typerend voor correspondentie tussen overheidsinstanties. De verwijzing naar "normale tijden" aan het einde van de brief suggereert dat de oorlogsomstandigheden op dat moment al invloed hadden op de handelsstromen en aanvoer. De brief dateert van augustus 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Tijdens de bezetting was de voedsel- en brandstofvoorziening een punt van grote zorg voor zowel het Nederlandse bestuur als de bezetter. Er werd een strikt distributiesysteem ingevoerd om schaarste te beheersen.
De "Economisch-Technologische Dienst" speelde een rol in het in kaart brengen van economische structuren voor de provinciale administratie. Het feit dat er informatie wordt opgevraagd over de markten, wijst op de centrale regie die tijdens de oorlogsjaren noodzakelijk werd geacht om de bevolking van de eerste levensbehoeften te voorzien. De Centrale Markthallen in Amsterdam (geopend in 1934) waren destijds een modern logistiek knooppunt dat tijdens de oorlog onder grote druk kwam te staan.