Archief 745
Inventaris 745-348
Pagina 258
Dossier 29
Jaar 1941
Stadsarchief

Handgeschreven brief (zakelijke correspondentie).

6 november 1941 (ontvangen/geregistreerd op 7 november 1941). Van: J. M. de Beer, Langgewenscht 6, Hilversum.

Origineel

Handgeschreven brief (zakelijke correspondentie). 6 november 1941 (ontvangen/geregistreerd op 7 november 1941). J. M. de Beer, Langgewenscht 6, Hilversum. Nº 20/32/1 M. 1941 7/11

Hilversum 6/11-41
aan WelEd. Heer Directeur
van het Marktwezen
te
Amsterdam.

WelEd. Heer.

Naar aanleiding van U schrijven 3 dezer
deel ik U mede dat ik door tijds=
omstandigheden van een plaats op één
der aangewezen markten geen gebruik
kan maken.
De rede is daar momenteel niet aan
Joodsche cliënten goederen verkocht
mogen worden, en ik geen goederen
voorraad heb.
De grossiers hebben daar opdracht van gekregen.
Beleefd verzoek ik U dan tot nader
order, wanneer ik weer gelegenheid krijg
de plaatsen voor mij open te houden
Zoo teeken ik met de meeste
Hoogachting
J. M. de Beer
Langgewenscht 6 * Toon en taalgebruik: De brief is geschreven in de formele, beleefde stijl die destijds gebruikelijk was voor correspondentie met overheidsinstanties ("WelEd. Heer", "Beleefd verzoek ik U").
* Kern van de boodschap: De schrijver, J. M. de Beer, laat weten dat hij geen gebruik zal maken van de hem toegewezen marktplaats in Amsterdam. Hij wijst op twee redenen die direct verband houden met de Duitse bezetting:
1. Er mag niet meer aan Joodse klanten verkocht worden (segmentatie/segregatie van de markten).
2. Hij heeft geen voorraad meer omdat grossiers (groothandels) instructies hebben gekregen die de levering aan hem of zijn doelgroep blokkeren.
* Eufemisme: De term "tijdsomstandigheden" wordt hier gebruikt als een indirecte verwijzing naar de oorlogssituatie en de anti-Joodse maatregelen van de bezetter.
* Status: De brief weerspiegelt de bureaucratische afhandeling van de uitsluiting van Joodse burgers uit het economische leven. De schrijver hoopt op een "nader order" (betere tijden) om zijn plek weer in te kunnen nemen. Deze brief stamt uit november 1941, een periode waarin de Duitse bezetter de vrijheid van Joodse burgers in Nederland steeds verder inperkte. In Amsterdam werden in 1941 specifieke verordeningen van kracht met betrekking tot markten: Joodse marktkooplieden werden verbannen van reguliere markten en Joodse klanten mochten alleen nog op bepaalde plekken en tijden hun inkopen doen.

De opmerking over de grossiers ("De grossiers hebben daar opdracht van gekregen") verwijst naar de zogeheten "Arisering" van de handel, waarbij Joodse handelaren werden afgesneden van hun toeleveringsketens. Hilversum, de woonplaats van de afzender, kende een relatief grote Joodse gemeenschap die in deze periode zwaar onder druk stond. De straat "Langgewenscht" (tegenwoordig Langgewenst) ligt in het centrum van Hilversum, nabij de markt. Het feit dat de brief is gericht aan het Marktwezen in Amsterdam, suggereert dat De Beer een vergunning had voor een standplaats op een van de grote Amsterdamse markten (zoals het Waterlooplein of de Albert Cuyp).

Samenvatting

  • Toon en taalgebruik: De brief is geschreven in de formele, beleefde stijl die destijds gebruikelijk was voor correspondentie met overheidsinstanties ("WelEd. Heer", "Beleefd verzoek ik U").
  • Kern van de boodschap: De schrijver, J. M. de Beer, laat weten dat hij geen gebruik zal maken van de hem toegewezen marktplaats in Amsterdam. Hij wijst op twee redenen die direct verband houden met de Duitse bezetting:
    1. Er mag niet meer aan Joodse klanten verkocht worden (segmentatie/segregatie van de markten).
    2. Hij heeft geen voorraad meer omdat grossiers (groothandels) instructies hebben gekregen die de levering aan hem of zijn doelgroep blokkeren.
  • Eufemisme: De term "tijdsomstandigheden" wordt hier gebruikt als een indirecte verwijzing naar de oorlogssituatie en de anti-Joodse maatregelen van de bezetter.
  • Status: De brief weerspiegelt de bureaucratische afhandeling van de uitsluiting van Joodse burgers uit het economische leven. De schrijver hoopt op een "nader order" (betere tijden) om zijn plek weer in te kunnen nemen.

Historische Context

Deze brief stamt uit november 1941, een periode waarin de Duitse bezetter de vrijheid van Joodse burgers in Nederland steeds verder inperkte. In Amsterdam werden in 1941 specifieke verordeningen van kracht met betrekking tot markten: Joodse marktkooplieden werden verbannen van reguliere markten en Joodse klanten mochten alleen nog op bepaalde plekken en tijden hun inkopen doen.

De opmerking over de grossiers ("De grossiers hebben daar opdracht van gekregen") verwijst naar de zogeheten "Arisering" van de handel, waarbij Joodse handelaren werden afgesneden van hun toeleveringsketens. Hilversum, de woonplaats van de afzender, kende een relatief grote Joodse gemeenschap die in deze periode zwaar onder druk stond. De straat "Langgewenscht" (tegenwoordig Langgewenst) ligt in het centrum van Hilversum, nabij de markt. Het feit dat de brief is gericht aan het Marktwezen in Amsterdam, suggereert dat De Beer een vergunning had voor een standplaats op een van de grote Amsterdamse markten (zoals het Waterlooplein of de Albert Cuyp).

Kooplieden in dit dossier 100

D. Thomas Uilenburg Bretels
A. Brilleman Uilenburg 2e hands kleeding
A. Bruinvelds Nieuwmarkt aard.groenten en fruit
J. Achttienribbe Uilenburg 2e hands kleeding.
A. Elzas Waterlooplein koek, chocolade enz.
A. Goslau Waterlooplein Fruit
J. Agsteribbe Uilenburg 2e hands kleeding.
A. Hovingh Nieuwmarkt versche visch
A.H. Stout Nieuwmarkt haring enz.
A.J. Engelen Uilenburg 2e hands kleeding
S. Aldewereld Waterlooplein bedankt voor Dapperstraat.
A.Leyden-v.Amstel Waterlooplein ondergoederen
Aron Lopes Dias Uilenburg alc.vrije dranken, ger. eetwaren
S. Altschuler Uilenburg 2e hands kleeding.
E. Jansen Nieuwmarkt Stoffen.
A. Schrijver Nieuwmarkt fruit
A.S. Stodel Waterlooplein fruit
A. Stoppelman Nieuwmarkt stoffen
A. Sweyd Uilenburg regenkleeeding
A. Tromp Waterlooplein dekens, fitrage
A. Velleman Uilenburg 2e hands kleeding
V. Kolm Uilenburg fruit
A. Zwarts Uilenburg idem
M.S. Adviseerde Uilenburg Koek en Suikerwerken.
J.H. Barnstein Uilenburg Koek en Suikerwerken.
E. Baumstein meerdere bedankt voor Dapperstraat
B. Brander Waterlooplein fruit
B.Canus Uilenburg versche visch
Betje Clarenburg - Hijman Waterlooplein bedankt voor Dapperstraat
B. Cohen Uilenburg petten
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6