Pagina 2 van een officiële ambtelijke brief.
Origineel
Pagina 2 van een officiële ambtelijke brief. 28 augustus 1941. De Directeur van het Marktwezen (Amsterdam). De Heer Directeur van den Economisch-Technologischen Dienst voor Noordholland. Bladzijde 2 van brief No.20/20/2 M. d.d. 28 Augustus 1941 aan den Heer Directeur van den Economisch-Technologischen Dienst voor Noordholland van den Directeur van het Marktwezen.
Algemeene dagmarkten, Boom- en Bloemenmarkt (aan den Singel) en algemeene weekmarkten.
Met uitzondering van de Boom- en Bloemenmarkt, waar uitsluitend bloemen, planten en boomen aan het publiek mogen worden verkocht, worden op de overige markten alle artikelen, welke in winkels ten verkoop worden aangeboden, met uitzondering van honden en katten, van geneesmiddelen en van die artikelen, waarvoor een bijzondere vergunning vereischt is, verkocht, behalve op die markten, waarvoor het Gemeentebestuur uitdrukkelijk anders heeft bepaald (zie sommige tijdelijke hulpmarkten).
Op deze markten wordt door de kooplieden uitsluitend aan het publiek verkocht. De markten worden gehouden op openbare wegen en pleinen.
De beteekenis van de algemeene dag- en weekmarkten is groot; men kan zeggen, dat deze markten een belangrijke plaats innemen in het distributie-apparaat, hetgeen blijkt uit het groote aantal kooplieden, dat een vaste plaats bezet. Deze aantallen zijn:
| Markt | Aantal uitgegeven vaste plaatsen |
|---|---|
| Albert Cuypstraat | 325 |
| Waterlooplein | 169 |
| Zwanenburgwal | 25 |
| Dapperstraat | 131 |
| Nieuwmarkt | 67 |
| Ten Katestraat | 216 |
| Lindengracht | 224 |
| Sumatrastraat | 38 |
| Westerstraat | 285 |
| Jan Evertsenstraat | 33 |
| Mosplein | 91 |
| Amstelveid | 150 |
| Noordermarkt | 75 |
Naast de vaste plaatsen worden op al deze markten nog een aantal losse plaatsen uitgegeven: Deze varieren echter steeds en zijn bij den dienst dan ook niet geregistreerd.
De Boom- en Bloemenmarkt is van geen groote beteekenis, terwijl de automarkt sedert den oorlogstoestand en de Uilenburgmarkt (op Zondag) sedert een zestal maanden niet meer worden gehouden.
Ik vertrouw, dat ik U hiermede volledig heb ingelicht, doch ik verklaar mij desgewenscht gaarne bereid tot het geven van nadere inlichtingen.
De Directeur, * Taal en Spelling: Het document is geschreven in de destijds gebruikelijke spelling (spelling-Marchant), herkenbaar aan woorden als "algemeene", "boomen", "verkocht" en de verbuiging van naamvallen ("den Heer", "den oorlogstoestand").
* Inhoud: De tekst geeft een gedetailleerd overzicht van de marktsituatie in Amsterdam. Het benadrukt de rol van de markt in het "distributie-apparaat", wat duidt op de essentiële functie van markten voor de voedselvoorziening en handel in schaarste-artikelen tijdens de oorlog.
* Markten: Er wordt een lijst gegeven van bekende Amsterdamse markten met de bijbehorende capaciteit aan vaste standplaatsen. Opvallend is de vermelding van de "Amstelveid" (waarschijnlijk een typefout in het origineel voor Amstelveld).
* Beperkingen: Er wordt specifiek vermeld wat er niet verkocht mag worden (honden, katten, geneesmiddelen zonder vergunning). Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). De datum, 28 augustus 1941, is historisch relevant:
1. De Uilenburgmarkt: De brief vermeldt dat de Uilenburgmarkt "sedert een zestal maanden" niet meer wordt gehouden. Dit plaatst de sluiting rond februari 1941. De Uilenburgmarkt was een belangrijke markt in de Joodse buurt. De sluiting hangt direct samen met de anti-Joodse maatregelen van de bezetter, de afsluiting van de Joodse wijk en de nasleep van de Februaristaking.
2. Economische controle: De markten stonden onder streng toezicht van zowel het Nederlandse gemeentebestuur als de bezettingsautoriteiten om de zwarte handel te bestrijden en het distributiesysteem (de bonnenkaart) te controleren.
3. Schaarste: De opmerking over de "automarkt" die niet meer wordt gehouden "sedert den oorlogstoestand" verwijst naar het feit dat de handel in auto's en het gebruik van brandstof voor burgers vrijwel direct na de inval tot stilstand kwam.